Saturday, 18 July 2015
27 September 2021
دایره‌ی شکسته

«صفر و یک‌ها در خدمت هنر هفتم»

2012 January 19

مهشبتاجیک/رادیو کوچه

از سینما به عنوان هنر هفتم یاد می‌شود و این‏ عبارت را به دو شیوه می‌توان تعبیر کرد اول این‌که این هنر تلفیقی از عناصر بنیادین سایر هنرهاست یا این‏که سینما، کامل‏ترین شکل هنری‏ است. امروزه به شکلی ‏قصه‏گویی در سینما تغییر کرده است و فرم‌های متفاوتی از قبل برای بیان روایت و داستان‌گویی ایجاد شده است. امروز ساختن یک فیلم مقوله‌ی متفاوتی را با دیروز طی می‌کند. چرا که رابطه‌ی تماشاگر با شرایط دوران خویش، با تاریخ و حتا این‌که فیلمی را با سرعت 24 فریم در ثانیه در سالن تاریک می‏بیند یا خیر، آن‏چنان‏که در گذشته می‏دید، اهمیت دارد. امروز سینمایی به نام سینمایی دیجیتالی به‌وجود آمده است. در سینمای دیجیتالی جزییاتی را می‏بینیم که پیش‏تر نمی‏دیدیم یا شاید به آن‏ها توجه نمی‏کردیم. چیزهایی که از نظرمان‏ پنهان می‏ماند. لحظه‏هایی، نگاه‏هایی، رنگ‏هایی. حالا تماشاگر نکته‏بین می‏تواند با تصاویری با وضوح‏ و کیفیت به‌تر به چنین جزبیاتی دست یابد. اما به همان میزان واقعیت‌ها شکل دیگری به خود گرفته است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این‌ روزها افراد بسیاری‏ می‏توانند با دوربین‏های دیجیتال که ابزار فوق‌العاده‏ای‏ برای ساختن فیلم به شمار می‏روند، آسان‏تر و بی‏دغدغه‏ و ارزان‏تر فیلم بسازند، اما امکان تغییر دادن‏ تصاویر ثبت‏شده دگرگونی کاملی را شامل شده است. در حالی‏که در گذشته حریم موارد ثبت‏ شده در تصاویر سلولوییدی محفوظ‌تر بود. تغییراتی‏ روی نوارهای سلولوییدی انجام می‌گرفت و سپس وارد عرصه‌ی جلوه‏های ویژه می‌شد. در گذشته‌ فیلم‌سازی نگاتیوها مطرح بود، اما حالا با تکنولوژی دیجیتال‏ می‏توان همه‏چیز را بدون لمس ماده‌ی اصلی تغییر داد، بدون زخمی کردن آن‏ها. یعنی چیزی در همان لحظه‌ی ثبت‏ دگرگون می‌شود و تغییر می‌کند. شاید بیش از چندین‌بار. امروز در این قاب تماشاگر به درکی متفاوت‏ از سینما می‌رسد. زیرا دنیای واضح و ساخته شده‌ای با دگرگونی‌های ساختاری برای او به نمایش درمی‌آید.

تحولات‏ دیجیتالی، پیش‌رفت را سریع‏تر کرده است. هم‌زمان، تکامل پروسه‌ها با دقت تنظیم شده تا عقب ماندنی در کار نباشد اما نقش‌ها تا حدودی در سینما و تکامل پروسه‌ی یک فیلم تغییر کرده است. چندی پیش «لوکاس» در نشریه‏ی «آمریکن سینماتوگرافر» قدری از مسیری که خود از شروع‌کنندگان آن بود جدا می‏شود تا به عوامل فیلم اطمینان دهد که هنوز باید تصمیمات زیبایی‏شناختی گرفت و ماهیت‏ کارهای آنان، قاب‏بندی نما و تعیین زیبایی یا مناسب بودن نور به روال سابق خواهد بود. اما واقعیت این است که این‏ فن‏آوری نوین کارکنان جدیدی به‌وجود خواهد آورد که تنها پشت رایانه‏ها کار می‏کنند و به طور معمول به صورت‏ ابزار دیگری معرفی می‏شوند که در نهایت یک ‌نفر کنترل‏ خلاقه‏ای تمام گروه‏های مربوطه در دست می‌گیرد. اما آیا سینما نیز به این روش شکل دیگری خواهد گرفت؟ تصاویر پرده‌ای و حرکت‌ها و روایت و صداها تغییر خواهد کرد؟ واقعیت این است که تغییراتی زیادی با سینمای دیجیتالی در راه است. و به طور مسلم در آینده کارها به صورت متفاوتی انجام خواهد شد، اما آدم‏های توان‌مند می‏توانند خود را با تحولات‏ تطبیق دهند در چارچوب الگوی جدید، به راحتی‏ مهارت خود را به کار گیرند. سینما حتا با دیجیتالی شدن در دست انسان‌ها باقی خواهد ماند و روایت‌ها از آنان نشات می‌گیرد.

یکی از امتیازات مهم سینمای دیجیتالی کیفیتی است که تنها در هنگام پخش فیلم معلوم می‏شود. در هر پخش فیلم معمولی کمی از کیفیت فیلم کاسته می‏شود و نسبت به پروژکتور فیلم و موقعیت مکان پخش، به تدریج فیلم خش پیدا کرده و کثیف می‏شود. اما در پخش دیجیتالی‏ حتا هزارمین پخش مثل پخش اولیه شفاف و تمیز خواهد بود. شاید یکی از جنبه‏های مهم اقتصادی سینمای دیجیتالی نحوه پخش فیلم‌ها است. تهیه‏کنندگان‏ حلقه‏های متعدد و سنگین فیلم به سینماهای شهرهای مختلف و نیز در سطح جهان پراکننده نمی‌شوند. با دیجیتالی شدن مواد اولیه، سنگینی و حجیم بودن فیلم دیگر مطرح نیست، و هزینه‏ پست در نهایت کم می‏شود. به علاوه می‏توان این ارسال را از طریق‏ ماهواره‏های مخابراتی و یا خطوط تلفنی به صورت‏ اطلاعات رایانه‏ای انجام داد و به سرعت یک فیلم را از این‏ سر جهان به آن سر جهان ارسال کرد. هزینه‌ی ارسال به‏ نسبت آن‏قدر ناچیز هست که می‏توان آن را نادیده‏ شمرد. برای تهیه‏کننده، دیگر فرقی نمی‏کند که‏ فیلم‏اش را در یک سینما نشان دهد یا در ده یا صد سینما.

شخصیت‌های زیادی در سینمای دیجیتالی به‌وجود آمدند که حکم موجودات واقعی را برای تماشاگر داشتند. شخصیت‌های فیلم پر سرو‌صدای «آواتار»، «گلوم» شخصیت اصلی فیلم «ارباب حلقه‌ها»، «دوی جونز» در فیلم «دزدان دریایی کاراییب» و شخصیت اصلی فیلم «تغییر شکل‌دهندگان» از شخصیت‌های خلق شده توسط سینمای دیجیتال هستند. شخصیت‌های دیجیتالی فیلم‌های «جایی که چیزهای وحشی می‌شوند»، شخصیت دکتر منهتن در فیلم «نگهبان»، شخصیت گرندل در فیلم «بیوولف»، کاراکتر دیجیتالی جیکوب در فیلم «ماه نو» ادامه فیلم «گرگ‌ومیش»، شخصیت گربه «گارفیلد» در انیمیشنی به همین عنوان و شخصیت زامبی آلفا در فیلم «من اسطوره‌ام» از دیگر شخصیت‌های آفریده‌ی سینمای دیجیتال هستند. شخصیت‌هایی که ما با آنان به مثابه یک موجود زنده برخورد کردیم. نه یک شخصیت خلق شده‌ی چند بعدی. این امکان در سینمای دیجیتال باعث به‌وجود آمدن موجوداتی خواهد شد که در پیش‌برد داستان نقش‌هایی اساسی را ایفا می‌کنند. شخصیت اصلی و دیجیتالی فیلم «جنگ ستاره‌ها» با عنوان «جار‌جار»، شخصیت «هونورپیل» در فیلم علمی تخیلی «2012»، و همه‌ی شخصیت‌های نام برده شده، که در یک نظر‌سنجی به ترتیب از به‌ترین شخصیت‌های ساخته شده‌ی سینمای دیجیتالی شناخته شدند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , ,