Saturday, 18 July 2015
07 August 2020
کوچه سلامتی

«انجیر، این میوه بهشتی»

2013 August 24

دکتر آویده مطمئن فر / رادیو کوچه

avideh@koochehmail.com

سیاه، سفید، سبز یا بنفش، انجیر حاوی تنوع شگفت انگیزی از ویتامین ها و مواد معدنی است. انجیر نه تنها ماده خوراکی خوشمزه ای است بلکه می‌تواند در پیشگیری بسیاری از بیماری‌ها مفید باشد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اگر چه مطالعات کمی به طور خاص در مورد انجیر انجام شده است اما، مطالعات آینده نگر اپیدمیولوژیک به طور کلی نشان داده‌اند که مصرف زیاد میوه‌ و سبزیجات خطر بیماری های قلبی عروقی، برخی از سرطان ها و دیگر بیماری‌های مزمن مانند دیابت نوع دوم را کاهش می‌دهد. و این وجود آنتی اکسیدان ها و فیبر در میوه و سبزیجات است که می‌تواند نقش اثرات محافظتی آن‌ها را توضیح دهد.

انجیر حاوی آنتی اکسیدان های مختلف، به ویژه ترکیبات فنولیک از خانواده فلاونویید ها است و پوست آن بیش ترین مقدار آنتی اکسیدان را در بر می‌گیرد. انجیرهای تیره رنگ حاوی آنتی اکسیدان بیشتری نسبت به گونه های روشن رنگ تر هستند. علاوه بر این، انجیر تازه شامل مقدار بیشتر آنتی اکسیدان نسبت به انجیر خشک است. در واقع، برخی از ترکیبات فنولیک که در میوه‌های تازه وجود دارند در طول فرایند خشک کردن میوه نابود و یا به فرم های غیر آنتی اکسیدان تبدیل می‌شوند. با این حال، انجیر خشک هنوز دارای ظرفیت خوبی از آنتی اکسیدان ها نسبت به میوه‌های خشک دیگر مانند زردآلو، آلو و انگور است، اما نسبت به انجیر تازه کمتر است.

تازه انجیر هم چنین حاوی مقادیر کمی از کاروتنوییدها است که آن‌ها نیز داری خواص آنتی اکسیدان هستند. فراوان ترین آن‌ها لیکوپن، لوتیین و بتا کروتن است. لازم به ذکر است که کاروتنوییدها زمانی بهتر در بدن جذب می‌شوند که مقدار کمی چربی هم‌زمان با آن‌ها مصرف شود. بنابر این، انجیر همراه با بعضی از انواع آجیل یا پنیر یک وعده سالم غذایی خواهد بود.

انجیر تازه و خشک حاوی حدود 30 درصد فیبر محلول و ۷۰ درصد فیبر غیرمحلول است. ۶۰ میلی لیتر یعنی یک چهارم کاپ انجیر خشک  ۱۰ درصد از مصرف روزانه فیبر توصیه شده در کل برای مردان ۱۹ تا ۵۰  سال و ۱۵ درصد مصرف روزانه فیبر توصیه شده برای زنان در همان گروه سنی را فراهم می‌کند. به طور کلی، رژیم غذایی غنی از فیبر با کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ همراه است. فیبر محلول می‌تواند سطوح خونی کلسترول، گلوکز و انسولین را نرمالیزه کند و  بنابر این به درمان و پیش گیری  بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت نوع کمک می‌کند. فیبرهای نامحلول اما، برای حفظ عملکرد مناسب روده لازم هستند.

انجیر خشک هم چنین حاوی مواد مغذی مانند پتاسیم، کلسیم و آهن است و مقدار آن‌ها حتا از زغال اخته، خرما، انگور و آلوی خشک نیز بیشتر است.

انجیر خشک منبع ویتامین A، ویتامین K، ویتامین B1 یا تیامین، کلسیم، آهن برای مردان، منیزیم، و پتاسیم است در حالی که انجیر تازه منبع ویتامین B5 یا اسید پانتوتنیک، منیزیم برای زنان،
ویتامین B1 یا تیامین، ویتامین B6 یا پیریدوکسین، و ویتامین K برای زنان است. انجیر خشک و تازه هر دو منبع خوبی برای منگنز و مس هستند.

20130823_Avideh_KoochehSalamati_Fig_Pic1
اگرچه فرآورده های لبنیات، منبع اصلی کلسیم رژیم غذایی ما را تشکیل می‌دهند، انجیر خشک بیش تر از میوه‌های دیگر حاوی کلسیم است. با این حال، فراهم زیستی کلسیم گیاهان بسیار متفاوت  است زیرا برخی از مواد طبیعی در گیاهان مانند اسید فیتیک و اگزالات جذب این ماده معدنی در بدن را کاهش می‌دهند. اگر چه میزان فراهم زیستی کلسیم در انجیر خشک شناخته شده نیست، اضافه کردن میوه های خشک به رژیم غذایی هنوز هم یک راه خوب برای افزایش کلسیم است.

انجیر اخیرن در سندرم آلرژی دهان دخیل شناخته شده است. این سندرم به شکل یک واکنش آلرژیک به پروتئین های خاصی از میوه های مختلف، سبزیجات و آجیل خود را نشان می‌دهد. این آلرژی به طور عمده همراه با آلرژی گرده بر بعضی از مردم تاثیر می‌گذارد. بنابراین، هنگامی که برخی از افرادی که به گرده درخت غان حساسیت دارند انجیر خام مصرف می‌کنند، این واکنش ایمنی ممکن است رخ دهد و  این افراد از خارش و سوزش در دهان، لب و گلو رنج می‌برند. علایم ممکن است معمولن چند دقیقه بعد از خوردن یا دست زدن به انجیر ظاهر و ناپدید شوند.

در صورت عدم وجود علایم دیگر، این واکنش جدی نیست و از مصرف انجیر به طور سیستماتیک اجتناب نمی‌شود. با این حال، بهتر است با یک پزشک برای تعیین علت واکنش مشورت شود.

اما مانند سایر میوه‌های خشک، انجیر نیز ممکن است شامل سولفیت باشد. سولفیت ها یکی از ۹ شایع ترین مواد غذایی حساسیت زا هستند که استفاده از آن‌ها می‌تواند واکنش‌های جدی در افرادی که به آن آلرژی دارند به وجود آورد. سولفیت ها می‌توانند به طور طبیعی در مواد غذایی موجود باشند  اما در فرم افزودنی های مواد غذایی به عنوان مواد نگهدارنده نیز یافت می‌شوند. این مهم است که برای افرادی که به سولفیت آلرژی دارند برچسب‌های مواد غذایی که حاوی آن است را بخوانند. اگرچه مقررات سختی در این مورد آن وجود دارد اما، گاهی اوقات سولفیت اعلام نشده در برخی از محصولات از جمله انجیر وجود دارد.

افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر ممکن است عدم تحمل برخی از میوه‌های تازه مانند توت فرنگی، تمشک، بلو بری و میوه‌های خشک مانند انجیر، خرما، و آلو را تجربه کنند. سندرم روده تحریک با انواع اختلالات گوارشی، از جمله درد شکم، نفخ شکم، و تغییرات اجابت مزاج مشخص می‌شود. این اختلال هم چنین می‌تواند به عنوان ریفلاکس معده به مری یا سوء هاضمه آشکار شود. با وجود اینکه  مصرف فیبر برای نرمالیزه کردن ترانزیت روده تشویق می‌شود، افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر باید توجه خاصی به مصرف انجیر داشته باشند.

به نظر می‌رسد که نام انجیر در قرن سیزدهم میلادی از کلمه «فیگو» که از کلمه لاتین ficus قرض گرفته شده است در زبان قرانسه ظاهر شده است. نام لاتین نیز احتمالن از کلمه FEG در زبان عبری می‌آید.

انجیر که ریشه آن از غرب و جنوب غربی آسیا است یکی از شش صد تا هشت صد گونه Ficus است که در مقیاس تجاری تولید می‌شود. سایر گونه ها برای تولید لاتکس استفاده می‌شود.

با خرما، زیتون و انگور، انجیر یکی از مهم‌ترین مواد غذایی تمدن‌های کهن دور دریای مدیترانه بوده است. بر اساس باقی‌مانده های سایت‌های نئولیتیک در خاورمیانه، قدمت درخت انجیر حداقل به چهار هزار سال قبل از میلاد بر می‌گردد. فنیقی ها، مصری ها، یونانیان رومیان و ایرانیان باستان این درخت را کشت می داده‌اند و رومی ها آن را در بقیه اروپا معرفی کردند و به نظر می‌رسد که کشت آن در پایان قرن هشتم، در فرانسه آغاز شد. فاتحان اسپانیایی آن را در قرن شانزدهم به مکزیک بردند و در قرن هجدهم، مبلغان در ماموریت های خود به کالیفرنیا. میوه آب و هوای گرم و خشک، کشت درخت انجیر در کشورهایی مانند ترکیه، مصر، یونان، ایران و مراکش به طور گسترده ای افزایش یافته است. این کشورها ۶۰ درصد تولید جهانی انجیر را تشکیل می‌دهند. آن را نیز در آمریکای مرکزی و جنوبی، جزایر کارائیب، استرالیا، نیوزیلند، آفریقای جنوبی، جنوب آسیا و ایالات متحده و در درجه اول در کالیفرنیا می‌توان یافت.

رابطه‌ درخت انجیر و گرده افشان منحصر به فرد آن بلستوفاژ مطالعه کننده گان محیط زیست را مجذوب خود کرده است. این حشره کوچک از خوانواده زنبورها به درخت انجیر نیاز دارد و به نوبه خود، درخت انجیر برای گرده افشانی به این حشره کوچک نیاز دارند. برای اینکه این سیستم کارگزار باشد هر یک از آن‌ها باید چیزی را قربانی کنند. برخی از درختان انجیر باید برای خدمت به بلستوفاژ قربانی شوند و هرگز دانه تولید نکنند و بلستوفاژها باید بپذیرند که درصد معینی از آن‌ها  هنگام گرده افشانی می‌میرند بدون آنکه بتوانند برای بقای نسل بعد تخم گزاری کنند.

و اما در پایان، «نیمه انجیر، نیمه انگور»، یک ضرب المثل قدیمی در زبان فرانسه است. این ضرب المثل به عادت بازرگانان شهری از یونان باستان، قرنتس اشاره می‌کند که به انگور معروف خود قطعات انجیر خشک که بسیار ارزان‌تر از انگور بوده است اضافه می‌کردند و به ونیزی ها می فروختند. این عبارت پس از آن به احساس ابهامی که ونیزی ها بین رضایت و نارضایتی و تردید از فریب داشته‌اند منصوب شد و بعدها به معنی هر سرشت ابهام از این قبیل.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,