Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
دایره‌ی شکسته

«دل خوش از حجم نگاه»

2012 February 21

مهشب تاجیک/ رادیو کوچه

نگاه ما به هستی، از چشم‌اندازهای متفاوت، نگرش ما نسبت به بودگی جهان و تعریف ما از آن‌چه دریافت می‌کنیم را صورت می‌بخشد. وقتی ما از نوک قله‌ی یک کوه، از میانه‌ی یک دشت، یک آسمان‌خراش، یا از داخل آسانسور شیشه‌ای که ما را به بالا یا پایین حمل می‌کند، پیرامون خود را به تماشا می‌نشینیم، نوع نگاه متفاوت ما به اطراف باعث می‌شود که درک دیگرگونه‌ای از هستی و اطراف خود به دست آوریم. رویارویی با همه‌ی پدیده‌ها، چالش‌ها و بالا و پایین‌های یک زندگی از مناظر متفاوت امکان‌پدیر است و هستی، نگاه و نوع زیست ما را به رویارویی با خود فرا خواهد خواند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

گاهی شکافی ژرف میان دو شکل از نگاه ما به زندگی به‌وجود می‌آید و با این پرسش از خود مواجه می‌شویم که دقیقن چه موضوعی وجود دارد تا این خلا را در ما به‌وجود آورده است؟ از میان تمام نگاه‌ها، مناظر و اندیشه‌های ما کدام به حقیقت اشاره دارد و از کدامین اندیشه باید پرهیز کرد؟ کدام نگاه ما برآوردن فرع‌های زندگی است و کدام یکی اصل؟ و این‌که چرا مناظر مختلف، نگاه متفاوتی به دنبال خود می‌آورد؟ و این‌که آیا به طور قطع اصل و فردی وجود دارد؟

در بسیاری از مکان‌ها ما با چشم‌انداز‌های جدید مواجه هستیم و نه تنها این چشم‌انداز برای خودمان سوال‌برانگیز است، بلکه نگاه ما به انسان‌های اطراف را نیز تغییر می‌دهد. وقتی داخل آسانسور با یک فرد برخورد می‌کنیم و به دنبال آن برای انجام کاری به دفتر کار او وارد می‌شویم و بعد او را داخل یک سالن غذاخوری می‌بینیم، نگاه ما به این فرد، رفتار و خصوصیات او متفاوت خواهد بود و به دنبال آن هر یک از مکان‌ها، نیز نگرش ما، نوع برخورد و رفتار ما را تعریف نموده و بازتاب بیرونی اندیشه‌های ما را به گونه‌ای جدید منتقل خواهد کرد. بدین منوال در هر رفتار روزمره‌ و شاید حتا تکراری ما بدون این‌که متوجه باشیم، فضایی نو ترسیم شده و در این فضا رفتارهایی جدید از ما سر خواهد زد.

اکنون این چشم‌اندازها، در جوامع مختلف، دوران‌ها و شرایط گونه‌گون، فضایی را حاکم می‌کند که رفتارهای یک طبقه‌ی واحد را در طول سالیان از دیروز تا امروز تغییر داده است. زیرا زیست این افراد، امکان‌ها و شرایط‌‌شان در  هر دوره‌ای نوع جدید از عمل و عکس‌العمل را تعریف کرده است. حتا به گونه‌ای که فضایی هم که در آن دوره‌ی خاص حاکم بوده، شکل رفتارهای آدمی را تغییر داده است. از گذشته تا به امروز را در نظر بگیرید. نوع معیشت، رفتارهای اجتماعی و یا حتا مشاغل و شیوه‌ی پول درآوردن تغییر کرده. مقبول جامعه هر روز در تلاطم است اهداف تغییر کرده است.

اگر از زاویای مختلف به این موضوع بنگریم با روی‌کردهای خطی و شاید حتا یک‌سانی مواجه بشویم که باز ما را به فکر فرو می‌برد، این همه تفاوت دید و نگرش از زوایای مختلف و برخوردهای غیریک‌سان، چگونه به یک‌سانی رفتارهای نوع بشر می‌انجامد؟ شاید استراتژی تقلید از هم‌دیگر امروز ما را جای‌گاهی که داریم کشانده است. شاید با همه تفاوت‌ها در چشم‌انداز ما، دیدگاه و تفکرات ما زیرساخت‌ها در نوع نگاه ما به هستی یک‌سان است؟ اما واقعیت این است که تقلید هم زمانی پاسخ‌گوی این رفتارها و برخوردهاست که بخش‌های زیادی از آن بر اساس تجربه باشد، اما چگونه؟ امروز ما می‌توانیم بخشی از دنیا را از هواپیمایی که در ارتفاع پنجاه هزار متری از زمین پرواز می‌کند یا آسمان‌خراش‌های سربه فلک کشیده ببینیم، روزگاری هیچ‌کدام از این‌ها نبود. بشر حتا برای طی کردن مسیری ساده مجبور به گذراندن ساعت‌ها و روزها در راه بود‌. پس نوع نگاه او به زندگی با نوع نگاهی که ما امروز داریم، نوع معیشت و زیست ما فرق‌های اساسی کرده است. شاید بسیاری از ما هرگز نگاه یک مقنی را از صدها متر زیرزمین به زندگی درک نکنیم. چشم‌اندازی که او دارد با کارگری که بروی آسمان‌خراش کار می‌کند فرق خواهد کرد. نگاه هر انسانی که متولد می‌شود شاید نگاه تازه‌ای باشد به دنیایی که او به آن پا گذاشته است، نگاهی که با نگاه بقیه‌ای میلیاردها نفری که قبل از او بوده‌اند فرق کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,