Saturday, 18 July 2015
06 December 2021
هشداری به کسانی که از ورزش‌های عمومی غافل هستند

«فقط ده درصد مردم درجاده سلامت هستند»

2010 January 01

اردوان روزبه/ رادیو زمانه

ardavan.roozbeh@gmail.com

در جایی که این روزها بسیاری از جوان‌ها تا دم ظهر می‌خوابند، پای رایانه و چت شب را به صبح می‌رسانند، و جدی‌ترین کارهایشان گاهی دور هم نشستن و موسیقی گوش‌کردن است شما پیش از آن که بخواهید از اهمیت ورزش‌های همگانی صحبت کنید باید به الگوهای غلط اجتماعی و عادت‌های اجتماعی بپردازید. چرا که این راهی است که از کودکی این جوانان آغاز کرده اند و گاهی هم تا پایان عمر به نوعی همین راه را ادامه می‌دهند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این بچه‌ها همان کسانی هستند که پشت میزها در اداره خواهند نشست، همان کسانی هستند که ساعت‌ها پشت فرمان اتومبیل‌ها خمیازه می‌کشند و به دلیل کم تحرکی در سال‌های آتی زندگی و در میان‌سالی و حتا در سنین جوانی گاهی دچار بیماری‌های شایعی نظیر دردهای کمر، بیماری‌های متابولیسمی نظیر دیابت، افزایش کلسترول و از این دست رنج‌ها خواهند شد.

20100101-soc-publicsport1

اما دیروقتی است در برخی از جامعه‌های صنعتی و نیمه‌صنعتی تدبیرهایی برای این نگرانی‌ها اندیشیده شده‌است. چرا که در این نگرش بحث‌های اقتصادی نیز دخیل است. سرمایه‌های کشور به‌جای آن‌که در بخش تولید و صنعت به کار گرفته شود، در بخش درمان هزینه‌ی بی‌برگشت می‌شود. متاسفانه با بررسی آمارها متوجه خواهیم شد ایران یکی از بالاترین سرانه‌های مصرف دارو را در جهان دارد. از سویی سرانه سلامت در ایران رقمی پایین را نسبت به درمان دارا است و این نشان می‌دهد که کشور ایران به‌جای سرمایه گذاری بر روی سلامت اینک بر جاده درمان می‌تازد.

وزارت بهداشت در چند سال گذشته با برنامه‌هایی نظیر زنگ سلامت و برخی موارد دیگر رویکردی نسبت به این موضوع داشته‌است. اما این هیچ‌گاه نمی‌تواند بدون در نظر داشتن روش‌های زندگی که در بین عموم مردم به شکل غلط شکل گرفته‌است و عدم تغییر آن به نتیجه برسد. دکتر بهرامی‌نژاد، پزشک در این زمینه اشاره می‌کند: «ما با طرح موضوع سلامت به نکته پر اهمیتی اشاره می‌کنیم اما فقط اشاره می‌کنیم، چرا که فقط در طرح‌های مبتنی بر سلامت ما مساله روش و عادت در زندگی مردم را به هیچ‌وجه در نظر نمی‌گیریم. نحوه خوراک، شرایط زندگی و پراهمیت تر از آن عدم توجه به ورزش‌های عمومی و غیرقهرمانی از نکته‌های پراهمیتی است که در سلامت جامعه تاثیرگذار است ولی تاکنون تغییری در شرایط غلط آن ایجاد نشده است.»

از پسر جوانی پرسیدم که شانزده سال دارد و 105 کیلو وزن و حدود یک‌متر و هفتاد سانتی متر قد دارد، پرسیدم احساس نمی‌کند اضافه وزن دارد:

چرا! حدود 25 کیلو.

 

چرا این‌قدر اضافه وزن داری؟

فکر می‌کنم به خاطر کم تحرک بودنم است.

تو چیزی در مورد ورزش‌های همگانی یا حرکت‌های جمعی که در محیط‌‌های عمومی انجام می‌شود شنیدی؟

نه، تا حالا برنخوردم.

 

یعنی جایی که زندگی می‌کنی هیچ وقت موقعیت این نبوده که بتوانی بروی در یک محیط عمومی ورزش کنی و مثلا مربی‌های تو بخواهند به تو راجع به ورزش‌های همگانی آموزش بدهند؟

تا این حد نه. اما بعضی موقع‌ها دوی همگانی بوده، دوچرخه سواری همگانی که خب زیاد هم جالب نبوده.

تو برنامه مداوم برای ورزش کردن داری؟

نه.

در این زمینه معلمین تو آیا آموزشی به تو دادند؟

اصلن.

برای من راجع به زنگ ورزش یک توضیح می‌دهی؟

زنگ ورزش زنگی است که یک توپ وسط و بقیه بچه‌ها هم دنبال آن.

 

تو فوتبال را دوست داری؟

نه.

ورزش‌های دیگر را در مدرسه تو اجازه می‌دهند انجام بدهی؟

یک بسکتبالی هست که با یک توپ سوراخ باید بازی کنیم که همان فوتبال بهتر است.

معلمین تو در زنگ ورزش آیا آموزشی در مورد ورزش‌های عمومی و روش‌های عمومی ورزش کردن به شما می‌دهند؟

نه! چون ما آخرین سالی که ورزش داشتیم زنگ اول بود معلم ما می‌رفت نان می‌خرید تا با بقیه معلم‌ها صبحانه بخورند. ما هم توپ را می‌انداختیم وسط و دنبال توپ می‌دویدیم.

20100101-soc-publicsport2

در کشور ژاپن به تازگی هر کارمندی که اضافه وزن داشته باشد و آن را با ورزش کاهش ندهد جریمه خواهد شد. اما چرا ما به نحوه صحیح و روند توسعه ورزش‌های همگانی توجه نمی‌کنیم. یکی از بولتن‌های وزارت بهداشت و درمان اعلام کرده‌است دختران از سنین دبستانی دچار کم تحرکی هستند که این در سلامت جسمی آن‌ها و دوران بارداری نقش بسزایی دارد.

از دختری دیگر که ده‌ساله است و چهارم دبستان درس می‌خواند می‌پرسم در هفته چقدر ورزش می‌کند:

یک روز در زنگ ورزش و آن هم یک ساعت.

در زنگ ورزش چه‌کار می‌کنید؟

بازی می‌کنیم، ورزش می‌کنیم.

تو هر روز ورزش می‌کنی؟

هر روز که نه.

تا به حال کسی به تو یاد داده است که خودت ورزش کنی و یا ببرندت پارک و یا محیط‌های ورزشی؟

نه.

عدم برنامه‌ریزی جامع برای ورزش نیز یکی دیگر از مشکلاتی است که علی‌رغم تربیت‌ متخصصین در دانشگاه‌های تربیت بدنی هنوز در پیکره اجتماع تعریفی صحیح پیدا نکرده است و آن‌ها نتوانستند با حضور در جامعه و ایجاد شرایط مناسب برای ورزش‌های عمومی حضوری فعالانه داشته باشند. با این بی توجهی بسیاری از آن‌ها نیز جذب حوزه‌های غیرمرتبط می‌شوند. رضا شجیعی، دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیت بدنی نمونه که در راه کنگره ورزشی در ماکائو بود چنین اشاره می‌کند:

«در اساس ورزش فقط مال قهرمانان یا یک گروه مشخص و تیم‌ها نیست. ورزش از بین مردم شروع می‌شود و مردم هستند که قهرمان سازها هستند.»

از او می پرسم شرایط را در جامعه ما چطور می‌بیند، اشاره می‌کند:

«ورزش همگانی درواقع در شعار و در تئوری خیلی روی آن تاکید می‌شود به خاطر این‌که دنیا دارد به این سمت می‌رود و اگر ما به این سمت نرویم قابل قبول نیست. ولی در عمل متاسفانه همان‌طوری که مشخص است این شعارها به شعور تبدیل نمی‌شود و ما در عمل با یک‌سری نقصان‌هایی مواجه هستیم.

هم اکنون معیار ارزشیابی در کشور ما مدال است. یعنی اگر یک مدیری مدال‌های بیشتری از مسابقات بین‌المللی بدست بیاورد آن مدیر ترفیع می‌گیرد و پاداش‌های بیشتری می‌گیرد ولی هیچ‌وقت از او سوال نمی‌کنیم که شما در نیروهای تحت امر خودتان چند نفر ورزش کردند.

20100101-soc-publicsport3

تا موقعی که این معیار ارزشیابی تغییر نکند ما نباید انتظار تغییر داشته باشیم. اینکه چقدر مردم بیشتر به ورزش بپردازند اصلن سوالی نیست که مطرح بشود. در حقیقت می‌شود گفت فقط ده درصد مردم ایران ورزش می‌کنند که این آمار خیلی خوش‌بینانه است. در حالت خوش‌بینانه و خیلی خوب این آمار ارایه شده که ده درصد مردم ایران بیشتر ورزش نمی‌کنند و نود درصد دچار بیماری رکود جسمی هستند و نکته حایز اهمیت این‌که این ده درصد بر اساس نیازی که خودشان احساس کرده‌اند آمدند.

آن‌ها هیچ‌گاه براساس برنامه از پیش تعیین‌شده و یا یک نوع فرهنگ‌سازی به سراغ ورزش نیامده‌اند. ضمن اینکه ما معتقدیم ورزش همگانی پیش‌گام ورزش قهرمانی است. یعنی اگر بخواهیم ورزش قهرمانی ما توسعه پیدا کند باید ورزش همگانی‌مان را توسعه بدهیم ولی خب ما متاسفانه همیشه کارها را برعکس می‌کنیم.»

اینک با وجود فرهنگ‌سراهای محله، خانه‌های فرهنگ و برخی فعالیت‌های شهرداری در سطح عمومی اگرچه با گام‌های بسیار آرام پیکره اجتماعی و نگرش شهری جامعه در زمینه ورزش با هم در راه آشتی هستند اما این حرکت در مسیر سلامت و ورزش‌های همگانی و غیر قهرمانی مسیری بسیار طولانی است و با توجه به نبود برنامه‌های اجرایی مداوم و اجرایی در کشور باید توجه کرد اینک نه‌تنها ما در جاده سلامت نیستیم بلکه در بیراهه‌ی بیماری هر روز از سلامت دورتر می‌شویم. در چین ورزش‌ عمومی در پارک‌ها یکی از الگوهای زندگی است و در بسیاری از ادارات و کارخانجات ورزش امری روزانه و اجباری به حساب می‌آید.

به هر حال این فکری اقتصادی است که تاثیر به‌سزایی در شرایط زندگی مردم، بهبود کیفیت آن و شرایط اقتصادی دارد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , 

۱ Comment