Saturday, 18 July 2015
20 October 2021
دگردیسی در مهاجرت

«دور و بس نزدیک»

2012 September 05

نازی حسامی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

گاهی از ذهنم می‌گذرد خانه ما بدون من چه شکلی‌ست؟ زندگی افراد خانواده‌ام که همیشه در زندگی من تنیده بود، اکنون چه وضعی دارد؟ چقدر جای خالی مرا حس می‌کنند؟ چقدر از نبودم دلتنگ می‌شوند؟ جقدر به من نیاز دارند؟ آیا هنوز در زندگی آن‌ها نقشی دارم؟ و… راستش این است که به این مسایل فکر نمی‌کنم، گاهی این افکار از ذهنم عبور می‌کنند و من خیلی سریع‌تر، از آن‌ها رد می‌شوم.

دوست ندارم به خانه‌ام، بدون وجود خودم در آن، فکر کنم. شاید دوست دارم فکر کنم همه چیز به همان صورت متوقف شده. شاید می‌خواهم تصویری که داشتم، تصویری که خودم هم بخشی از آن بودم، به همان صورت برایم باقی بماند. شاید می‌خواهم داخل قاب باشم، نه ببینده‌اش.

شاید هم از این فکرها فرار می‌کنم چون دیگر به واقع از بسیاری چیزها دور و نسبت به اثرگذاری در آن‌ها ناتوانم. شاید به این علت نمی‌خواهم به یاد بیاورم که یکی در خواب کابوس می‌دید، که دیگر نمی‌توانم مثل قبل، بالای سرش بروم و بیدارش کنم. شاید نمی‌خواهم مشکلات زندگی دیگری را به یاد بیاورم، چون دیگر در کنارش نیستم که بارش را سبک کنم. شاید من از دیدن قاب تصویر، بدون وجود خودم می‌ترسم. شاید می‌ترسم که ببینم دورم. ببینم که دیگر در تصویر نیستم، و تنها هاله‌ای از من در آن به جای مانده است…

***

بسیاری مهاجران نمی‌توانند و شاید هم نباید، زندگی گذشته خود را پشت سر بگذارند و از آن جدا شوند. البته میزان این وابسته‌گی یا جدایی، به شرایط هر فرد و علل مهاجرتش بستگی دارد.

قاعدتن وضعیت کسانی که برای تحصیل از کشور خارج می‌شوند با آن‌ها که برای کار و زندگی به کشوری جدید مهاجرت می‌کنند و یا کسانی که از تجربه‌های تلخ می‌گریزند، با هم متفاوت است.

ولی شاید بتوان گفت همه این‌ها در یک نقطه اشتراک دارند و آن این‌که سعی می‌کنند رابطه دورشان را با آنچه که دوست داشته و دارند، نزدیک نگه دارند و درواقع در عین دوری، نزدیک بمانند.

برداشتن یادگاری‌ها، مرور عکس‌های قدیمی، تماس‌های مداوم با خانواده، و حتا گاهی بازگشت‌های منظم به خانه، همه تلاش‌هایی برای حفظ رابطه و ماندن در قاب تصویر است.

اما برای بسیاری از مهاجران، به خصوص آن‌ها که با برنامه بلندمدت برای کار و زندگی، کشورشان را ترک می‌کنند، شرایط به این صورت باقی نمی‌ماند. زندگی در محیط جدید، به ناچار تغییراتی را در فرد مهاجر ایجاد می‌کند که به مرور رابطه‌های قدیمی‌ترش را تحت تاثیر قرار می‌دهد. البته این تاثیر همیشه منفی یا به معنای دوری نیست، بلکه فرد، به تعریف جدیدی از روابط دست می‌یابد و به آن خو می‌گیرد.

از سوی دیگر، گذر زمان، تغییرات رفتاری و تفکری افراد را در پی دارد، از جمله تغییر همان کسانی که ما همیشه در کنار آن‌ها زندگی کرده‌ایم. طبعن این تغییرات در گذشته هم رخ می‌داده اما چون ما به طور مداوم شاهد آن بوده‌ایم چندان متوجهش نمی‌شدیم. این تغییرات برای فرد مهاجر هم وجود دارد. اما او در یک محیط تغییر می‌کند و خانواده و وابسته‌گان، در محیطی دیگر. و همین گوناگونی‌ها، نوع تغییرات و به تبع آن، روابط را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

وقوع دورادور این تغییرات، باعث می‌شود که مهاجر، به مرور با وابسته‌گانش و آن‌ها با او، احساس غریبه‌گی و ناآشنایی کنند. حرف‌های مشترک کم می‌شود و درد دل‌ کردن‌ها کم‌تر. دغدغه‌ها تغییر می‌کند و نقاط توجه عوض می‌شود. حتا ممکن است بسته به شرایط، نوع تفریحات و شادی‌ها هم عوض شود. و همه این‌ها یعنی دور شدن از نقاط اشتراک و پیوند با وابسته‌گان.

نمی‌توان گفت این اتفاق، بد یا خوب است. این پیامد ناگزیر جدایی و زندگی در محیط‌های گوناگون است. تلاش برای عدم تغییر، یا هم فضا و شبیه ماندن به وابسته‌گان، معمولن عملی ناموفق و بلکه بیهوده و غیرلازم است. اداره کردن این شرایط،حتا می‌تواند رسیدن به نوعی بلوغ در روابط و عواطف را به دنبال داشته باشد اما به طور قطع، کار ساده ای هم نیست. و از همان چالش‌های اجباری و گریزناپذیر است.

***

طبق معمول، قصد نتیجه‌گیری و رسیدن به راه‌کار خاصی را نداریم. تنها پنجره‌ای می‌گشاییم رو به چالش‌های گریز‌ناپذیر.

این دیدگاه ماست که تعیین می‌کند این دوری را از کسانی که قلبن به آن‌ها نزدیک‌ایم چطور تعبیر و اداره کنیم. خود را بیننده‌ای جدا افتاده، خارج از قاب تصویر ببینیم یا شاهد لحظه‌های کسانی که دوست‌شان داریم. یا حتا بیننده آگاهی که می‌تواند از زاویه‌ای دیگر، کاستی‌های این تصویر را ببیند و به زیباتر کردنش کمک کند.

کسی که خارج از قاب تصویر است، همیشه دورافتاده نیست، شاید بتواند نقاش یا مرمت‌گر تصویر درون قاب باشد…

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , 

۲ Comments


  1. تینا
    1

    فکر کردن به اینطور مسائل نفسگیره …. نوشته هاتون برای ما که در شرف تصمیم گیری برای مهاجرت هستیم خیلی خیلی مفیده…. متشکرم

  2. 2

    این کامنت صرفا برای مطلع شدن از پستهای جدید شماست و ارزش قانونی دیگری ندارد….