Saturday, 18 July 2015
17 June 2021
دایره‌ی شکسته

«قبیله‌های اجتماعی»

2012 March 29

مهشب تاجیک/ رادیوکوچه

جامعه‌ی امروز ما جامعه‌ی آن‌لاینی است که میلیون‌ها نفر در سراسر جهان به شبکه‌های اجتماعی مختلف دست‌رسی دارند و با استفاده از آن‌ها از بسیاری وقایع اتفاق افتاده باخبر می‌شوند. بدون شک فهم شبکه‌های اجتماعی و نحوه‌ی ظهور و پیدایش آن‌ها از مسایلی است که باعث می‌شود، بتوانیم میزان حضور شبکه‌ها و تاثیری را که بر زندگی شخصی و اجتماعی ما دارند، تحلیل کنیم.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

شبکه‌های اجتماعی با ورود خود به زندگی امروز ما، حتا بیش‌تر از زمانی که تلویزیون پا به عرصه‌ی زندگی‌های ما گذاشت، نقش داشته‌اند. بدون تردید، شبکه‌های اجتماعی چنان طراحی شده‌اند تا تعامل افراد با هم و هم‌چنین تعامل آن‌ها با یک اجتماع مجازی را میسر سازند. منظور در این‌جا مجموعه‏ای از پیوندها و روابط بین‌فردی و بین‌گروهی از اشخاص است. انواع تقابل‌های مرتبط با ارتباطات در شبکه‌های اجتماعی و روابط موجود در این شبکه‌ها و تاثیرات ناشی از این روابط، منعکس‌کننده‌ی بخشی از ساختارهای طراحی‌شده‌ی این شبکه‌ها هستند. حتا امروز این شبکه‌ها به‌صورت غیرمستقیم در چارچوب ساختارهای رسمی به صورت روابط غیررسمی، نقش‌های اساسی بازی می‌کنند.

با نگاهی به دگرگونی‌های اخیر جامعه‌ی جهانی، خواهیم دید که نقش این شبکه‌ها چگونه زوایای پیدا و پنهان این تحولات را پوشش داده‌است. در انقلاب‌هایی که صورت گرفت، در واقع یکی از عوامل اساسی که خود به نوعی جنگ نرم محسوب می‌شد، شبکه‌های اجتماعی بودند. روابطی که این شبکه‌ها در زندگی‌ها و وقایع اتفاق افتاده داشتند و دانش و شناختی از شرایط اطراف ارایه دادند، شاید ریشه‌دار نباشد اما به‌طور فزاینده‌ای آگاهی مخاطبین شبکه‌ها و احاطه‌‌‌ی آن‌ها را بر مسایل پیرامون‌شان بالا برده‌است. نهادهای مختلف، اعم از نهادهای کلی و خرده‌نهادها، دیگر به سادگی نمی‌توانند حقوقی را که متعلق به مردم است نادیده بگیرند. شبکه‌های اجتماعی مانند رادارهایی مجهز عمل می‌کنند که با کوچک‌ترین خطایی رسوایی‌های عظیمی را به بار می‌آورند.

همان‌گونه که از فلسفه‌ی وجودی شبکه‌های اجتماعی پیداست، تشکیل و پیوند گروه‌های مختلف براساس محور مشترکات مختلف است. بسیاری از آن‌ها براساس سازمان‌دهی کردن گروهی مجازی بر پایه‌ی مشترکات بنا شده‌اند که در آن افرادی که با این مشترکات احساس نزدیکی و هم‌ذات‌پنداری دارند، عضو می‌شوند و به فعالیت می‌پردازند. گاهی این‏ ارتباط‌‌ها نه‏تنها به‌صورت مستقیم افرادی را که یک‌دیگر را می‏شناسند به‌هم پیوند می‏دهد، بلکه به‌صورت غیر مستقیم فرد را به مجموعه بزرگ‌تری از افراد مرتبط می‏کند. مانند دوستی با دوست دوست. شاید این‌طور به نظر بیاید که این افراد هدف مشترکی دارند، ولی با ریزتر پرداختن به نفس این نزدیکی‌ها و اشتراکات می‌شود دید که به طور کامل این اشتراکات نیست که آن‌ها را زیر یک مجموعه گرد هم می‌آورد. مسئله‌ی اصلی گاهی احساسات مشترکی است که در این روابط موجود است.

به‌رغم آن‌چه ممکن است افراد در مورد اشتراکات خود اعلام کنند، مشخص است که در عمل گاهی این مسئله متفاوت خواهد بود. احساسات شخصی به‌نسبت آن‌چه در این شبکه‌ها مورد اذعان قرار می‌گیرد، نقشی بسیار مهم‌تر در شکل‌گیری روابط موجود در این شبکه‌ها دارند. واقعیت این است که احساسات به‌مانند یک گستره‌ی محرک عمل می‌کنند. درست مانند این‌که وقتی فردی برای ما منفور است توان‌مندی‌های او را نادیده می‌گیریم و سعی در نفی همه‌جانبه‌ی او داریم، این مسئله‌ در شبکه‌های اجتماعی و روابط ما در این شبکه‌ها به‌شدت مشهود است و در نقطه‌ی مقابل آن وقتی از فردی احساس خوش‌آیندی داریم، سعی می‌کنیم توان‌مندی‌های او را پیدا کنیم، این مسئله‌ به‌عینه در شبکه‌های اجتماعی و تاثیری که آن‌ها در روابط ما دارند مشهود است. اگر فردی که مورد علاقه‌ی‌ ماست، در شبکه‌ی اجتماعی به فعالیت بپردازد با اقبال بیش‌تری روبه‌رو خواهد شد تا کسی که ما توجه‌ای به او نداریم، هر چند که منابع ارایه‌شده از طرف شخص منفور قدرتمندتر و درست‌تر باشد. توانایی به‌دست آوردن حمایت اجتماعی تا حد زیادی به شبکه اجتماعی افراد بستگی دارد.

چه بخواهیم چه نخواهیم دنیای مجازی و در پی آن شبکه‌های اجتماعی نه تنها به‌روی زندگی ما تاثیر گذاشتند، بلکه بخشی از زندگی ما شده‌اند و گاهی نقش‌هایی در روزمره، روابط و فعالیت‌های ما بازی می‌کنند که جای‌گزینی برای آن‌ها نمی‌توان متصور شد. پس به‌تر است به بازنگری دقیقی در این مورد بپردازیم که جای‌گاه ما در برابر شبکه‌های اجتماعی چیست و همین‌طور شبکه‌های اجتماعی در چه اولویتی برای ما هستند. آن‌گاه می‌توان نقش و حضور شبکه‌های اجتماعی را پیش از آن‌که آن‌ها بر ما مسلط شوند، کنترل و مدیریت کنیم.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,