Saturday, 18 July 2015
20 February 2020
کوچه سلامتی، قسمت دوم، نظریه یین و یانگ

«طب چینی»

2012 August 24

دکتر آویده مطمئن فر / رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

 همان طور که پیش‌تر گفته شد، طب چینی بر اساس مفاهیم فلسفی انرژی، و طب غربی بر اساس آزمایش یا به قول آنگلو-ساکسن‌ها بر اساس سند و مدرک بنا شده است. در تفکر پزشکی چینی، برای درک پدیده‌های طبیعی جهان و به تصویر کشیدن پدیده‌های انرژتیک درون انسان، نیازی به اثبات، وجود ندارد. فلسفه شرقی، یک طرز تفکر «گرد» است و پارادوکس متضادها در چرخه تغییر و چرخه ناپایداری را به آسانی می‌پذیرد.

در حالی که طب سنتی چینی با مفهوم انرژی، «چی» فکر می‌کند، طب غربی می‌خواهد وجود انرژی در قلب سلول را ثابت کند. و من سعی می‌کنم از کل یعنی سنتز فلسفه چینی شروع کنم و به ویژگی‌های علمی غربی یعنی تجزیه و تحلیل برسم. از انرژی جهان شروع کنیم و به انرژی سلول، یعنی از به بی نهایت بزرگ به بی نهایت کوچک برسیم.

 

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

ماری فرانسوا لوکلر در روزنامه «لو پوان» ماه دسامبر 2009 نوشت: «‌از یک طرف، غرب، جهان را به عنوان یک شی‌ فتح شده در نظر می‌گیرد و می‌خواهد ماده را تجلیل کند و فرد را تکریم. و از طرف دیگر، خاور دور و مفهوم ارگانیک و واحد از جهان که در آن همه چیز به هم متصل است و همه چیز با هم متناسب، آن‌طور که فرانسوا چنگ، نویسنده، حکیم، شاعر و خوشنویس که در تلاش پی در پی «حقیقت و زیبایی» است گفته است».

از یک طرف تفکر پزشکی غربی «مربع»، که به اثبات و تصویب نیاز دارد و از طرف دیگر، طرز تفکر «گرد» چینی

که برای درک معنای عمیق جهان که در آن همه چیز در یک چرخه بی پایان می‌گردد به اثبات نیازی ندارد. اندیشه غربی یک تفکر خطی است که با یک فرضیه شروع می‌شود و برای پیدا کردن شواهدی برای تایید این فرضیه آزمایش می‌کند. این اندیشه کرتزیین پایه تمام تحقیقات و اکتشافات علمی تجربی است.

«چی» می‌تواند به دو شکل، یین و یانگ، متفاوت و نه اما متضاد، مکمل و هم افزا وجود داشته باشد و تا ابد با تعادل پویا بین این دو نیرو بازسازی می‌شود.

طب چینی، پزشکی پیش‌بینی و پیش‌گیری است چرا که این طب میدان انرژی بیمار که درون آن بیماری قادر به نشان دادن خود خواهد بود را شناسایی می‌کند. پزشکی غربی یک طب شفا بخشی با دارو است که به دنبال پیدا کردن بیماری، تجزیه و تحلیل اختلالات شیمیایی و بیوشیمیک است. طب چینی به زمینه انرژی فرد به عنوان یک اکوسیستم که باعث ظهور بیماری می‌شود علاقه‌مند است. به عبارت دیگر، پزشکی غربی به بیماری بیشتر علاقه‌مند است تا به بیمار.‌ طب چینی به «ریشه های‌» بیماری، به جای «شاخه‌های» آن می‌پردازد. ریشه‌ها، مکانیسم‌های انرژتیک داخلی بیماری هستند، در حالی که شاخه‌ها، علایم بیماری. طب غربی به ضایعه‌های مسوول بیماری، بدون در نظر گرفتن زمینه بیماری می‌پردازد.

اکنون اگر این سوال پیش می‌آید که چگونه می‌توان دانش را به خرد تبدیل کرد، در تفکر چینی، به سادگی، با حذف استکبار یقین، انکار نفس که می‌خواهد دانش را به قدرت تبدیل کند و پذیرش این‌که عدم قطعیت در دانش است که باعث پیشرفت علم می‌شود.

 منشا کلمه «چی» در تاریخ طب چینی مرموز باقی مانده است. انرژی هم‌واره در مرکز نگرانی‌های پزشکان چینی بوده است. «چی» را می‌توان با انرژی، نفس ازلی، نیروی زندگی، و قدرت حیاتی ترجمه کرد. حتا ایدوگرام کلمه «چی» نیز از دو کلمه تشکیل شده است.

یکی به معنای «بخار» و دیگری به معنای «دانه برنج در حال پخته شدن». این تجسم و نمایش تصویری کلمه با همان ایدوگرام چینی نشان می‌دهد که «چی» می‌تواند دو جنبه داشته باشد. « یانگ »، غیرمادی، مانند بخار، و «یین»، متراکم مثل یک دانه برنج. بنابراین، انرژی «چی» از تحول ماده یا «جینگ» مشتق شده است. به عبارت دیگر، ماده یک شکل ذخیره سازی انرژی است و انرژی و ماده پایه‌های یین و یانگ زندگی.

«چی» می‌تواند به دو شکل، یین و یانگ، متفاوت و نه اما متضاد، مکمل و هم افزا وجود داشته باشد و تا ابد با تعادل پویا بین این دو نیرو بازسازی می‌شود. همان‌طور که گفته شد نظریه یین و یانگ از فلسفه دائو به دنیا آمده و «تای جی‌« سمبل یین و یانگ است. خاصه تفکر چینی این است که نه به تضاد بلکه به تفاوت علاقه‌مند است. نه به مخالفت بلکه به تناوب. و نه به انفعال بلکه به پویایی می‌پردازد. تفکر چینی، هنر مدیریت پارادوکس‌ها است.

نظریه یین و یانگ پایه اساسی اندیشه چینی است. یین و یانگ برای اولین بار در قرن هشتم قبل از میلاد در آثار بو یانگ فو، دیده می‌شود که یین و یانگ را به عنوان «چی» جهان «تیان دی» تعیین کرده بود. «تیان دی» از تیان 天 به معنی آسمان و دی 土به معنای زمین تشکیل شده است. در نتیجه، یین و یانگ دوگانگی آشکار، از وحدت ناآشکار جهان را بیان می‌کنند. این دوگانگی بین دو شکل انرژی‌های مکمل و هم افزا، اما مخالف است که ده هزار انسان را به وجود آورده است.

ناپایداری پدیده‌های جهان، تحولات دایمی «‌چی‌« آسمان و زمین در تعادل پویای یین و یانگ را نشان می‌دهد. هم چنین در ادبیات پزشکی چینی، 700 سال قبل از میلاد در یی جینگ، کلاسیک تغییرات، تحولات دوگانگی یین و یانگ را می‌توان یافت. «یین» بیانگر «چی» طبیعت، «یین چی» است و «‌یانگ‌« بیانگر «چی» طبیعت، «یانگ چی».

بیشتر کاربردهای پزشکی این نظریه را می‌توان در هوانگ دی نی جینگ  Huang Di Nei Jing ، کلاسیک داخلی امپراطور زرد یافت. بسیاری از مدارس اندیشه در دوران امپراطوری متخاصم (476-221 پیش از میلاد) پدید آمده‌اند و در میان آن‌ها، مکتب یین و یانگ و پنج عنصر توسط زو یان (350-210 سال قبل از میلاد). در آن مدرسه ناتورالیست، تفسیر پدیده‌های طبیعی جهان در سطح بدن انسان شروع شد. افکاری مانند احترام به طبیعت خود برای سالم ماندن، شناختن خود به عنوان یک انسان بی نهایت کوچک در جهانی بی نهایت بزرگ، در این مدرسه شکل گرفته‌اند.

نظریه یین و یانگ برای قرن‌ها، اعتقادات پزشکی چینی را تا به امروز تحت سلطه داشته است. این تئوری به توضیح فیزیولوژیک کانال‌های انرژی، پنج ارگان و شش روده، چهار مواد جینگ، چی، خون و مایعات و سه گنجینه جینگ، چی، و شن، علل پیدایش بیماری، اصول تشخیصی یعنی هشت قانون تشخیص، با گوا و استراتژی درمان یعنی هشت قوانین درمان، بافا کمک کرده است.

یین توسط یک خط ناپیوسته و یانگ با یک خط پیوسته نشان داده شده است. ترکیبات ممکن از ویژگی‌ها خط‌های یین و  یانگ به هشت تریگرم Trigrammes  و ۶۴  هگزاگرم Hexagrammes  می‌رسد.

ایدیوگرام یین و یانگ، هر دو به معنای «اکنون» است. ولی یین تداعی سایه شیب تپه، چهره پنهان، مخفی، چیزها و موجودات مخفی است. در حالی که در ایدیوگرام یانگ، خورشید، بالاتر از افق، اشعه خود را روی چهره نورانی تپه می فرستد.

بنابراین، یک تپه را می‌توان از زاویه شیب سایه، یین، و طرف آفتابی، یانگ، دید.

 خاصه تفکر چینی این است که نه به تضاد بلکه به تفاوت علاقه‌مند است. نه به مخالفت بلکه به تناوب. و نه به انفعال بلکه به پویایی می‌پردازد. تفکر چینی، هنر مدیریت پارادوکس ها است.

 دوگانگی یین و یانگ به قانون طبیعت تعلق دارد و ما باید با فروتنی به آن احترام گزاریم. من حتی می‌گویم که زندگی به  مرگ معنا می‌دهد و مرگ زندگی را متعالی می‌کند. مرگ پایان زندگی نیست، بلکه پدیده‌ای است که به ما اجازه می‌دهد‌ تا به عالم متصل شویم. مرگ و زندگی، تنها یک تغییر حالت هستند زیرا در تحول دایمی دوگانگی متقابل. زندگی تجسم انرژی (روح) در ماده (بدن) است و مرگ جدایی مواد (بدن) و انرژی (روح). مرگ و زندگی فقط تغییر حالت یک نهاد یعنی انرژی است. به همان ترتیب که یخ به آب تبدیل می‌شود، از حالت متراکم «یین»، به «یانگ» عبور می‌کند.

هر جنبه یین و یانگ می‌تواند تا بی نهایت تقسیم شود. یخ یین است و در یین و بخار آب یانگ است در یانگ. آب، حالت میانی بین یین و یانگ، یین در یانگ است. به عنوان مثال، تابستان و بهار هر دو یانگ هستند. اما، در درون یانگ دو بخش متفاوت بین فصل تابستان و بهار وجود دارد. تابستان نشان دهنده اوج یانگ، در یانگ است. و بهار که بعد از  زمستان می‌آید، رشد یانگ از یین است، بنابراین یانگ در یین است. همینطور برای پاییز و زمستان.

این جانشینی چرخ های تحول و وابستگی متقابل یین و یانگ به تعداد بیشماری از ترکیب بسته به 2، که تعدادی از ترکیب متمتیک2 به توان (n) را می آفرین میانجامد. و (n) تمایل به بی نهایت دارد. از این اصل ابداع یین و یانگ است که ترکیب های بی شماری از یین و یانگ در کتاب تغییرات، وجود دارد و در پیش گویی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چهار جنبه‌ اصلی رابطه یین و یانگ، تقابل یین و یانگ، وابستگی متقابل یین و یانگ، تعادل پویای بین رشد و فروپاشی متقابل یین و یانگ در تناوب سیکلیک، و تبدیل متقابل یین و یانگ هستند.

وجود یین، وجود یانگ را تعیین و در مقابل وجود یانگ، به یین وجود می‌بخشد. به این ترتیب، یین و یانگ تنها در رابطه با دیگری وجود دارند، چرا که آنها یکدیگر را حمایت و حفظ می‌کنند. هیچ انرژی بدون ماده وجود ندارد، و ماده بدون  انرژی نمی‌تواند وجود داشته باشد. یک عبارت چینی می گوید: «یین و یانگ در یک دیگر ریشه دارند.» این همان چیزی است که نماد «تای جی»  نشان می‌دهد، در یک دایره، نمادی از چرخه تحول دایمی، مانند دو دوقلو در رحم مادر.     نماد «تای جی» بدان معنی است که عمق مخفی یانگ، یین است و این وابستگی متقابل و ریشه یین و یانگ در یک دیگر است که باعث ایجاد پویایی زندگی است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , 

۲ Comments


  1. hamid
    1

    chinese medicine

  2. 2

    ‫این همون طب چینی نیست که به خاطرش هر سال چندین هزار فیل، کرگدن و ببر در حال انقراض سیبری قربونی میشن؟