Saturday, 18 July 2015
28 October 2020
این‌جا آسیاست- اقتصاد گردش‌گری- قسمت هفدهم

«گردش‌گری ما و گردش‌گری آن‌ها»

2011 November 05

سحر بیاتی/ رادیو کوچه

این‌جا آسیاست، قاره‌ای رو به توسعه و در تلاش برای جذب گردش‌گران سرزمین‌های پیش‌رفته اروپایی و آمریکایی، برای رهایی از فقر و تنگ‌دستی، تا بی‌نیازی از منابع زیرزمینی و رو به سوی صادرات نامریی.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

هنوز به پرسش‌های قبلی پاسخ نداده‌ام که خبری نظرم را به خود جلب می‌کند. خبر از این قرار است که «وزیر توریسم مالزی می‌گوید: ما قصد داریم تا با اجرای راه‌کارهایی تا سال 2020 شمار توریست‌ها در مالزی را به 36 میلیون نفر برسانیم. انتظار داریم ورود 36 میلیون گردش‌گر به مالزی درآمدی بالغ بر 168 میلیارد رینگیت نصیب اقتصاد مالزی کند و رسیدن به چنین هدفی با اجرای طرح‌هایی دور از دست‌رس نیست. از جمله طرح‌هایی که برای افزایش شمار توریست‌ها در دست اجرا قرار دارد «مالزی لوکس» و «توریسم کشاورزی» هستند که اعتقاد بر این است که کمک زیادی به جذب توریست خواهند کرد. در سال گذشته میلادی 24 میلیون و 600 هزار توریست از سراسر جهان از مالزی دیدن کردند و این توریست‌ها درآمد 56 میلیارد و 400 میلیون رینگیتی عاید مالزی کردند.»

آه از نهادم بلند می‌شود وقتی به یاد می‌آورم من و سایر خبرنگاران حوزه گردش‌گری در انواع و اقسام رسانه‌های مکتوب و آنلاین چقدر از بازنده بودن ایران در این رقابت نفس‌گیر حرص و جوش خوردیم و راه‌کار ارایه دادیم، با کارشناسان مختلف گفت‌وگو کردیم و آمار ارایه دادیم و در نهایت هم محکوم شدیم به سیاه‌نمایی و فریب افکار عمومی.

همین مردمان سیل زده «تایلند» چه دلی از گردش‌گران شرق و غرب ربودند. حالا بگوییم کشورشان یک کشور غیر مسلمان و بیش از حد آزادست برای انواع و اقسام عیاشی‌های نامتعارف. «مالزی» که دیگر کشوری است اسلامی، هر چند این‌جا به خصوص برای گردش‌گران، «لااکراه فی‌الدین» است اما روزانه ده‌ها گردش‌گر عرب را در خیابان‌های «مالزی» مشاهده می‌کنید که به‌ترین خریدها و رستوران‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. تکلیف آن‌ها چه می‌شود؟ مالزی دل گردش‌گران کشورهای اسلامی را هم می‌رباید و ما این میان می‌مانیم با هزار و یک آمار دورغین از ورود گردش‌گر به مام وطن.

در ایران هرگاه سخن از عقب ماندن یا توسعه نیافتگی به میان می‌آید مسوولان داد سخن سر داده و گلایه می‌کنند که برخی دارند به غرور ملی توهین می‌کنند‌. برخی محکوم می شوند به سیاه نمایی و فریب افکار عمومی. اما تا کی می‌شود چشم بر توسعه نیافتگی‌ها بست؟ آیا صنعت گردش‌گری ایران توانسته جای صنعت نفت را پر کند؟ چقدر به این هدف نزدیک شده؟ چطور می‌شود که کشور همسایه ما یعنی «امارات متحده عربی» به‌خصوص در شهر «دوبی» از کاه کوه می‌سازد و گردش‌گران سرتاسر دنیا را به دیدارش وا می‌دارد؟

امروزه جاذبه‌های طبیعی، آثار باستانی، معبدها و مسجدها تن‌ها دلیل سفر به شهرها و کشورهای دیگر نیستند، بلکه هتل‌های مدرن، دریاچه‌های مصنوعی، استخرهای مجهز و پارک‌های آبی و مکان‌های تفریحی مدرن نیز نقش مهمی در جذب گردش‌گر و درآمدزایی دارند و می‌توان گفت حالا که به نوعی، مدرنیته با زندگی مردم گره خورده است تن‌ها از طریق جاذبه‌های تاریخی و میراثی نمی‌توان صنعت گردش‌گری را جای‌گزین صنعت نفت و منبع درآمدی برای یک کشور دانست. در دنیای مدرن امروزی، گردش‌گری نقش مهمی در توسعه اقتصادی کشورها و شهرها دارد. هر چند ما با میراث فرهنگی و تاریخی‌مان هم مهربان نیستیم.

صنعت گردش‌گری طبق آمارهای جهانی بیش از 10 درصد سهم تولید ناخالص دنیا را از آن خود کرده است و بزرگ‌ترین صنعت جهان بر حسب اشتغال و تجارت است. این سهم نیز به‌طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. به بیانی دیگر گسترش صنعت گردش‌گری، گسترش اقتصاد وگسترش تعامل انسانی است. طبق نظر کارشناسان اقتصادی، سفر و توریسم در سال 2009 به میزان 9.3 درصد در تولید ناخالص ملی جهان سهم داشته و موفق به تولید بیش از 210 میلیون شغل یا 7.4درصد از کل بازار اشتغال جهانی شده است. در آمریکا، اروپا و آسیا رقابت شدیدی برای جذب توریست و بهبود صنعت توریسم وجود دارد و هر کشوری سعی دارد با به‌وجود آوردن امکانات رفاهی و تفریحی بیش‌تر، در این رقابت پیروز شود.

توریسم یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های ایجاد شغل در بیش‌تر کشورها و سریع‌ترین موتور محرکه نیروی کار است که مستقیمن آثار چندگانه آن در بخش‌ها و خدمات مرتبط نظیر صنایع ساختمان‌سازیی، نگه‌داری و تاسیسات و تجارت و کشاورزی نمود دارد. با توجه به وقوع بحران اقتصادی در سراسر جهان و تاثیر منفی آن در صنعت گردش‌گری بررسی‌های کارشناسان اقتصادی نشان داده است که پس از 4 سال رشد پیاپی درآمدهای مالی با میانگین سالانه 3.6 درصد، هم‌زمان با آغاز دوره رکود اقتصادی در سال 2008، رشد تولید ناخالص ملی و نقل و انتقالات بانکی و مالی گردش‌گری، به میزان 1 درصد کاهش داشته است.

اما در چشم‌انداز گردش‌گری و سفر با نگاهی فراتر از بحران جاری انتظار می‌رود که این صنعت نقش پویا و پیش‌رو خود را در رشد اقتصاد جهانی از سر گیرد. طبق تحقیقات کارشناسان اقتصادی از هر13 شغل موجود یک شغل به صنایع مسافرتی و گردش‌گری اختصاص دارد و درسال 2019 از هر 11.8 شغل موجود یک شغل به این صنایع مرتبط خواهد بود.

امروزه صنعت توریسم در بسیاری از کشورها با رشد سریع‌تری نسبت به سایر بخش‌های اقتصادی به پیش می‌رود و با ایجاد فرصت‌های شغلی جدید یک صنعت پیش‌رو تلقی می‌شود که اقتصاددانان آن را «صادرات نامریی» نیز می‌نامند.

براساس گزارش سازمان جهانی گردش‌گری، ایران رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی و رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی را داراست، با وجود این از لحاظ بهره‌برداری از این منابع در جای‌گاه مطلوبی قرار نگرفته است.

ایران کشوری است که جاذبه‌های گردش‌گری آن به اعتقاد بسیاری از صاحب‌نظران، هر گردش‌گری را به وجد می‌آورد. در کنار دارا بودن جاذبه‌های تاریخی بی‌نظیر، میراث غنی و جلوه‌های بی‌نظیر از اکوتوریسم، عواملی هستند که هر یک به تنهایی می‌توانند توریسم این کشور را با تحولی بزرگ روبه‌رو کنند؛ موهبت‌هایی که کشورهای دیگر با داشتن حتا نیمی از آن‌ها، با شتابی به‌ مراتب بیش‌تر از ایران در برنامه‌ریزی‌های توریسم، صنعت گردش‌گری خود را رونق چشم‌گیر بخشیده‌اند، درحالی‌که سهم ایران با وجود رتبه ممتازش در جاذبه‌های جهان‌گردی از درآمد گردش‌گری جهان حتا به یک درصد هم نمی‌رسد. طبق آخرین آمارهای رسمی 4 کشور اسلامی «مالزی»، «ترکیه»، «عربستان» و «مصر» در میان 25 کشور برتر در صنعت توریسم حضور دارند و این درحالی است که ایران به ‌رغم داشتن بیش از یک میلیون و 200 هزار اثر و جاذبه تاریخی و دارا بودن شرایط بسیار خوب برای جذب توریست نسبت به این کشورها، متاسفانه تا کنون نتوانسته سهم قابل‌ قبولی از صنعت گردش‌گری را از آن خود کند.

به اعتقاد کارشناسان، عمده مشکلات ایران در حوزه گردش‌گری بیش‌تر به بخش مدیریتی مربوط می‌شود تا امکانات و منابع؛ به عبارتی صحیح‌تر روی امکانات موجود، مدیریت صحیحی صورت نمی‌گیرد و به ‌رغم اهمیت نقش موثر گردش‌گری در اقتصاد و لزوم یافتن منابع درآمدی پایدارتر برای کشور، هنوز این عدم ‌مدیریت صحیح و به ‌موقع به چشم می‌خورد.

نکته قابل تامل این‌جاست که ایران می‌تواند میزبان هر ذائقه‌ای باشد؛ آن که برف و بازی‌های برفی را می‌پسندد تا آن‌که آفتاب سوزان و شنا کردن و بازی‌های آبی را می‌پسندد؛ همه و حتا آن‌هایی که آرزو دارند شبی در کویر سحر کنند و ستاره‌ها را بالای سرشان رصد کنند تا علاقه‌مندان به قایق‌رانی در رودخانه‌های خروشان و کوه‌نوردان.

توریست ایران بدون جاذبه نیست و سر و گردنی هم از بسیاری از کشورهای جهان بالا‌تر است اما آن‌چه این صنعت در‌آمدزا را رنج می‌دهد مدیریت ضعیف و بی‌برنامه و بی‌توجهی است.

نبود تبلیغات مناسب، سیستم حمل و نقل ناکارآمد، هتل‌های بی‌ستاره، عدم آموزش صحیح نیروهای متخصص و از همه مهم‌تر نگاه نه چندان خوشایند جامعه جهانی به ایران پس از هر سخن‌رانی مسوولان محترم دولتی همه و همه دست در دست داده‌اند تا ما به برنامه‌ریزی‌های وزیر توریسم مالزی رشک بورزم و حسرت بخورم و آه بکشم.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,