Saturday, 18 July 2015
21 June 2021
پس‌نشینی تند

«ساده‌سازی یک راه‌حل پیچیده»

2013 August 04

اکبر ترشیزاد/ رادیو کوچه

روزهای دوشنبه و چهارشنبه‌ی گذشته رهبران اسراییلی و فلسطینی به میانجی‌گری ایالات متحده پس از سه سال دوباره روبروی هم نشستند تا برای ادامه‌ی روند صلح خاورمیانه راه‌کاری جامع بیابند، راه‌حلی که بتواند تمامی طرف‌های درگیر در این مناقشه را راضی کند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اصل این گفت‌وگوها با وجود آنکه نشان از این دارد که رهبران اسراییل و فلسطین هر دو خوب می‌دانند که راهی به جز مذاکره وجود ندارد و تمامی مسیرهای دیگر به پیروزی و یا برتری یکی از طرفین بر دیگری به ناکجاآباد ختم خواهد شد اما از دیگر سو بیان‌گر این حقیقت هم هست که وقتی شروع دوباره یک نشست تازه، سه سال زمان و انرژی از دو سوی ماجرا و آمریکا به عنوان میانجی برده است اصل مذاکرات و ادامه‌ی آن می‌تواند چقدر سست و ناپایدار باشد. واقعیت این است که آن چیزی که موفقیت این مذاکرات را هر چقدر که نسبی و حداقلی هم باشد تضمین می‌کند به فاکتورهایی دیگری بیرون از این مثلث وابسته است و آن چه در عراق، مصر، ایران و به طور کلی در خاورمیانه می‌گذرد می‌تواند شرایط را برای هر دو طرف ماجرا عوض کند. برای نمونه گرچه که حاکمیت اسلام‌گرایان بر مصر برای بخشی از مردم این کشور مشکلاتی را به بار آورده بود اما نباید فراموش کرد که همین دموکراسی نصفه و نیمه و فراگیر شدن هر چه بیشتر الگوی دموکراسی ترکی در شمال آفریقا و خاورمیانه می‌توانست دست بالا را برای فلسطینیان در برابر اسراییل به ارمغان بیاورد.

20130804-pas neshiniye tond-Torshizad-sadehsazi yek rahehale pichideha1

گرچه که رهبران حماس که کنترل نوار غزه را در دست دارند هم حمایت نسبی از این مذاکرات داشته‌اند اما نباید فراموش کرد که محمود عباس و جنبش فتح نماینده‌ی تمامی فلسطینیان نیستند و توافقات احتمالی صورت گرفته می‌تواند با اندک مخالفت و تاثیرگذاری گروه‌های تندرویی چون حزب‌الله و حماس به سرعت خدشه‌دار شود. در سوی مقابل اما محبوبیت بنیامین نتانیاهو در بهترین حالت ممکن است، اقتصاد این کشور از شرایط مناسبی برخوردار است و باوجود انتقادهای بین‌المللی، ساخت و توسعه‌ی شهرک‌های یهودی‌نشین هم‌چنان ادامه دارد و احزاب چپ در ضعیف‌ترین وضعیت خود در یک دهه‌ی گذشته قرار دارند و تمامی اینها دست نتانیاهو را در مذاکرات جاری بازتر می‌کند. از سوی دیگر این شرایط سیاسی موجود در اسراییل، مردم و افکار عمومی این کشور را نسبت به برقراری صلح با فلسطینیان بی‌میل‌تر از هر زمان دیگری کرده است، آنها خود را قدرت‌مند و یکپارچه و طرف مقابل را ضعیف و شکننده می‌بینند.

20130804-pas neshiniye tond-Torshizad-sadehsazi yek rahehale pichideha2

آزاد کردن تعدادی از اسرای فلسطینی از سوی اسراییل نشان می‌دهد که آنها در عین حال که قدمی برای نشان دادن حسن نیت برداشته‌اند تا چه میزان می‌توانند دست بالا را در مذاکرات داشته باشند. با تمامی این شرایط منطقه‌ای و واقعیت‌های موجود در اسراییل و فلسطین علت این همه تلاش ایالات متحده برای پیش‌برد مذاکرات چیست؟ پاسخ خیلی سخت به نظر نمی‌رسد. آمریکا گمان می‌برد که حل مناقشه‌ی میان اسراییل و فلسطین می‌تواند به آرامش و حل شدن تمامی بحران‌های خاورمیانه بیانجامد اما واقعیت این است که دیگر موضوعات مهم منطقه‌‌ای هم‌چون حاکمیت دوگانه در ایران و بحث دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی، شورش‌ها و اعتراض‌های سوریه و بهارعربی، به همان میزان و شاید بیشتر بر فضای ناآرام خاورمیانه تاثیر گذاشته و می‌گذارند. به نظر می‌رسد که ایالات متحده ناچار است تا به یک استراتژی واحد درباره‌ی دموکراسی در خاورمیانه دست یابد و بر اساس آن در مورد بحران در بحرین، سوریه، عراق و مصر موضع‌گیری یکسانی داشته باشد. بدون شک تقویت حکومت‌های دموکراتیک و مورد حمایت مردم در خاورمیانه در طویل مدت به حل مناقشه‌ی میان اسراییل و فلسطینیان هم کمک خواهد کرد، چیزی که تاکنون از دید آمریکایی‌ها پنهان مانده است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,