Saturday, 18 July 2015
16 September 2021
پس‌نشینی تند

«گام‌های معلق»

2012 June 26

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

در مصر قدرت در دست کیست؟ پاسخ به این پرسش به نظر سخت نمی‌آید. هنگامی که اعلام نتایج انتخابات اخیر در این کشور چند روزی به تاخیر افتاد، می‌شد همه چیز را حدس زد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

حرکتی که از چند هفته پیش و با انحلال مجلس اسلام‌گرای این کشور آغاز شده و با تصویب قوانین جدید و افزودن بر اختیارات پرشمار نظامیان ادامه یافته بود، «محمد مرسی» کاندیدای اسلام‌گرایان را وادار کرد که برای در دست گرفتن قدرت مجبور شود مذاکرات پشت پرده‌ای را با ارتش این کشور داشته باشد، نشستی که هیچ‌گاه به طور رسمی تایید نشده اما روشن است که توافقاتی میان اسلام‌گرایان و نظامیان پرقدرت صورت گرفته و‌گرنه، بعید به نظر می‌رسید فرمان‌دهان بانفوذ ارتش پیش از آن‌که خیال‌شان از بابت اهداف و برنامه‌های نامزد «اخوان‌المسلمین» راحت شود و تضمین‌های لازم را از او بگیرند به راحتی اجازه دهند تا او به عنوان رییس ‌جمهوری آینده‌ی مصر برگزیده شود. با این حساب می‌توان گفت که وضعیت دموکراسی در مصر و پس از بهار عربی تفاوت چندانی با دوران پیش از آن نکرده است. اکنون و با وجود تصریح آشکار «مرسی» بر آزادی‌ احزاب مخالف در نطق پس از پیروزی‌اش، نگرانی‌های فراوانی از اعمال محدودیت بر منتقدان لیبرال و مدافعان حکومت سابق وجود دارد. درست است که در دوره‌ای از حکومت و سلطه‌ی طولانی مدت «حسنی مبارک» بر مصر، محدودیت‌های شدیدی بر گروه‌های منتقد اعمال شده بود اما فراموش نکنیم که بسیاری از اسلام‌گرایان هم‌چون خود رییس‌ جمهوری فعلی، در دوره‌هایی به عنوان کاندیداهای مستقل و منتقد در مجلس این کشور حضور داشته‌اند.

اگر بخواهیم اوضاع و شرایط آزادی‌های اجتماعی و فردی را در زمان «مبارک» و حضور اسلام‌گرایان مقایسه کنیم خواهیم دید که ترس‌ها و نگرانی‌ها درباره‌ی آینده‌ی مصر بیش‌تر شده است. مصر در دوران «مبارک» با وجود آن‌که بزرگ‌ترین مرکز اسلامی جهان اسلام یعنی «دانش‌گاه الازهر» را در خود داشت هیچ‌گاه دچار تندروی نشد و «مبارک» توانست تا اندازه‌ی زیادی آزادی‌های فردی، مذهبی و اجتماعی را فراهم و تضمین کرده و حقوق و آزادی‌های زنان را محترم بشمارد. درست است که «محمد مرسی» در نطق پس از پیروزی به طور مستقیم از اجرای احکام اسلامی در جامعه سخنی نگفت اما اشاره‌ی او به یک جامعه‌ی اخلاقی، برای بسیاری از جمله ایرانیان یادآور سخنان «روح‌اله خمینی» در بهشت زهرا بود که در آن وعده داد که «ما معنویات شما را، روحیات شما را عظمت می‌دهیم». از سوی دیگر نباید فراموش کرد که بدون حمایت گروه‌های اسلامی تندرو و سلفیان از کاندیدای «اخوان‌المسلمین» پیروزی او در این کارزار غیرممکن بود و صدالبته این گروه‌ها به هیچ عنوان از مطالبات خود که اجرای بی‌چون و چرای قوانین شریعت در جامعه مصر است کوتاه نخواهند آمد. الگوی این گروه کشور «عربستان سعودی» است جایی که حتا فکر حرکت مصر به آن سو و اجرای حدودی مانند قطع سر و گردن مردم و حبس کردن زنان در خانه و حذف آنان از اجتماع می‌تواند کابوسی تلخ برای لیبرال‌ها، آزادی‌خواهان و طرف‌داران حقوق زنان و کودکان باشد.

شاید به همین سبب باشد که با یک جمع‌بندی ساده می‌توان دید که پاسخ به این پرسش بسیار دشوار به نظر نمی‌رسد که وضعیت کنونی سیاسی و چشم‌انداز آینده آزادی‌های فردی، مذهبی و اجتماعی در مصر چه تفاوت‌های چشم‌گیری با دوران مبارک کرده است؟ شاید هیچ.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,