شنبه, ۲۷ تیر ۱۳۹۴
06 September 2016
دایره‌ی شکسته

«ریشه‌های سوخته»

۱۳۹۱ بهمن ۱۷

مهشب­ تاجیک/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

خانواده به مفهوم سنتی­اش با پدرسالاری حاکم بر آن نقش پدر را از دیگر اعضای خانواده همیشه پررنگ­تر تعریف کرده است. در مفهوم خانواده اکثر اوقات پدر بر وضعیت جامعه­پذیری و همچنین نقش­پذیری کودکانش تاثیری ویژه داشته است و هنوز هم که هنوز خانواده­ها از تعریف سنتی خود به سوی خانواده­های مدرن کوچیده­اند اما نقش­های والدین بر وضعیت کودکان اثری مستقیم دارد. امروز در این برنامه به وضعیت خانواده و کودکانی می­پردازیم که پدر معتاد است و نقش­های حمایتی، اقتصادی و در کل کارکرد نقش پدر در خانواده دارای اختلال است.

 در خانواده­ای که پدر معتاد است در واقع وظایف خود را درست به انجام نمی­رساند و آن را به دیگرانی که یا مادر خانواده است و یا فرزندان محول می­کند.

گاهی ممکن است در این خانواده­ها مادر به عنوان رکن اصلی چارچوب خانواده را با  مسوولیت دو جانبه­ای که بر عهده می­گیرد، به پیش ببرد اما واقعیت این است که نقش پدر در این خانواده­ها کمرنگ است و فرزندان گاهی با عدم جامعه­پذیری که نقش پدر برای آن­ها تعریف می­کند، رشد می­کنند. در این میان علاوه بر سویه­های بیرونی نظام  درونی خانواده نیز دچار اضمحلال خواهد شد و روابط اعضای چنین خانواده­هایی روابطی سالم نیست.

احترام پدر معتاد در این خانواده­ها دچار آسیب می­شود. کودکان به پدر خود احترام نمی­گذراند، به او اهمیتی نمی­دهند از حرفهای او سرپیچی می­کنند و کلن از بودن پدر در خانواده احساس رضایت و خرسندی ندارند. آن­ها پدر را مسول تمام فجایعی می­دانند که برایشان اتفاق می­افتد و حتا گاهی با رفتارهای نابهنجار پدر، آن­ها محیط بیرون را به خانه ترجیح می­دهند و عمومن برای تخلیه­ی خشم خود جذب گروه­های بزهکار می­شوند و آن­ها را برای معاشرت برمی­گزینند.

20130305- dayerey shekaste- Tajik- rishehaye sookhteh1

از آن­جا که مفهوم خانواده را می­توان زیر ساخت یک اجتماع دانست، روابط سالم و بهنجار در آن نقش اساسی و انکارناپذیری را در ایجاد امنیت روحی و روانی برای افرادش ایفا خواهد کرد. در خانواده­ای که پدر معتاد است در واقع وظایف خود را درست به انجام نمی­رساند و آن را به دیگرانی که یا مادر خانواده است و یا فرزندان محول می­کند.

 زنان خانواده­های معتاد نه روابط عاطفی مطلوبی دارند، نه رابطه­های جنسی سازگاری

در این میان علاوه بر فرزندان که دچار آسیب­های جدی هستند، مادر هم از آنجا که باید نقش­پذیری دوسویه­ای داشته باشد، به طور حتم با تلاش فراوان هم نمی­تواند آنطور که باید نقش پدر را به عهده بگیرد، پس بنابراین او از ایفای نقش­های متفاوت دچار خستگی و سردرگمی شده و حتا نقش اولیه­ی خود یعنی مادر بودنش هم دچار خدشه خواهد شد. در چنین خانواده­ای عمومن پدر و مادر هیچگونه رابطه­ی عاطفی و احساسی با یکدیگر ندارند و از این لحاظ منبعی برای تغذیه­ی انرژی آن­ها برای ادامه نیست، پس ممکن است روابط عاطفی او با فرزندانش هم دچار ضربه و تلاشی شود.

در یکی از پژوهش­های انجام گرفته درباره­ی طلاق، ذکر شده است که تنها دو درصد از آمار طلاق به دلیل اعتیاد پدر خانواده بوده است. این واقعیت بیان­گر این است که بسیاری از خانواده­هایی که تحت تاثیر مستقیم یا غیرمستقیم پدیده­ی اعتیاد هستند بنا به دلایل متعددی که اصلی­ترین آن­ها وجود فرزندان است جدا نمی­شوند، این مسئله نشان­گر این است که آسیب­های پنهان در سطح این خانواده­ها به چه میزان بالاست.

20130305- dayerey shekaste- Tajik- rishehaye sookhteh2

زنان چنین خانواده­هایی به دلیل فشارهای روانی و جسمانی زیادی که تحمل می­کنند، همچنین نگرانی و اضطراب دایمی که با آن دست به گریبان هستند و آینده­ی نامعلومی که برای  خود و فرزندانشان متصور هستند، همیشه از نوعی افسردگی رنج می­برند، همانطور که گفته شد، به دلیل نقص کارکرد نقش حمایتی پدر خانواده، زنان خانواده­های معتاد نه روابط عاطفی مطلوبی دارند، نه رابطه­های جنسی سازگاری، بنابراین به بسیاری از این دلایل ریشه­ای و بنیادی که برای آن­ها پیش می­آید، دایم در نزاع و کشمکش هستند  که باعث اثرات نامطلوب بر فرزندان خانواده است.  زیرا علاوه بر این­که در معرض مستقیم بده بستان­های آزار دهنده­ی روانی هستند، هیچگونه الگوی مناسبی نیز برای این­که بتوانند رفتار خود را با آن هماهنگ کنند ندارند، پس این چرخه­ی رفتارهای اشتباه ممکن است دایم ادامه پیدا کند و این مدل رفتاری حتا فرزندان خانواده را با این­که در معرض مستقیم اعتیاد بوده­اند و عواقب آن­ را درک کرده­اند، باز هم به سوی اعتیاد سوق دهد.

کودکانی که در خانواده­ها­ی معتاد زندگی می­کنند، بدون این­که خانواده­ای طلاق گرفته یا جدا داشته باشند، در معرض آسیب­ها و نابهنجاری­های بسیار جدی­تری هستند

در خانواده­هایی که پدر معتاد دارند، ماجراها جنبه­ی تراژیک هم پیدا می­کند و سو استفاده ابزاری از زن و فرزند باعث می­شود، آسیب­های جدی بر پیکر آنان از هر سو پدیدار شود. در این حالت زن و فرزندان برای تامین مواد مخدر، مجبور هستند تا تن به هر رفتاری دهند، حتا تن­فروشی که مواد مخدر را برای پدر تامین کنند. اجبار به روسپی‌گری و در مرحله­ای جلوتر معتاد کردن زنان و فرزندان برای­ این­که به سادگی و بدون ممانعت و مقاومت در جهت برآوردن نیازهای پدر خانواده اقدام کنند یکی از بارز­ترین نمود این رفتارهاست.

کودکانی که در خانواده­ها­ی معتاد زندگی می­کنند، بدون این­که خانواده­ای طلاق گرفته یا جدا داشته باشند، در معرض آسیب­ها و نابهنجاری­های بسیار جدی­تری هستند، مسئله­ای که بسیار کمتر در پژوهش­ها به آن­ها پرداخته می­شود این است که نقش­ها و الگوها در این قبیل خانواده­ها بسیار پیچیده و غیرقابل لمس است و تا مسئله اعتیاد پدر در آن فاش نشود، نمی­توان به درستی علل بسیاری از رفتارهای این کودکان را کشف کرد. «کودکان را باید در برابر عواقب ناشی از اشتباهات بزرگترها محافظت نمود». این شعار یونیسف تنها زمانی مصداق پیدا خواهد کرد، که ما به صورت شفاف و عریان با مشکلاتی که در لایه­های پنهان روابط اجتماعی نمود دارند برخورد کنیم و تمرکز را تنها بر یک جنبه از پیشامدها نگذرایم.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , ,