Saturday, 18 July 2015
25 September 2021
دایره‌ی شکسته- جادوی کلمات

«آن‌که در این حلقه نیست»

2012 June 23

 مهشب تاجیک/ رادیو کوچه

حکایت لب شیرین کلام فرهاد است

شکنج طره‌ی لیلی مقام محبوب است

دلم بجو که قدت همچو سرو دلجوی است

سخن بگو که کلامت لطیف و موزون است

بیش‌تر ما به این مسئله آگاهی داریم که زبان یکی از قدرت‌مندترین ابزارهای موجود در دست بشر است و جالب‌تر این‌که این ابزار از ابتدا هم با او بوده است و مورد استفاده‌‌ی او تا به وسیله‌ی آن بشر راه خود را به سمت جلو بشکافند. شاید ما هم بارها شنیده باشیم که می‌گویند که فلانی از گفتن این کلمات منظوری نداشته و تنها کلماتی را در ذات خود کلمه هستند به زبان آورده است و در قلب او چیزی نیست و از این دست عبارت‌ها. ولی واقعیت موجود در پس این عبارت تاثیرگذاری و در واقع جادوی کلمات است. برای همه‌ی ما پیش آمده است که در بازه‌ای از زندگی‌مان، گاهی عبارت یا سخنی خاص حرکت بعدی ما را تغییر داده است.

کلمات از صداهایی تشکیل شده‌اند که افراد به‌وسیله‌ی آن‌ها روابط خود و جهان پیرامونی خود را درک می‌کنند و این ارتباط انسانی و جهانی زمانی امکان‌پذیر است که کلمات به صورت اصوات موجود هستند و با ادای کلمات جهان پیرامون به تسخیر انسان درمی‌آید. کلمات در ذات خود دارای خلاقیت هستند و می‌توانند جهان نادیدنی و نیمه‌هشیار اعماق ناخودآگاه بشر را با جهان نظم‌یافته‌ی بیرون پیوند دهند. در مراحل ابتدایی فقط آفرینش کلمات بوده اما اکنون جادوگر کسی است که واژه‌های نامتناهی را در اختیار خود دارد و در واقع یک سخنور می‌تواند با قدرت کلمات در اختیار خود دست به افسون‌گری بزند. کلمات اگر که زنده و پویا و دینامیک باشند به‌وسیله‌ی آن‌ها می‌توان مرزهای تمام تخیلات را درنوردید و به کنه احساسات رسوخ کرد.

بخش بزرگ و شاید عمده‌ا‌ی از رفتار انسان‌ها را کلماتی تشکیل می‌دهند که از نیات آن‌ها سرچشمه می‌گیرد و این در واقع زیرسطح آگاهی ماست که دوست داریم با استفاده از واژه‌های مشترک با یک‌دیگر به اشتراک بگذاریم. جادوی کلمات و تاثیر آن‌ها در همه‌ی دوره‌ها بوده و هست و چنان‌ نیست که فقط به گروهی از مردم یا در زمانی خاص هم‌چون تعلقی وجود داشته باشد. بخشی از مقدرات و فرهنگ هر کشوری را همین جادوی کلمات شکل داده است، این تاثیر و تاسی گاهی به صورت مستقیم بوده است و گاهی به صورت غیرمستقیم در جادوی کلمات زیسته‌اند و زمان‌هایی این کلمات تحت تاثیر جادوی بر زبان رانده شدن مکرر و اندک‌ اندک تبدیل به مثلی یا حکمتی از آن دوره شده‌اند. گاهی تاثیرپذیری کلمات خود را در قالب سخنوری بر پشت یک تریبون و یا نوشتار نویسنده‌ای به ما نشان می‌دهند، گاهی افکار نادرست و شنیع با ابزار کلمات چنان خود را  گسترش می‌دهند که برای بسیاری شکی نمی‌ماند که این افکار همان است که باید باشد. کلمات گاهی در راستای ایفای نقش‌های خود قدرت‌های مخرب و ویران‌گری دارند و انسان‌ها را دچار زوال می‌کنند. انسان زمانی که به جادوی کلمات مسلح شود قدرت آفرینش پیدا می‌کند و این آفرینش همیشه در جهت درک نیروهای ناشناخته به کار نمی‌رود، بلکه گاهی به سمت تخریب نیروها و آفرینشی جدید قدم برمی‌دارد و این تخریب و آفرینش دوباره همیشه با پیروزی و موفقیت هم‌راه نخواهد بود و گاهی کلمات مخاطبان را به سمت ظلمت و ناشناخته‌ها ره‌نمون می‌کند.

کسی که صحبت می‌کند در واقع همان خلق کننده است. اگر فردی که کلمات را می‌آفریند محکم و استوار و با قاطعیت آن‌ها را بیان کند، فردی که با صحبت‌های او تحت‌تاثیر واقع شده، احساس می‌کند با حسی منحصربه‌فرد روبه‌رو است و در صورتی‌که گاهی هیچ محکی برای این‌که این حس و کلمات درست باشند وجود ندارد و از سویی دیگر آن‌چه تصور می‌شود شناخته شده چیزی جز آتش کلماتی نیستند که برافروخته شده است و گاهی در حاشیه‌ی پوچی و ظاهری فریبنده قرار می‌گیرند. این کلمات تنها آفرینش کلمات در لفافه‌ی آواهایی است که متبادر می‌شود. گاهی نمایش بی‌هدف کلمات و ترکیب آن‌ها بدون اعتنای به معنای منطقی‌شان تنها وسیله‌ای است که انسان‌ها برای دفاع و یا گاهی فریب در دنیای ناشناخته‌ها از آن‌ها استفاده می‌کنند و نشان‌گر محدودیت‌های درک ناشناخته‌هاست. کلمات بارها و بارها در ظاهر پیچیده و انباشته از رمز و راز خود گرفته‌اند و در طیف مغناطیسی عبارت و کلمات با تعارض‌ها و ناهمگونی‌ها و گونه‌گونی‌ها مواجه شده‌ایم و این در بازه‌های مختلف زندگی همه‌ی ما کم‌رنگ و پررنگ بوده است. کلمات در ذات خود دارای سحر هستند و همیشه و همیشه‌ها ما را در سحر خود افسون می‌کنند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,