Saturday, 18 July 2015
27 September 2021
از سوی عده‌ای از اصلاح‌طلبان

«چشم بستن بر دروغ روحانی با توجیه توسعه»

2014 October 07

کاوه شیرزاد / رادیو کوچه

 

عده‌ی زیادی از فعالین سیاسی عمدتن جوان، منتسب به جریان اصلاح طلب یا همراهان پیشین جنبش سبز تصور می‌کنند به هر نحوی باید از دولت روحانی حمایت کنند تا هیچ مانعی برسر راه منتخب‌شان قرار نگیرد. آن‌ها وجود هر مانعی را باعث اخلال در کارِ ایشان و بهانه‌ای به دست «مخالفان دولت در حکومت» می‌دانند و تصور می‌کنند دمیدن بر آتش انتقاد، در آینده مردم را از ادامه‌ی حمایت از دولت دل‌سرد می‌کند.

دروغ‌های روحانی می‌تواند آخرین رشته‌های اعتماد را در میان مردم و سیاستمداران داخلی نابود کند

در میان حامیان این طرز فکر، استدلالات زیادی مطرح است که از شرح همه‌ی آن‌ها خودداری می‌کنیم اما بهترین استدلالی که حامیان این تصور مطرح می‌کنند، این است که سیاست‌های کنونی دولت روحانی باعث افزایش اقشار متوسط در ایران می‌شود و اقشار متوسط در آینده پشتیبان دموکراسی و تغییر خواهند بود. در نتیجه ما یعنی حامیان این طرز تفکر می‌بایست با نادیده گرفتن اشتباهات رییس جمهور از جمله دروغ گفتن درباره روزنامه‌نگاران زندانی سکوت کنیم! چوب لای چرخ ایشان و بهانه به دست مخالفین دولت در حکومت ندهیم. البته عده‌ای پا را از سکوت فرا‌تر می‌گذارند و چنین دروغ یا اشتباهاتی را توجیه می‌کنند و آن را در شرایط کنونی لازم و ضروری می‌دانند.

kaweshirzad

هدف این مقاله بحث‌های اخلاقی درباره این که آیا حامیان این تصور می‌توانند حقیقت را به مسلخ مصلحت ببرند یا خیر! نیست. هدف بحثی فایده‌گرایانه بر فرض نادیده گرفتن اخلاق در میان آنان است و این‌که آیا نتایج چنین تصوری با نتایج پیش‌بینی شده مطابق است یا خیر؟ با این پیش فرض یک سوال به ذهن می‌رسد!

آیا اقدام چنین افرادی به نفع روحانی است یا به ضرر وی؟

روحانی با دروغی که درباره روزنامه‌نگاران زندانی گفت یا دروغ‌هایی که خواهد گفت و با شعارهایی که داد و عمل نکرد یا به آن‌ها عمل نخواهد کرد.

اگر سکوت در برابر دروغ روحانی با هدف توسعه سیاسی و افزایش اقشار متوسط باشد این نتیجه در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد و چه بسا جوانمرگ گردد

به مرور اعتبارش را در میان حامیان از دست خواهد داد و رای او در دوره‌ی بعد شکسته خواهد شد. در واقع نتایج چنین دروغ‌هایی و عدم وفا به وعده‌های انتخاباتی، نتیجه‌اش بیش از پیش در انتخابات آینده ریاست جمهوری و مجلس خودنمایی خواهد کرد و احتمال شکست روحانی و همراهان‌شان را بیش‌تر می‌کند! بنابراین اگر سکوت در برابر دروغ روحانی با هدف توسعه سیاسی و افزایش اقشار متوسط باشد این نتیجه در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گیرد و چه بسا جوانمرگ گردد. به عبارتی دیگر با چنین شرایطی دوستی حامیانی که ملاحظه‌ی وی را می‌کنند یا ضعف‌هایش را لاپوشانی می‌کنند دوستی خاله خرسه خواهد بود! به این دلیل که فضا را برای بیراه رفتن دولت هموار می‌کنند.

آیا نتایج این چشم بستن‌ها به همین جا ختم می‌شود؟

جامعه ما برای گذر به دموکراسی بیش از همه نیازمند بازگشت اعتماد به جامعه است! اعتماد چسبی است میان مردم و سیاستمداران که متاسفانه مدت‌هاست از دست رفته و برگشت آن به این آسانی‌ها امکان پذیر نیست. دروغ‌های روحانی می‌تواند آخرین رشته‌های اعتماد را در میان مردم و سیاست‌مداران داخلی نابود کند. جامعه را بشدت بی‌اعتماد، منفعل و بی‌تفاوت نماید و نیروهای تحول خواه را که بیشترین استفاده را از مشارکت‌های مردمی می‌کنند، برای دوره‌های بعدی خلع سلاح کند. درست‌‌ همان چیزی که حاکمیت می‌خواسته و به تدریج مردم را به سمت آن سوق داده است.

rohani

حمایت از این طرز فکر، ممکن است در شکستن مرزهای اخلاقی به کجا ختم شود؟

افرادی که امروز با توجیه توسعه در برابر دروغ‌گویی روحانی سکوت را تجویز می‌کنند. عمومن کسانی هستند که در کارنامه‌ی خود، سابقه‌ی سکوت در برابر نقض حقوق بهاییان، دراویش، فعالین قومی و ملی و … را دارند. آن‌ها با همین استدلال ممکن است کم کم حصر میرحسین موسوی، مهدی کروبی و زهرا رهنورد را نیز هضم کنند و چه بسا ماندن آن‌ها در حصر را به بهانه‌ی جلوگیری از دردسر برای روحانی توجیه کنند.

وظیفه هر یک از ما به عنوان اعضایی از جامعه مدنی این است که منتقد دولت باشیم نه اینکه در دولت ذوب شویم یا با آن یکی شویم

کما این‌که هم اکنونی زمزمه‌هایی از این دست به گوش می‌رسد. بنابراین بطور خلاصه می‌توان گفت حد و مرز اخلاقی برای حمایت از چنین طرز فکری وجود ندارد.

جامعه مدنی و حامیان این طرز تفکر

وظیفه هر یک از ما به عنوان اعضایی از جامعه مدنی این است که منتقد دولت باشیم نه اینکه در دولت ذوب شویم یا با آن یکی شویم! این موضوع فرهنگی است که هنوز در ایران به خوبی جا نیافتاده و بسیاری در سایه بی‌عملی تصور می‌کنند کسی که به دولتی رای داده باید تا آخرین لحظه و تحت هر شرایطی از آن دفاع کند. در واقع میان آن‌ها و دولت یک رابطه مرید و مرادی شکل می‌گیرد که چشمان آن‌ها را بر واقعیت می‌بندد.

وضعیت ایده‌ال در کشورهای دیگر

همه به خوبی می‌دانیم که احزاب سیاسی نیز قسمتی از جامعه مدنی هستند اما همین که در این احزاب، افرادی بواسطه انتخابات، صاحب قدرت می‌شوند از جامعه مدنی کنده و قسمتی از دولت یا قدرت می‌شوند. در این شرایط نه تنها مردمی که به آنان رای داده‌اند در مقام ناقد قدرت و دیده‌بان دولت عمل می‌کنند بلکه هم حزبی‌های سابق نیز چنین نقشی را به عهده می‌گیرند. یعنی حزبی که رییس جمهور از آن به قدرت رسیده به ناقدین دولت تبدیل می‌شود چه برسد به رای دهندگان. اما در ایران برای قشر عظیمی بخصوص افراد ذکر شده این‌طور نیست.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,