Saturday, 18 July 2015
21 June 2021
پس‌نشینی تند

«ارامنه و مشاغل ویژه»

2013 August 04

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

تبعات اقلیت بودن در جامعه‌ی سنتی و ایدئولوژیک ایران حاشیه‌هایی به دنبال دارد که یکی از آن‌ها گرایش به برخی از مشاغل ویژه است. در این برنامه البته به سبب گستردگی موضوع تلاش شده است تا بر روی ارامنه متمرکز شود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

تفاوت‌های فرهنگی و عدم درک متقابل آسان در ایران به طور طبیعی باعث شده است که ارامنه به سراغ مشاغلی بروند که بتوانند فاصله و استقلال خود را از مسلمانان حفظ کنند. مشاغل خدماتی از مهم‌ترین نمونه کارهایی هستند که این خصوصیات را در برمی‌گیرند. از سوی دیگر نباید فراموش کرد که ارامنه هم چونان سایر اقلیت‌های دینی نمی‌توانند در شغل‌های حساس نظامی یا دولتی به کار گرفته شوند و این موضوع نیز مزید علت گرایش آن‌ها به برخی از شغل‌ها بوده است.

از دیرباز و به دلیل این‌که گروهی از ارامنه از قفقاز به ایران مهاجرت کرده بوده و سری هم به اروپا زده بودند و به سبب آشنایی بیش‌تر با تکنیک و فن‌های مختلف، بیش‌تر مشاغل فنی در شهرها را به دست گرفتند. این کارها در عین حفظ استقلال آن‌ها از شغل‌هایی بود که بر خلاف بسیاری دیگر از مشاغل، کم‌ترین میزان از برخورد با ارباب رجوع را در خود داشت و این برای ارامنه نکته‌ی مهمی بود. اولین راننده‌ها، مکانیک‌ها و مهندسان، همگی ارمنی بودند.

20130803_koocheh1

جالب است که بدانید ساختمان‌هایی مانند اداره‌ی پست و تلگراف و تلفن، ساختمان وزارت خارجه و ساختمان دادگستری در تهران را معماران و مهندسان ارمنی ساخته‌اند. ارامنه‌ای که بار اول به تهران آمدند، در جنوب این شهر مستقر شدند. محله‌هایی مانند خانی آباد، شاپور، مختاری و دروازه قزوین و مناطق وحیدیه، مجیدیه، نارمک و حشمتیه در منتهی الیه شرق تهران، جزو محله‌هایی هستند که به دلیل ارزان قیمت بودن مسکن، ارامنه را در خود ساکن کرده‌اند. همین موضوع هم یکی دیگر از دلایل سوق داده شدن ارامنه به خدمات فنی بود که در این مناطق بیش‌تر رونق داشت. جالب این‌جاست که هم‌واره بیش‌تر مشتریان ارامنه را مسلمانان تشکیل داده‌اند چرا که به درستی و پاکی آنان اطمینان داشته و از دیگر سو قابلیت‌های فنی و حرفه‌ای آنان را باور دارند.

روحانیون و مراجع تقلید در ایران همواره با پدیده‌های نوظهور مشکل داشته و به ویژه با محصولات و مواد غذایی که نخستین بار از فرهنگ غرب وارد کشور ما شده‌اند سرستیز داشته و برای آن حرمت قایل بوده‌اند. سوسیس و کالباس از خوراکی‌های هستند که روحانیون با آن بسیار محتاطانه برخورد کرده‌اند و تا سال‌ها پس از ورود آن به ایران برخی از علمای دینی آن را حرام و برخی دیگر از مراجع آن را مکروه دانسته‌اند. همین موضوع سبب شده بود که مسلمانان خیلی سخت وارد شغل‌هایی شوند که مرتبط با تولید، پخش و فروش این مواد غذایی بودند.

تبعات اقلیت بودن در جامعه‌ی سنتی و ایدئولوژیک ایران حاشیه‌هایی به دنبال دارد که یکی از آنها گرایش به برخی از مشاغل ویژه است

این ممنوعیت نانوشته راه را برای ارمنه و یهودیان باز نمود تا جایی که نام نخستین کالباس در ایران، «جهودانه» بود. همگی به یاد دارند که نخستین کارگاه‌ها و کارخانجات تولیدی مواد غذایی به دست ارامنه احداث شده بود و هم اکنون نیز به‌ترین برندهای مشهور تولید سوسیس و کالباس هم‌چون آرزومانیان و میکائیلیان هنوز متعلق به اقلیت‌های دینی است.

ارامنه در عین حال از شهرت ویژه‌ای در ساختن نوشیدنی الکلی خانگی نیز برخوردارند. انجام این کار که با منع شدید قانونی در ایران روبروست، به این دلیل که زمانی به طور انحصاری برای مصرف در جامعه ارامنه صورت می‌گرفت، با تحمل حکومت همراه بوده است. در ایران اسلامی، بهترین تمجیدی که می‌شود از یک گیلاس شراب یا نوشیدنی الکلی دیگر کرد، این است که گفته شود «ارمنی‌ساز» است، حتا اگر آن نوشیدنی به دست مسلمانان ساخته شده باشد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,