Saturday, 18 July 2015
16 October 2021
گزارش اجتماعی

«سهم ما از صادرات نامرئی»

2013 April 03

سمیه ورزنده / رادیو کوچه

گردشگرى سازمان یافته امروز بخشى بسیار مهمی در نظام اقتصادى کشورهاى دنیا محسوب مى‌شود، به طورى که اقتصاد برخى از کشورها بیش از ۸۰ درصد وابسته به اقدامات صنعت توریسم است. در واقع، با توسعه صنعت جهانگردی، بخش‌های صنعت و کشاورزی، با افزایش تقاضا برای صنایع مصرفی و صنایع دستی و بخش ساختمان، با افزایش سرمایه‌گذاری در گسترش تاسیسات اقامتی، راه‌ها و جاده‌های مناسب و بخش خدمات، با افزایش تقاضا برای خدمات پذیرایی، خدمات حمل و نقل و ارتباطات، انواع خدمات مالی و خدمات آموزشی و فرهنگی و غیره روبرو می‌شوند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

بر اساس گزارشات WTO، درآمد خاورمیانه از صنعت توریسم در سال ۲۰۱۴ حدود ۷۰۰ میلیارد دلار برآورد مى‌شود. با در نظر گرفتن این ارقام و همچنین با تلاش بى‌وقفه برنامه‌ریزان کشورهاى عربى و به خصوص امارات که به عنوان چهارمین قطب گردشگرى جهان شناخته شده است، سوال این جاست که سهم ایران از بازار گردشگرى چه میزان است؟ و در سال‌هاى آینده چه رشدی خواهد داشت؟

باید دانست که ایران کشوری است که به دلیل داشتن تمدنى کهن و آثار به جا مانده از دوران با شکوه تمدن پارس، هر گردشگری را به وجد می‌آورد. این در حالی است که جاذبه‌های تاریخی بی‌نظیر، میراث غنی و جلوه‌ های بی‌نظیر از اکوتوریسم، عواملی هستند که می‌توانند توریسم این کشور را با تحولی بزرگ روبه‌رو می‌کنند، چراکه براساس آمارهاى سازمان جهانى گردشگرى و یونسکو، ایران به دلیل برخوردارى از جاذبه هاى پرتعداد مى تواند جزو ۱۰ کشور اول دنیا به لحاظ ورود گردشگر باشد.

tourism-koocheh1

البته جای تاسف است که گردشگری ایران در مقایسه با دیگر کشورها نتوانسته ‌است کارنامه موفقی را از خود برجای بگذارد. در حالی که آمارهاى رسمى نشان‌دهنده‌ی بیش از ۸۰۰ میلیارد دلار، گردش مالى سالانه صنعت توریسم در جهان است، سهم کشور ایران کمتر از یک دهم درصد از این گردش مالى است. بنابراین، سهم بسیار ناچیز ایران از صنعت گردشگرى نشان دهنده آن است که صنعت گردشگرى نتوانسته نقش خود را به عنوان یک عامل توسعه اقتصادى کشور و معرفى ایران به عنوان یک کشور توریستى و فرهنگى به خوبى ایفا کند.

به یقین بارها این سوال در ذهن شما برجسته شده که، چرا کشور ایران به رغم اینکه رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی و رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی را داراست، در رتبه هشتادم جهان در زمینه جذب توریست قرار گرفته است؟ و چه مسیری باید طی شود تا ایران نیز از صنعت توریسم و گردشگری بهره بیشتری ببرد؟

باید گفت، وضعیت توریسم در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورها، حاکی از عدم توسعه یافتگی و وجود تنگناهای زیادی در این بخش است که سیاستگذاری‌های کلان در سطح ملی و نیز تدابیر و سیاست‌های استانی و منطقه‌ای در آن نقش داشته است. البته باید اضافه کرد امروزه جاذبه‌های طبیعی، آثار باستانی، معبدها و مسجدها تنها دلیل سفر به شهرها و کشورهای دیگر نیستند، بلکه هتل‌‌های مدرن، دریاچه‌‌های مصنوعی، استخر‌های مجهز و پارک‌‌های آبی و مکان‌‌های تفریحی مدرن نیز نقش مهمی در جذب گردش‌گر و درآمدزایی دارند و می‌توان گفت حالا که به نوعی، مدرنیته با زندگی مردم گره خورده است، تنها جاذبه‌های تاریخی و میراثی نمی‌تواند منبع درآمدی برای یک کشور باشد.

tourism-koocheh2

از این رو شاهد آن هستیم که بسیاری از کشورها از جمله کشورهای مسلمان با برنامه‌ریزی دقیق و با بسیج همه امکانات خود تلاش می‌کنند که اقتصادهای خود را با تزریق دلارهای گردشگران رونق دهند و از این طریق ضمن استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی، از ظرفیت‌‌های فرهنگی ناشی از آن نیز استفاده کنند. به عنوان مثال کشور مالزی توانسته است در زمینه جذب توریست، از بسیاری از کشورهای مفتخر به دارا بودن آثار تاریخی، پیشی بگیرد و فضایی ایجاد کند که بسیاری از شهروندان کشورهای اسلامی بویژه کشورها ی عربی سفر به مالزی را در لیست اولویت های خود قرار دهند. این در حالی که استراتژی اصلی مالزی برای جذب توریست از کشورهای اسلامی و خاورمیانه تنها تمرکز بر عنوان اسلامی خود است.

حال فرض بگیرید طی ده سال آینده قرار است شهرهای توریستی ایران همچون کلان‌شهرهای توریستی دنیا مانند کوالامپور در مالزی پذیرای میلیون‌ها گردشگر خارجی باشد. آیا ما برای آن زمان به اندازه کافی آمادگی داریم؟ آیا به اندازه کافی برای پذیرایی از گردشگران تمرین و ممارست کرده‌ایم؟

برای پاسخ به این پرسش، کافی است به ترافیک گسترده‌ای که به دلیل دو سه روز تعطیلی در همه مراکز تفریحی و مناظر طبیعی ایجاد می‌شود، نیم نگاهی داشته باشیم. نبود تبلیغات مناسب، سیستم حمل و نقل ناکارآمد، هتل‌های بی‌ستاره، عدم آموزش صحیح نیروهای متخصص همه و همه دست در دست داده‌اند تا ما به برنامه‌ریزی‌های صنعت توریسم  دیگر کشورها حتا کشورهای اسلامی چون مالزی رشک بورزم. به بیانی باید گفت در حال حاضر فضا و امکانات زیرساختی ما بدلیل فقدان یک برنامه جامع و استراتژیک و همچنین مشخص نبودن هدف‌ها و سیاست‌های صنعت گردشگری، ناهماهنگی در همکاری بین سازمان‌ها و ارگان‌های دولتی به هیچ وجه جواب‌گوی نیازهای مسافران و ساکنان آن نیست.

tourism-koocheh3

می‌توان حدس زد که خوانندگان این کلمات، خیلی سریع یک فلش در ذهن خود به سمت دولت و تصمیمات حاکمیتی کج کنند، اما  جواب منفی است. در این نوشتار، تنها و تنها نقد و انتقاد یا توصیه‌‌ای متوجه دولت و سایر ارگان ‌ها نیست بل‌که نقش سرمایه‌گذاران بخش غیردولتی نیز در این زمینه دارای اهمیت است. عدم تمایل بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در بخش گردشگری به علت عدم سودآوری، یکی از مشکلات و تنگناها در راه رشد و توسعه صنعت گردشگری در ایران نیز هست.

آنچه اهمیت دارد آن است که کارآفرینان با نگاهی دقیق‌تر به موضوع گردشگری کشور می‌توانند زمینه‌ساز افزایش ثروت برای خود، اشتغال برای جوانان و رفاه  برای مردم  در این  شهر باشند. چرا که توریسم یکی از بزرگ‌ترین بخش‌های ایجاد شغل و نیروی کار در بیش‌تر کشورها است که به طور مستقیم آثار چندگانه آن در بخش‌ها و خدمات مرتبط نظیر صنایع ساختمان‌سازیی، نگه‌داری و تاسیسات و تجارت و کشاورزی دیده می شود. امروزه صنعت توریسم در بسیاری از کشورها با رشد سریع‌تری نسبت به سایر بخش‌های اقتصادی به پیش می‌رود و با ایجاد فرصت‌های شغلی جدید یک صنعت پیش‌رو تلقی می‌شود که اقتصاددانان از آن تحت عنوان «صادرات نامریی» نام برده‌اند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,