Saturday, 18 July 2015
13 June 2021
بیست و پنجم آبان- پانزدهم نوامبر

«تقویم تاریخ بیست و پنجم آبان»

2012 November 15

رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

تولد «مهستی» خواننده مشهور ایرانی در سال 1325 خورشیدی در چنین روزی

1325 خورشیدی: «مهستی» در بیست و پنج آبان ۱۳۲۵ خورشیدی در کرمانشاه ‌زاده شد. از خوانندگان موسیقی اصیل و هم چنین پاپ ایرانی است. شروع کار مهستی در سن هفده سالگی برنامه «گل‌ها» برنامه شماره ۴۲۰  و با خواندن ترانه‌ای به نام «آن که دلم را برده خدایا» ساخته «بیژن ترقی» در سبک موسیقی کلاسیک ایرانی بوده‌است. اما پس از طی زمان و هم راه با گرایش عمومی برای موسیقی پاپ به خصوص در دوران پس از انقلاب ایران آهنگ‌هایی نیز درین سبک اجرا کرد.

در ابتدا خانواده وی نسبت به آواز خوانی او اظهار بی‌میلی می‌کردند چراکه در آن دوران خوانندگی برای یک زن مناسب تلقی نمی‌شد.

مهستی تا حدود چهار سال بیماری خود را از اطلاع عامه مردم پنهان نگاه داشته بود. اما تحت شیمی درمانی خفیف قرار گرفته بود. پزشکان به او هشدار داده بودند که در صورت مداوا با دز بالا‌تر که مورد نیاز، شرایط وی می‌باشد، امکان ایجاد مشکل در صدای او وجود خواهد داشت. با این وجود در نوروز ۱۳۸۶ که قرار بود کنسرتی در دبی انجام دهد. به علت ظهور مجدد علایم بیماری، در بیمارستانی در آن شهر بستری شد و فورن به «لس آنجلس» بازگشت و در برنامه تلویزیونی در مصاحبه با «نادره سالار‌پور»، دختر برادر خود، به هم راه با پزشک خانوادگی، حضور پیدا کردند و اعلام کردند که به بیماری سرطان مبتلاست و باید پرتو درمانی شود. مهستی بعد از چهار سال بیماری سرطان روده بزرگ در روز چهارم تیرماه 1386 در گذشت.

درگذشت «ستارخان» مبارز آزادی خواه نهضت مشروطه، معروف به «سردارملی» در سال 1293 خورشیدی در چنین روزی

1293 خورشیدی: «ستارخان» معروف به سردار ملی در حدود سال ۱۲۴۵خورشیدی در «قره باغ آذربایجان» به دنیا آمد. ستارخان در ابتدا به صورت جوانی عیارمنش زندگی می‌‏کرد اما پس از آغاز نهضت مشروطه، در صف مجاهدان قرار گرفت و رشادت‏های فراوانی از خود نشان داد. قتل برادر و ظلم و ستم ماموران حکومتی به او و خانواده‏اش از یک سو و بستر اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تبریز آن دوران از سوی دیگر سبب شد تا با آشکار شدن فعالیت‏های مشروطه‏خواهی، روحیه سرکش و معترض ستارخان به مشروطه‏خواهی تمایل پیدا کند. پس از به توپ بستن مجلس توسط «محمدعلی شاه قاجار»، مجاهدان تبریز با این عمل به شدت مخالفت کرده و در برابر دولت مرکزی قد علم کردند.

در این میان داستان‏های بسیاری از رشادت‏‌ها و مجاهدت‏های ستارخان در این دوران ذکر کرده‏اند. سرانجام قوای دولتی، تبریز را به محاصره درآورده و نبرد سختی روی داد. مرحله دوم درگیری، نبرد مشروطه خواهان و نیروهای روس بود که به کمک قوای دولتی آمده بودند. در ‌‌نهایت، پس از ماه‏‌ها محاصره، نیروهای مهاجم، تبریز را تسخیر کرده و از آن پس، مشروطه‏طلبان راهی تهران شده و آن‏جا را فتح کردند. با ورود ستارخان و مجاهدان تبریزی به تهران و استقرار دوباره مشروطه، مخالفان سردار ملی سعی می‌‏کردند به هر نحو ممکن او را از گردونه خارج سازند. از این‏رو، قصد خلع سلاح مجاهدان را داشتند که تبعیض دولت در خلع سلاح بختیاری‏‌ها، باعث شد که این امر صورت نگیرد.

در این میان، تلاش ستارخان برای جلوگیری از وقوع تشنج بی‏نتیجه ماند و سرانجام نیروهای دولتی، مجاهدان را در «پارک اتابک» محاصره کردند. جنگی ناخواسته درگرفت که کوشش سران مجاهدان برای ختم آن ناکام ماند و شمار بسیاری از مجاهدان در جریان آن به خاک و خون کشیده شدند. بالاخره سردار هم تن به مقابله داد و هدف گلوله قرار گرفت و از ناحیه پا به شدت مجروح شد. پس از این درگیری، ستارخان مدت‏‌ها خانه‏نشین شد و دولت مشروطه حتی با درخواست وی برای بازگشت به تبریز مخالفت کرد. سردار ملی سرانجام پس از دوره طولانی بیماری در بیست و پنجم آبان ۱۲۹۳ خورشیدی در چهل و هشت سالگی چشم از جهان فرو بست و در جوار حرم حضرت عبدالعظیم در ری به خاک سپرده شد.

در سال 1631 میلادی در چنین روزی درگذشت «یوهان کپلر» ستاره‌شناس و منجم بلند آوازه آلمانی

1631 میلادی: «یوهان کپلر»، دانشمند و ستاره‏‌شناس معروف آلمانی در شانزدهم مه سال ۱۵۷۱میلادی در آلمان به دنیا آمد. از آغاز جوانی، شراره علم طلبی او هر روز بیشتر زبانه می‌‏کشید. از این رو علی‏رغم چشمان آسیب دیده، ضعف جسمانی و دست‏های از کار افتاده، وارد دانشگاه شد و به مطالعات نجومی پرداخت. علاقه به ریاضیات، علوم فیزیک و مکانیک، او را چنان جذب خود ساخت که پس از فراگیری آن‌ها با پشتکار فراوان، در بیست و چهار سالگی به استادی اختر‌شناسی منصوب شد. کپلر ریاضی‏دانی توانا بود که هم مایه پیشرفت را داشت و هم شکیبایى بیش از حد. او در سال‏های نخست کار، طرف دار این نظریه بود که خورشید مرکز منظومه شمسی است.

اما از بیست سالگی بدون وقفه و خستگی، سال‏‌ها به کار تحقیقی و مطالعه در احوال ستارگان و سیارات پرداخت. کپلر پس از ده سال تلاش، در سال ۱۶۰۹، قوانین حرکت سیارات را پیدا کرد و در مورد حرکت وضعی و انتقالی کرات، سه قانون مهم را کشف کرد. قانون اول او مبنی بر بیضی بودن مدار حرکت سیارات به دور خورشید، راهنمایى مهم، در تدوین اصول پرتاب ماهواره‏های امروزی می‌‏باشد. کپلر ثابت کرد که نه تنها مسیر حرکت سیاره‏‌ها به دور خورشید بیضی است، بلکه براساس قانون دوم کپلر هر سیاره حین گردش در روی مدار، مرتبن سرعتش را تغییر می‌‏دهد. به این معنی که هرگاه سیاره به خورشید نزدیک می‌‏شود، بر سرعتش اضافه می‌‏گردد.

کپلر در قانون سوم خود می‌‏گفت: زمان گردش کامل سیاره‏هایى که به خورشید نزدیک‏ترند، کمتر از سیاره‏هایى است که از خورشید دورند. این نظرات و به ویژه نظریه حرکت سیاره‏‌ها، در آن زمان با مخالفت فراوانی مواجه شد و کپلر به سختی مورد حمله قرار گرفت. کپلر سرانجام نوشته‏‌هایش را منتشر کرد و در انتظار ماند تا شاید با گذشت زمان، پیش رفت دانش بشری پرده از روی واقعیت بردارد. کپلر در بسیاری از رشته‏های علمی، مطالعات جالب و ارزنده‏ای انجام داده است. او با مطالعه نور، موفق به کشف قوانین شکست و انکسار نور شد و برای اولین بار، اساس تلسکوپ نجومی را بنیاد گذاشت. وی هم‏چنین نظریه‏های مهمی در مورد نیروی جاذبه زمین و چگونگی جزر و مد دریا‌ها داشته است. کپلر با تحقیقات عمیق خود، اختر‌شناسان و ریاضی دانان روزگار خود را به تحسین خود واداشت. یوهان کپلر تا آخر زندگی دست از پژوهش‏های علمی برنداشت تا این‏که در پانزدهم نوامبر ۱۶۳۱م در شصت سالگی درگذشت. کپلر به زودی پس از مرگ از خاطره‏‌ها رفت و هیچ‏کس آثار او را مطالعه نمی‌‏کرد. ولی دوران افتخار او در قرن‏های هفدهم و هجدهم که دانشمندان به آثار او روی آوردند آغاز شد و شهرتش را عالم‏گیر کرد.

تولد «واسیلی بارتولد» مستشرق معروف روسی در سال 1869 میلادی در چنین روزی

1869 میلادی: «واسیلی ولادیمیر وویچ بارتولد» معروف به «ویلهلم بارتولد» از مستشرقان معروف روسی در پانزدهم نوامبر ۱۸۶۹میلادی در «سن پترزبورگ» روسیه به دنیا آمد. وی تحصیلات خود را در دانشکده زبان‏های شرقی دانشگاه زادگاهش به پایان برد و به زبان‏های فارسی، عربی و ترکی تسلط یافت. بارتولد از بیست و هفت سالگی به سمت استادیار این دانشگاه به تدریس تاریخ ملل مشرق پرداخت و در کنار آن از تحقیق و تحصیل نیز باز نایستاد. او طی این سال‏‌ها، مکررن برای سیاحت و مطالعه و تحقیق علمی به «ترکستان» عزیمت کرد و نتایج مطالعات و اکتشافات خود را به صورت کتابی با عنوان ترکمستان در موقع حمله مغول منتشر ساخت. این اثر مهم که برای نخستین بار، در آن تمام منابع فارسی و عربی که با تاریخ روسیه و ترکمستان ارتباط داشته، مورد آزمایش قرار گرفته بود، به عنوان شاه‏کار بارتولد شناخته شد و بر اثر همین کتاب پرمغز، بارتولد مورخ رسمی جمهوری‏های «قرقیزستان و ترکمستان شد. هم‏چنین در نتیجه انتشار این کتاب، نشان درجه اول علمی دانشگاه‏های روسیه به بارتولد داده شد و به درجه دکتری در تاریخ ملل شرق نائل شد.

وی پس از آن در موسسات مهم علمی متعدد، عضویت یافت و شخصیتی بین‏المللی به دست آورد. بارتولد به مکتب قدیم شرق‌شناسان روسی تعلق دارد و از منظر دانشمندان و خاور‌شناسان جدید آن کشور به تاریخ نمی‌‏نگریست بلکه همواره در تجزیه و تحلیل تاریخ به مسائل اجتماعی و اقتصادی و وضع مردم توجه داشت. بارتولد در سال ۱۹۱۲میلادی مجله جهان اسلام را تاسیس کرد و در آن مقاله‏های انتقادی می‌‏نوشت. انتقادات او گرچه‌گاه گاهی شدید بود، ولی در آن‌ها جانب عدل و انصاف را‌‌ رها نمی‌‏کرد. آن چه بارتولد در موضوع تاریخ آسیای میانه نوشته، واجد اهمیت فوق‏العاده می‌‏باشد، زیرا او نخستین کسی است که در تدوین تاریخ اقوام سرزمین‏های مزبور از ماخذ و متون اصیل استفاده کرده است. این خاور‌شناس بزرگ، بر اثر تبحر و آشنایى عمیق با زبان‏های شرقی و استعداد عجیبی که در تجزیه و تحلیل متون و طرح مسائل جدید تاریخی داشته، تعداد چهارصد کتاب و رساله و مقاله در تاریخ و جغرافیا و فرهنگ و تمدن و مذاهب ملل مشرقِ نزدیک و میانه تالیف کرده که بیش از بیست اثر آن درباره اسلام و ایران است. تالیفات وی در اسلام‏‌شناسی مبتنی بر اسناد و مدارک معتبر می‌‏باشد و برای نگارش آن‌ها، تمام کتاب‏هایی را که حاوی تاریخ اسلام بوده، بررسی کرده است. این خاور‌شناس شهیر روسی سرانجام در نوزدهم اوت ۱۹۳۰میلادی در شصت و یک سالگی درگذشت و در زادگاهش به خاک سپرده شد.

منابع:

ویکیپدیا

راسخون

 

 

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,