Saturday, 18 July 2015
25 September 2021
کوچه سلامتی

«هیپوتانسیون»

2012 June 22

دکتر آویده مطمئن فر / رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

 فشارخون، نیروی اعمال شده توسط خون بر روی دیواره شریان ها است. هیپوتانسیون به فشارخون پایینی گفته می‌شود که به طور غیرطبیعی پایین است و در واقع به نحوی، با فشارخون بالا متضاد است. این فشار کم می‌تواند  دایمی یا گذرا، گاه به گاه  و یا مکرر باشد. این وضعیت یک بیماری نیست. این وضعیت یک علامت است. علل افت فشار خون می‌تواند بسیار متفاوت باشد. مشکلات عصبی، عوارض جانبی داروها، کم آبی بدن، و دلایل دیگری در این وضعیت سهم دارند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

افت ناگهانی فشارخون، ممکن است برای چند ثانیه با سرگیجه و ضعف، و حتا گاهی اوقات با غش کردن همراه باشد. این علایم معمولن پس از تغیر وضعیت سریع بدن از حالت نشسته به ایستاده صورت می‌گیرد. درست مانند ضربان قلب و درجه حرارت بدن، فشارخون هم باید سطحی نسبتن ثابت داشته باشد تا بدن عمل کرد مناسبی داشته باشد.

با این که افراد بالای ۶۵ سال معمولن از این بیماری بیشتر از دیگران رنج می‌برند، اما، افراد در هر سنی می‌توانند علایم افت فشارخون را گاهی اوقات تجربه کنند، حتا نوجوان کاملن سالم.  در ۲۰ درصد از افراد، این پدیده به طور منظم رخ می‌دهد و می‌تواند علل متعددی داشته است. در هر حال، این مهم است که با یک پزشک مشورت شود و علل افت فشارخون مشخص شود. افراد بستری و زنان باردار نیز مستعد تر از دیگران هستند.

ـ از دیدگاه من، از نقطه نظر بیماری‌های قلبی و عروقی، فشارخون پایین، بسیار خوب است. وقتی که بعضی افراد از خستگی مزمن و از دست دادن انرژی و به اصطلاح از فشارپایین صحبت می‌کنند، اغلب دراشتباه هستند. و ما باید دنبال علل دیگر فقدان شور و شوق و انرژی بگردیم.

ـ فشارخون پایین وضعیتی جدی است خصوصن هنگامی که وضعیتی حاد است و منجر به علایم  کاهش جریان خون در مغز مانند از دست دادن هوشیاری، گیجی، خواب نامناسب، و غیره می‌شود. وضعیتی که به توجه فوری در بیمارستان نیاز دارد.

فشارخون شامل فشار سیستولیک و فشار دیاستولیک است که در واحد میلی متر جیوه اندازه‌گیری می‌شود. فشار سیستولیک، فشارخونی است که قلب با منقبض شدن  به داخل شریان ها می‌فرستد و عرضه خون در سراسر بدن را تضمین می‌کند. فشار دیاستولیک فشارخونی است که هم چنان بین هر انقباض در شریان ها اعمال می‌شود در حالی که قلب دوباره با خون پر می‌شود. بنابراین، هنگامی که از فشارخون صحبت می‌کنیم، به عنوان مثال، فشار 12/8، در‌واقع فشار ۱۲۰ میلی متر جیوه مربوط به فشار سیستولیک و ۸۰ میلی متر جیوه فشار دیاستولیک است.

این فشار نرمال در نظر گرفته می‌شود ولی فشارخون از فرد به فرد، و در رابطه با فعالیت‌های روزانه بسیار متفاوت  است. در حالت استراحت، بسیاری از افراد سالم فشارخون اندکی کمتر از حد نرمال دارند خصوصن ورزشکاران و افرادی که به طور منظم ورزش می‌کنند. این نشانه ی سلامت قلب و عروق است. بنابراین به طور کلی در نظر گرفته می‌شود که فشارخون پایین بهتر است. با این حال، وقتی که فشارخون از حد معینی کمتر شود، عرضه خون در تمام رگ‌های خونی کافی نخواهد بود. بنابراین اکسیژن به اندازه کافی به برخی از نقاط بدن، به ویژه به مغز نمی‌رسد، امری که باعث سرگیجه و غش خواهد بود.

مکانیسم های متعددی در اداره فشارخون درگیر هستند و توسط سیستم عصبی خودمختار کنترل می‌شود. به طور معمول، افت فشارخون که به عنوان مثال هنگام حرکت از حالت نشسته به ایستاده، به سرعت با واکنش‌های انعکاسی، یعنی با افزایش ضربان قلب، باریک شدن رگ‌های خونی کوچک، و غیره اصلاح میشوند. برای اینکه این واکنش‌ها صورت گیرد، افت فشار، ابتدا باید توسط سنسورهای فشارخون به نام بارورسپتور که در دیواره شریان قرار دارد،  شناسایی شود.

افت فشار خون اشکال مختلفی دارد، علل و نشانه‌های آن‌ها نیز متفاوت است. ولی دو نوع شایع افت فشار خون، افت فشارخون گذرا و پشتیبانی نشده که افراد مسن تر را تحت تأثیر قرار می‌دهد، افت فشارخون ارتوستاتیک یا وضعیتی و افت پست پراندیال است.

 

علایم افت فشارخون ارتوستاتیک پس از حرکت سریع از تخت یا صندلی بلند شدن، و یا خم شدن بوجود می‌آید زیرا  تحت تاثیر ناگهانی جاذبه، مقدار خونی که باید به مغز برسد، به طور موقت کاهش می‌یابد. چیزی که باعث سرگیجه، اختلالات بینایی، و گاهی اوقات حتی سقوط می‌شود. افت فشارخون ارتوستاتیک یا وضعیتی، بیش تر در افراد مسن شایع است. در اغلب موارد، هیچ دلیل مشخصی وجود ندارد ولی وقتی که افت فشار خون مکرر است، لازم است با یک پزشک مشورت شود. ممکن است یک مشکل عصبی در تنظیم سیستم عصبی که فشار خون را کنترل می‌کند اختلال ایجاد کند. در افراد مسن، در هر حال، شایعترین علل، مصرف دارو، کم شدن آب بدن، استفاده از ماری جوانا یا الکل، حرکت پس از بیحرکتی طولانی مدت در رختخواب، از دست دادن وزن، اختلال قلبی، انفرکتوس میوکرد، نارسایی قلبی، رگهای واریسی بزرگ و متعدد، دیابت، بیماری پارکینسون، مولتیپل اسکلروزیس، سندرم گیلن باره، سکته مغزی و سایر بیماری‌های دژنراتیو سیستم عصبی اتونوم، نارسایی غدد آدرنال، قطع ناگهانی کورتیکواستروییدها مانند کورتیزون بعد از استفاده از آن در مدت زمان بسیار طولانی، است.

افت فشار خون پس از صرف غذا یا افت پست پراندیال، افت قابل توجهی در فشار خون است که در عرض دو ساعت پس از شروع غذا، باعث سرگیجه، تهوع، و حتا غش، می‌شود. بعد از هر وعده غذا، فرایند گوارش باعث هدایت خون به معده و روده می‌شود، که می‌تواند باعث کاهش فشار خون شود. در افراد مسن و یا ناتوان از بیماری، افت کم فشار کافی است تا علایم افت فشارخون بروز کند. افت فشار خون پس از صرف غذا در دیابت، نارسایی قلبی, بیماری کلیوی یا بیماری پارکینسون شایع تر است ولی به طور عمده، بیماران مسن مبتلا به فشارخون بالا را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

توجه داشته باشید که افت شدید فشارخون ممکن است در صورت خونریزی مهم، شوک آنافیلاکتیک یا سپتیسمی رخ  دهد. این وضعیت به مراقبت های اورژانس پزشکی نیاز دارد.

بر خلاف فشار خون بالا، هیچ مقداری برای تعریف آستانه افت فشارخون وجود ندارد. اگر هیچ نشانه ای وجود نداشته باشد، فشارخون کم‌تر، نشانه سلامت بهتر قلب و عروق است. ولی برای تشخیص افت فشارخون اورتوستاتیک، باید بین فشارخون با تغیرسریع حالت بدن از حالت خوابیده و ایستاده، فشارخون سیستولیک بیش از ۲۰ میلی متر جیوه تغیر کند. هم چنین، کاهش فشار خون پس از صرف غذا، کاهش فشار خون سیستولیک با حداقل ۲۰ میلی متر جیوه در وضعیت خوابیده به پشت در عرض ۲ ساعت پس از شروع غذا خوردن تعریف می‌شود.
افت دوره ای و گاه به گاه فشارخون، جدی نیست و نیازی به مشورت پزشک ندارد. ولی اگر به طور مکرر، اگر علایم آزاردهنده هستند و یا اگر فشار در سطح بیش از حد کم یعنی کمتر از ۹۰ میلی متر جیوه باقی می‌ماند، بهتر است با یک پزشک مشورت شود.

علایم افت فشار خون، معمولن سرگیجه، احساس ضعف، تار شدن دید، تهوع، ضربان سریع قلب، غش یا سنکوپ است. افراد مسن، زنان باردار، افراد مبتلا به مشکلات قلبی، افرادی که از واریس های بزرگ رنج می‌برند، افراد مبتلا به عوارض مزمن دیابت ناشی از سیستم عصبی اتونوم، افراد مبتلا به نارسایی آدرنال و یا کسانی که یک درمان طولانی مدت با کورتیزون را به طور ناگهانی متوقف کرده‌اند، افراد مبتلا به بیماری‌های سیستم عصبی، مانند بیماری پارکینسون، گیلن باره، مولتیپل اسکلروزیس هستند در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
مصرف الکل خطر ابتلا به افت فشارخون را در کسانی که در فشارخون پایین دارند افزایش می‌دهد. مصرف الکل و حشیش می‌تواند باعث افت شدید و طولانی مدت فشارخون در برخی از افراد شود. بسیاری از داروها نیز می‌تواند  باعث کاهش فشارخون شود، از جمله داروهای ضد فشارخون بالا، داروهای ادرارآور و منقبض کننده رگها، داروهای ضد روان پریشی، خواب آورها، ضد افسردگی‌ها و نیترات ها.

درمان افت فشار خون تا حد زیادی به علت زمینه‌ای بستگی دارد و تغییر شیوه زندگی اغلب کافی است. فقط وقتی افت فشارخون وضعیتی به طور قابل توجهی کیفیت زندگی را کاهش می‌دهد و اقدامات پیش گیرانه نمی‌تواند نشانه ها را کاهش دهد، دارو برای اثر روی سیستم عصبی و یا کنترل حجم خون ممکن است تجویز شود.

در صورت افت فشارخون وضعیتی، باید به آرامی بلند شد. قبل از بیرون آمدن از رختخواب، باید یک دقیقه نشست و از بلند شدن خیلی سریع از یک صندلی اجتناب کرد. نوشیدن آب و نوشیدنی های غیرالکلی از کم شدن آب بدن و افت فشار خون جلوگیری می‌کند. از محیط های خیلی گرم نیز باید پرهیز کرد. گرما اتساع عروق خونی و تعریق را افزایش می‌دهد و می‌تواند باعث کاهش فشارخون شود. فعالیت‌های فیزیکی زمانی که هوا بیش از حد گرم است نیز باعث افت فشار خون می‌شود.

اگر فکر می‌کنید که مصرف یک دارو باعث کاهش فشارخون شما می‌شود، با دکتر خود صحبت کنید.

در صورت افت فشار خون پس از صرف غذا، قبل از غذا و بعد از غذا الکل مصرف نکنید و از پرخوری اجتناب کنید. نوشیدن قهوه یا چای در پایان یک وعده غذایی، به دلیل کافیین موجود در آن به شدت باعث افت فشارخون پس از صرف غذا می‌شود.

اگر فردی غش کرد او را به پشت بخوابانید و پاهای او را در حالت بالاتر از سطح بدنش نگاه داشت تا خون کافی به مغز برسد. اگر شخص سریع به هوش نیامد، با اورژانس تماس بگیرید. از تکان دادن سر فرد اجتناب کنید و روی صورتش نزنید. اگر کمک های اولیه را میشناسید، آن ها را تا رسیدن کمک انجام دهید.

از دیدگاه من، از نقطه نظر بیماری‌های قلبی و عروقی، فشارخون پایین، بسیار خوب است. وقتی که بعضی افراد از خستگی مزمن و از دست دادن انرژی و به اصطلاح از فشارپایین صحبت می‌کنند، اغلب دراشتباه هستند. و ما باید دنبال علل دیگر فقدان شور و شوق و انرژی بگردیم. کاهش فشار خون اورتوستاتیک یا وضعیتی، با اینکه می‌تواند منجر به افتادن یا از دست دادن هوشیاری شود، اغلب با بالا رفتن سن و یا مصرف دارو همراه است. ولی در هر حال جستجوی علل این پدیده باید توسط پزشک انجام شود.

 ولی برای یک پزشک، فشارخون پایین وضعیتی جدی است خصوصن هنگامی که وضعیتی حاد است و منجر به علایم  کاهش جریان خون در مغز مانند از دست دادن هوشیاری، گیجی، خواب نامناسب، و غیره می‌شود. وضعیتی که به توجه فوری در بیمارستان  نیاز دارد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,