Saturday, 18 July 2015
16 September 2021
پس‌نشینی تند

«سخن‌گویان بی‌هویت»

2012 July 08

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

ایران در خیلی از زمینه‌ها در دنیا منحصر‌به‌فرد است و یکی از آن موضوعات البته ساختار سیاسی فعلی‌اش است. در همه جای دنیا مراکز قانون‌گذاری، تصمیم‌گیری و اجرا مشخص است و هر موضعی که گرفته می‌شود از سوی نمایندگان رسمی آن کشور بیان شده و به طور طبیعی تکلیف همه‌ی دنیا با مواضع و جهت‌گیری‌های سیاسی دولت‌ها روشن است. در ایران اما هیچ‌کس نمی‌داند که با چه کسی طرف است. این موضوع و مشکل البته تازگی ندارد اما در هشت سال اخیر به اوج خود رسیده و آخرین نمونه‌ی آن چگونگی برخورد حاکمیت با تحریم‌ بین‌المللی نفت ایران و تهدید بستن تنگه‌ی هرمز بوده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

سال گذشته در واکنش به افزایش حضور نیروهای بین‌المللی و به ویژه ناوهای آمریکایی در خلیج‌فارس، سرلشکر «عطااله صالحی» فرمان‌ده‌ی کل ارتش جمهوری‌اسلامی در واکنش به این تصمیم گفت: «به آن‌ها توصیه، هشدار و تذکر می‌دهیم که به منطقه‌ی سابق خود در خلیج فارس برنگردند چرا که ما عادت نداریم تذکر را تکرار کنیم.»

اما کم‌تر از یک ماه پس از آن نه تنها ناوهای آمریکایی رفته به آب‌های خلیج‌فارس بازگشتند بلکه ناو هواپیمابر «یو اس اس پونس» نیز به آن‌ها ملحق شد ولی آب از آب تکان نخورد. چرا؟ چون اعلام شد که سیاست‌های کلی نظامی و امنیتی نظام را نه فرمان‌دهان نظامی ارتش و سپاه که شخص رهبری تعیین می‌کند. این چندگانگی مراکز تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری البته در برخی موارد راه را برای گروه‌های سیاسی رغیب نیز باز می‌کند تا با یک‌دیگر تسویه حساب کنند. به عنوان نمونه وقتی چند گروه از بسیجیان و لباس شخصی‌ها با هماهنگی کامل نیروهای امنیتی، سفارت انگلیس در تهران را اشغال و اموالش را تخریب کردند، در اولین واکنش‌ها نمایندگان مجلس حمایت کاملی از این اقدام به عمل آوردند اما یکی دو روز بعد که عمق فاجعه را دریافتند آن را حرکتی خودجوش و سپس احساسی خواندند. دولت نیز در برابر آن موضعی کاملن انتقادی گرفت و بر عواقب این اقدام برای سیاست خارجی کشور هشدار داد. در چنین مواردی است که کشورهای خارجی در برابر صداها و واکنش‌های متفاوتی که از درون ایران به گوش می‌رسد سردرگم می‌شوند و عملن نمی‌دانند تا چه چیزی را به عنوان موضع رسمی جمهوری اسلامی بپذیرند.

بحث بستن تنگه‌ی هرمز اما برای حکومت به نوعی تلاش برای سنجش میزان جدی بودن غرب در برخوردش با جمهوری‌اسلامی بود. نگارنده سخت بر این باور است که مقامات جمهوری‌اسلامی و در راس آن رهبری خوب می‌دانستند که چنین کاری نه به لحاظ اجرایی شدنی است و نه از نظر سیاسی کاری معقولانه، اما تلاش کردند تا با یک بازی کوچک و استفاده از همان سخن‌گویان مختلف و بعضن بدون ‌مسوولیت رسمی، غرب را آزمایش کنند. در ابتدا شماری از نمایندگان مجلس شورای‌اسلامی طرحی تهیه کردند که دولت را موظف به بستن تنگه‌ی هرمز کند. پس از واکنش شدید آمریکا به تهران و تاکید بر این‌که جمهوری‌اسلامی فکر بستن تنگه هرمز را هم نکند، سخنان نمایندگان مجلس هم تغییر کرد. «علی لاریجانی» رییس مجلس شورای اسلامی به طور تلویحی تهیه و تصویب طرح بستن تنگه هرمز از سوی اعضای مجلس نهم را رد کرد. او سعی کرد تا هم شان نمایندگان را حفظ کند و تصویب این قانون را از حقوق آن‌ها بداند و هم از عدم عزم فعلی آن‌ها برای این‌کار خبر دهد. «لاریجانی» در این رابطه تاکید کرد برخی از نمایندگان چنین طرحی را تدوین کردند اما هنوز در مسیر بررسی قرار نگرفته است.

از سویی دیگر رییس ستاد کل نیروهای مسلح ایران نیز در واکنشی خنده‌دار و مضحک به این موضوع گفت: «ما برای بستن تنگه هرمز طرح داریم ولی این کار را نمی‌کنیم مگر منافع‌مان به خطر بیفتد.»

می‌شود فهمید که وقتی نمایندگان مجلس تاکید کرده بودند که هیچ طرحی برای بستن تنگه هرمز بدون موافقت نظامیان تصویب نمی‌شود، سخن روز گذشته‌ی «فیروزآبادی» چه معنایی می‌دهد.

در حقیقت جمهوری‌اسلامی در این شرایط خاص به بازی «موش و گربه» و «کی بود؟ کی بود؟ من نبودم» ادامه می‌دهد. دست‌گاه دیپلماسی و وزارت خارجه جمهوری‌اسلامی هیچ واکنش رسمی در قبال تحرکات نظامیان و سخن‌رانان نماز جمعه نمی‌گیرد. از دیگر سو مجلس صحبت از تصویب قوانینی می‌کند که بدون اجازه‌ی رهبری عملن قابلیت اجرایی ندارد و فقط به یک رجزخوانی توخالی شبیه است و در نهایت رهبر منتظر می‌ماند تا ببیند چقدر توان روحی، روانی و اقتصادی در نظام و مردم برای مقابله با تحریم‌ها وجود دارد تا زمان کوتاه آمدن و مصالحه با غرب را مشخص کند و در این میان مذاکرات با 5+1 ادامه می‌یابد تا بیش‌ترین امتیاز ممکن گرفته شود ولی در نهایت این دنده‌های قشر محروم است که در زیر فشارها خرد می‌شوند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,