Saturday, 18 July 2015
24 January 2021
تحلیل سیاسی روز

«فرصت‌هایی برای حاکمیت که با بی‌توجهی‌ها سوخت خواهد شد»

2010 January 26

اردوان روزبه / رادیو کوچه

ardavan@koochehmail.com

این روز‌ها اگر هم نخواهیم هم بی‌اختیار مجبور به مقایسه بین شرایط ایران 57 و ایران 88 می‌شویم. دولتی که در ابتدا تمامی اعتراض ها آن را نشانه رفته بود و هدف اماج تمامی اعتراض هایی بود که مردم در پس انتخابات داشته‌اند. اینک دیگر موضوع مردم نیست.

گفت‌و‌گوی روز دوشنبه خبرگزاری فارس با کروبی که انعکاس وسیعی در رسانه های داخل و خارج داشت از نظر این خبرگزاری فرصت مغتنمی بود، چرا که اولین حرکت به سمت تعامل در برابر دولت و حکومت از سوی این خبرگزاری که بیشتر به اداره جنگ روانی طرفداران دولت تبدیل شده است، معرفی شد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

این خبر‌گزاری نیمه دولتی اشاره کرد که کروبی گفته است رییس جمهوری را به رسمیت می شناسد و با این ترتیب در عمل خواست آرزویی چند ماه را جامع عمل بپوشاند: شکاف در جبهه مقابل.

درواقع این روی‌کرد درست پس از هفت ماه، با نا‌امیدی از یک پارچه‌گی در جریان‌هایی که به تعبیری در حمایت از احمدی نژاد می‌توانستند هم سو قلمداد شوند، صورت می‌گیرد. با تعبیر تیم جنگ‌روانی حامیان دولت، حال که در این سوی وحدت رنگ حقیقی به خود نمی‌گیرد تفرقه و شکاف در جبهه روبرو می‌تواند یک سلاح باشد.

اما نکته‌ای که در گفته‌ی ﻣﻬﺪی ﻛﺮوﺑﻲ وجود دارد این است که اصل اظهارات بدون فیلترینگ فارس و مدل سازی از نوع قابل مصرف در فارس پیامی دیگر دارد. این پیام نه تنها روی‌کردی دوستانه و مصالح آمیز نیست بلکه به نویی جریان‌های فعلی را که در چند‌ماه گذشته از نگرش اول یعنی نقد رفتار دولت دور مانده بود را با چرخشی بدان سوی برگرداند.

او گفته است «دوﻟﺖ ﻓﻌﻠﻲ، دوﻟﺖ ﻣﺴﺘﻘﺮ در ﻛﺸﻮر اﺳﺖ و وﻇﻴﻔﻪ دارد ‫ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺮدم را اﻧﺠﺎم داده و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﺪ». اگر چه که فارس ذکر کرده است که : «ﺑﻨﺪه اﺷﻜﺎﻻت ﺧﻮد را هم‌چنان وارد می‌دانم اﻣﺎ رییس ﺟﻤﻬﻮری را ﻧﻴﺰ ﺑﻪ رﺳﻤﻴﺖ می‌‫ﺷﻨﺎﺳﻢ .»

با وقایع بعد از عاشورای تهران روی‌کرد حوادث ایران شکلی متفاوت به خود گرفته است. از سویی وقتی مردم می‌توانند به عوامل انتظامی یورش ببرند خود سد خود می‌شوند و از آنها محافظت می‌کنند و از سویی نیز عوامل امنیتی و انتظامی هم دیگر نمی‌توانند رفتاری چون خرداد ماه را از خود ابراز کنند، یعنی این که رشد مردم نسبت به انقلاب 57 با بلوغی وسیع مواجه بوده است.

ﺳﻴﺪ ﻣﺠﺘﺒﻲ واﺣﺪی، ﻣﺸﺎور ﻣﻬﺪی ﻛﺮوﺑﻲ نیز ﺑﻪ ‫ﻧﻘﻞ از ﻣﻬﺪی ﻛﺮوﺑﻲ اﻋﻼم  ﻛﺮد: «ﭘﺲ از اﺗﻤﺎم ﻛﻨﮕﺮه در ﺣﺎل ﺧﺮوج ﺑﻮدم ﻛﻪ ﺗﻌﺪادی از ﺧﺒﺮﻧﮕﺎران، ﺳﺌﻮاﻻﺗﻲ از ‫ﻣﻦ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ و ﻣﻦ در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻧﻬﺎ ﮔﻔﺘﻢ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﺗﻨﻔﻴﺬ، دوﻟﺖ ﻓﻌﻠﻲ، دوﻟﺖ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ و وﻇﻴﻔﻪ دارد ‫ﻛﺎرﻫﺎی ﻣﺮدم را اﻧﺠﺎم دﻫﺪ و ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﺎﺷﺪ .»

‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ آﻗﺎی واﺣﺪی، دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺣﺰب اﻋﺘﻤﺎد ﻣﻠﻲ در ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻳﻦ ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ: «در ﻫﻤﺎن ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺮ ‫اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ ﻛﺮدم ﻛﻪ ﺗﻘﻠﺐ ﻫﺎی ﮔﺴﺘﺮده دراﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﻦ ﺑﺮﻫﻤﻪ ﻣﻮاﺿﻊ اﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗﻲ ﺧﻮد و ‫اﻋﺘﺮاﺿﺎت ﺧﻮد اﻳﺴﺘﺎدﮔﻲ ﻛﺮده و ﻣﻲ ﻛﻨﻢ و ﺑﻴﺪی ﻫﻢ ﻧﻴﺴﺘﻢ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪﻫﺎ و ﻓﺤﺎﺷﻲ ﻫﺎ و ﻫﺘﺎﻛﻲ ﻫﺎ ﻋﻘﺐ‌نشینی ‫ﻛﻨﻢ اﻣﺎ ﻣﺮدم ﻣﺴﺎﺋﻞ روزﻣﺮه‌ای دارﻧﺪ ﻛﻪ دوﻟﺖ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﺎﻳﺪ آﻧ‌ﻬﺎ را ﺣﻞ ﻛﻨﺪ و دوﻟﺖ فعلی ﭘﺲ از ﺗﻨﻔﻴﺬ، دوﻟﺖ ‫ﻣﺴﺘﻘﺮ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ و ﺑﺎﻳﺪ پاسخ‌گوی ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮدم ﺑﺎﺷﺪ.»

ولی فارس که با فرصت به دست آمده سعی کرد بهره مناسب را از این اظهارات ببرد به نظر می‌رسد این بار نیز رکب خورده است. چرا که در پذیرفتن رسمیت یک دولت و مشروعیت آن تفاوت‌های فاحشی وجود دارد.

کافیست بدانیم تا آخرین روزهای سقوط پرزیدنت صدام حسین در عراق تمام دولت‌های مذاکره کننده با دولت رسمی عراق به مذاکره می‌نشستند در حالی‌که پس از بحران کشتار شیعیان در جنوب عراق و برخی حوادث هم‌نظیر این حکومت دچار بحران عدم مشروعیت بود و همین بحران نیز به مدد نیروهای خارجی برای فتح این کشور آمد.

‫از سوی دیگر نباید فراموش کرد با وقایع بعد از عاشورای تهران روی‌کرد حوادث ایران شکلی متفاوت به خود گرفته است. از سویی وقتی مردم می‌توانند به عوامل انتظامی یورش ببرند خود سد خود می‌شوند و از آنها محافظت می‌کنند و از سویی نیز عوامل امنیتی و انتظامی هم دیگر نمی‌توانند رفتاری چون خرداد ماه را از خود ابراز کنند، یعنی این که رشد مردم نسبت به انقلاب 57 با بلوغی وسیع مواجه بوده است.

حاکمیت عامل کهریزک را معرفی می‌کند و دستگاه قضایی سعی می‌کند عوامل اصلی و یا سر تیم‌ها را بگیرد و مردم کوچه و خیابان را بر علیه خود نشوراند. که البته عواملی که معمول عنوان «خود‌سر» و یا «لباس شخصی» نامیده می‌شوند در عمل این حرکت را با خشونت‌های خیابانی و درگیری‌هایی با مردم نقش بر آب می‌کنند.

حال پس از بحران عاشورا، بحران‌های اقتصادی مطرح می شود و بعد مشکل نقدینگی بانک‌ها و لابد بعد هم ماجرای‌های دیگر و این نشان می‌دهد که دیگر سرازیری بحران‌ها دست‌بردار نیست و ماشینی که در سر بالایی به سختی هل داده شده است دیگر برای کسی قابل کنترل نیست. البته شاید این عدم کنترل موجب نگرانی همه جانبه نیز باشد. تیراندازی در بانک‌ها و حمله مردم به بانک‌ها برای دریافت سپرده هایشان شاید عمده نگرانی نباشد اما به هر حال نشانه‌های نگرانی‌های بزرگتر است.

رهبر جمهوری اسلامی نیز در سخنرانی روز ششم بهمن ماه خود که به مناسبت درگیری مسلحانه مخالفان نظام در سال 1360 در شهر آمل برگزار شده بود. با درخواست از مردم برای اعتماد به مسوولان و دوری از درگیری در آستانه 22 بهمن بار دیگر ابراز نگرانی خود را پنهان نکرد.

اما کروبی با این نگرش که راه‌های برون‌رفت را مطرح کند همانند بیانیه هفدهم موسوی به نوعی با طرح رسمیت دولت اشاره‌ای دارد که می‌توان دولت رسمی را استیضاح کرد و یا به پاسخ گویی وادار کرد و نباید این فرصت را از دست داد. چنان‌چه در جایی ‫ﭘﺴﺮ ﻣﻬﺪی ﻛﺮوﺑﻲ در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺌﻮال ﻛﻪ آﻳﺎ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻊ‌ﮔﻴﺮی ﻧﻮﻋﻲ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ؟ ﮔﻔته است: «ﺻﺤﺒﺖ‌ﻫﺎی ‫آﻗﺎی ﻛﺮوﺑﻲ ﻫﻤﺎن ﺻﺤﺒﺖ‌ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺑﻴﺎﻧﻴﻪ ﻫﻔﺪﻫﻢ آﻗﺎی ﻣﻮﺳﻮی ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ ‫ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ، ﺑﻠﻜﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮی راه ﺑﺮون رﻓﺖ از وﺿﻌﻴﺘﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ دوﻟﺖ اﻳﺠﺎد ﻛﺮده و ﻛﺸﻮر را ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ‫ﭘﺮﺗ‌ﮕﺎه می‌ﺑﺮد.»

کروبی ﭘﻴﺶ‌ﺗﺮ در ﻛﻨﮕﺮه ﺣﺰب ﻣﺮدﻣﺴﺎﻻری، در واﻛﻨﺶ ﺑﻪ اﻇﻬﺎرات ‫اﺑﻮﺗﺮاﺑﻲ، ﻧﺎﻳﺐ رﺋﻴﺲ ﻣﺠﻠﺲ ﺑﻪ ﺻﺮاﺣﺖ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮد ﻛﻪ «ﻣﺴﺌﻠﻪ اﻣﺮوز اﻧﺘﺨﺎﺑﺎت ﻧﻴﺴﺖ، ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻛﺸﺘﻪ ﺷﺪن ﺟﻮاﻧﺎن‫زﻳﺮ ﺷﻜﻨﺠﻪ اﺳﺖ.»

‫اﺑﻮﺗﺮاﺑﻲ از ﻣﻬﺪی ﻛﺮوﺑﻲ اﻧﺘﻘﺎد ﻛﺮده ﺑﻮد ﻛﻪ ﭼﺮا ﺣﻜﻤﻴﺖ ﻛﻤﻴﺘﻪ ﺷﻮرای‌ﻧﮕﻬﺒﺎن را ﻧﭙﺬﻳﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ؛ ﻫﻤﻴﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ‫ﺗﺎ دﺑﻴﺮ ﻛﻞ ﺣﺰب اﻋﺘﻤﺎد‌ﻣﻠﻲ ﺑﺪون وﻗﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﭘﺸﺖ ﺗﺮﻳﺒﻮن رود و ﺧﻄﺎب ﺑﻪ او ﺑﮕﻮﻳﺪ: «ﺣﻜﻤﻴﺖ را ‫ﻧﭙﺬﻳﺮﻓﺘﻢ ﭼﻮن ﻣﻲ‌ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﻣﺎﺳﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻛﻨﻨﺪ.»

‫به هر روی به نظر می‌رسد کروبی و یا موسوی نیز تمایل دارند باز هم راهی یافته شود که هم ماشینی که در این سراشیب است جایی مهار شود و هم به نوعی نظر مردم نیز تامین شود.

اما سوال این است آیا حاکمیت خواهد پذیرفت که در بحران به سر می‌برد؟ و آیا حاکمیت این نکته را نیز درک کرده است که جریان فعلی ممکن است روزی از روی آغاز کنندگان خود نیز بگذرد؟.

شاید دیگر کاریزما در این ماجرا نقش اصلی را بازی نکند و این خطر را باید جدی گرفت که اگر مردم دیگر حرف رهبران جنبش را هم نخوانند دیگر هیچ فرصتی برای تغییر شرایط وجود نخواهد داشت.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,