Saturday, 18 July 2015
25 September 2021
دایره‌ی شکسته

«وقتی همه چیز رو به زوال می‌رود…»

2012 July 10

مهشب تاجیک/ رادیو کوچه

برای گروهی از مردم، هنوز دنیای بدون اینترنت، بدون برق، بدون تلفن هم‌راه، بدوم کارت‌های اعتباری و بدون خدماتی از این دست قابل تصور است. در واقع هنوز گروهی از مردم نمی‌توانند تصور کنند چگونه گروهی دیگر به این مقوله‌ها چنان وابسته هستند که زندگی‌شان بدون وجود آن‌ها لنگ می‌ماند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این مردمان گاهی حتا از این‌که خیلی از کارهای بعضی‌ها بدون این ابزارها پیش نمی‌رود، در شگفت هستند، برای ایشان موارد کاربرد ابزاری چون شبکه‌ی جهانی قابل پی‌گیری نیست و در زندگی نیازی به آن احساس نمی‌کنند و گاهی هم به‌شدت از آن فراری هستند. از سوی دیگر، برای گروهی که تقریبن کارشان بدون اینترنت و وسایلی از این دست لنگ می‌ماند، تصور زندگی افرادی که مورد استفاده‌های این‌چنینی ندارند سخت است. ایشان نمی‌توانند دنیایی را تصور کنند که بدون فرستادن نامه‌های‌شان از طریق دنیای سایبری شبش روز می‌شود. این افراد همیشه در ترس از دست دادن لپ‌تاپ خود، گوشی تلفن هم‌راه خود، آسیب دیدن آرشیوهای دیجیتال خود و مواردی از این دست هستند و اگر دست‌گاهی از کار بیفتد و یا سیستم‌های ارتباطی دچار اختلال شوند، دچار نقصان و سر در گمی می‌شوند. هر روز که می‌گذرد، به تعداد افراد سایبری اضافه می‌شود و از شمار دیگرانی که خارج از این زیست هستند کم می‌شود و ضرورت استفاده از ابزارهای جدید، به‌تبع قرار گرفتن در ساختاری وابسته به این ابزارها افزایش می‌یابد.

آیا روزی خواهد رسید که ما بدون ماشین‌ها و ابزارهای حمایت‌گر آن‌ها نتوانیم زندگی کنیم؟ شاید هم روزی بیاید که چون اودیسه‌ی کوبریک، نسل‌های پیش‌رفته‌تر ماشین‌ها و ابزارهای فوق پیش‌رفته‌ی وابسته به آن‌ها چنان رشد کنند که تمام زندگی ما را در دست بگیرند و ما را تحت کنترل خود قرار دهند. شاید روزگاری چنان همه‌چیز در هم تنیده شود که دیگر نتوان سررشته و نقطه‌ی تمرکز مدیریت زیست را تشخیص داد آن گونه که با آسیب دیدن قسمتی از ساختار، کلی هستی ساقط شود. این یک دیدگاه بدبینانه نسبت به ابزارهای تکنولوژیک و راه‌کارهای جدید نیست، بیان این مسایل صرفن به این دلیل است که با دقت نظر در امور و با تعیین جای‌گاه خود در این چیدمان، به موقعیت خود در کلیت این ساختار در حال رشد و پیش‌روند واقف شویم و در یابیم در کجا ایستاده‌ایم و از خود بپرسیم که آیا جای ایستادن ما همین جاست یا خیر. به‌واقع با در دست داشتن نقشه‌ی مسیر و با تحلیل موقعیتی خود بر پایه‌ی وابستگی به تکنولوژی، می‌توان ره‌یافت مناسبی به‌منظور مدیریت رفتار در مقابل آن پیدا کرد.

در حال حاضر، زندگی، روابط، شغل، تحصیل، فعالیت‌های اجتماعی و حتا سرگرمی و گذران اوقات فراغت بسیاری از ما به ابزارها و واسطه‌های تکنولوژیک بستگی دارد. این‌که بشر در هر روز یک گام به‌سوی دست‌رسی آسان‌تر به جلو بر می‌دارد، به‌هیچ‌وجه ناامیدکننده نیست و تولید بحران نمی‌کند، ولی این‌که ما تمام تخم‌مرغ‌های خودمان را در یک سبد بگذاریم و به راه‌های اضطرار فکر نکنیم، تبعاتی در پی دارد که ممکن است بهای زیادی را در بر داشته باشد. به‌تر است برای جلوگیری از بروز بحران، سویه‌های متفاوت و متنوعی را برای زیست خود در نظر بگیریم تا از سوی ابزارهای تکنولوژیک غافل‌گیر نشویم. اتفاقی که در حال حاضر می‌افتد این است که ما به‌واسطه‌ی اطمینان به ابزارهای تکنولوژیک، بسیاری از وظایف خود را به آن‌ها واگذار می‌کنیم. برای نمونه، دیگر حافظه‌ی ما با پشت‌گرمی‌ای که به این ابزارها دارد، دیگر تمایلی به ثبت و ضبط بسیاری از چیزها ندارد و اگر هم به‌طور خودآگاه چنین کند، ناخودآگاه ما از این موقعیت و موهبت بهره‌برداری می‌کند. نمونه‌های دیگری هم از این دست هستند، ولی مهم این است که جدای از پیدا کردن و تحلیل این نمونه‌ها، نخست به ساز و کار دگرگونی شیوه‌ی زیستی خود پی ببریم و دوم راه‌کارهای مناسب جهت متعادل کردن این رویه را به آزمون بگذاریم. صرف رد یا قبول تکنولوژی و ابزارهای وابسته به آن، هیچ راه‌حلی را پیش روی نمی‌گذارد و هیچ افق روشنی را نوید نمی‌دهد، ولی نگاه واقع‌بینانه به موقعیت موجود در آن، می‌تواند راه حل عملی‌تر و منطقی‌تری را پیش روی نهد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,