Saturday, 18 July 2015
16 October 2021
چنان نباشد که می‌شود

«اسیدی‌ترین کابوس یک اسیر»

2014 October 28

گزارش / رادیو کوچه

مرضیه وفامهر – منبع: مدرسه فمینیستی

 

اسارت پیام‌هایی در خود دارد.

«موجودی» که شدن را آغاز کرده، «موجودی» که هست دیوارهای کنترلگر تحمیلی نمی‌خواهد. زنجیر نمی‌خواهد، بند نمی‌خواهد و این ساده‌ترین و اولین پیامی است که «وجود یافتن»، «شدن» و «بودن» با خود دارد. اما «موجودی» که «شدن» را آغازیده، شاید قیّم بخواهد.

چه نهیب‌ها جامعه فکری به قیّم زده است و موجود حیات یافته را بی‌نیاز از قیّم دانسته. این واژه دوباره اندیشی می‌خواهد. قیّم چیست؟ چه کارکردی دارد؟ چرا هست؟ اگر نبود چه می‌شد؟

نگاه کنیم به تاکستانِ قیّم ستان. قیّم و تاک در هم و با هم فصل‌ها را پشت سر می‌گذارند. قیّم که نباشد، انگور چنان نباشد که می‌شود و می‌چنان نشود که باید.

به قیّم‌های پای در خاک نگاه کن. قیّم اسیریست که تاک بر شانه‌اش قوام می‌گیرد، می‌سرد، بالا می‌گیرد، نور می‌گیرد، نور را ذخیره در انگور می‌گیرد، نور را برای می‌میگیرد، میرا بازتاب نور بر دل‌های افسرده می‌گیرد که تاریکی گرفته‌اند و نان بی‌نور سفره‌ی دل‌های کورشان شده است.

قیّم دستی نیست جلودار قدکشی ساقه‌ها. قیّم شانه ایست که غوره و انگور و مویز را تاب می‌آورد.

asidpashi

بار اندیشیدن و تلاشیدن فصل پشت فصلِ تاک، بر شانه‌ی قیم می‌آید و می‌نشیند و چیده می‌شود و دور می‌شود و نور می‌شود. تاک برای پا گرفتن آغوشی می‌خواهد، همدمی، همراهی، جان عاشقی، یاری، و گزاف نیست بگوییم میناب می‌شود از معاشقه‌ی تاک و قیّم.

قیّم کنترل گر نیست، تکیه گاهی ست که همیشه هست. بی‌آنکه کیفیت وجودی ریشه و ساقه و برگ و انگور و میرا نادیده بگیرد یا تلاشی برای تغییر «وجودی» آن داشته باشد. هست برای آنکه تاک راحت‌تر و پربار‌تر و زیبا‌تر و سایه گس‌تر شود. اسیر نمی‌کند. سکوی پروازیست برای تاکی که پروازش، سرخوشی شبانه‌ی شادخوارانست، با معشوق یا بی‌معشوق.

اسارت پیام‌هایی در خود دارد.

می‌توان اندیشید دیوار‌ها چه بیهوده‌اند آن هنگام که اندیشه پر می‌کشد. پشت دیوار می‌توانی باشی اما جانت با آسمانی که نمی‌بینی و هست هم نفس باشد.

دو سال پیش، دوم آبان ماه از پشت دیوارهای بلند زندان قرچک ورامین بیرون آمدم. دیوارهایی که تکه‌ای بیابان را در میان گرفته بودند. برهوتی بی‌علف و آبی درخور.

می‌ان دیوار‌ها هزار هزار زن در بند بود. بیشترشان قربانیان دیوارخانه‌هایی بودند که در آن‌ها متولد شده بودند. دیوارخانه‌هایی بی‌ستون عشق، بی‌ستون مادر، بی‌ستون پدر، بی‌ستون حرمت به موجودیت، بی‌ستون حرمت به پاکی کدورت پذیر کودک، بی‌ستون ایمان به صلح، بی‌ستون آشتی، بی‌ستون حرمت به حریم دیگری.

خانه‌هایی همه دیوار. دیوارهای قهر، دیوارهای تنهایی، دیوارهای تبعیض جنسیتی، دیوارهای بی‌حرمتی، دیوارهای پیر پرستی، دیوارهای ترس، دیوارهای جنگ، دیوارهای سرکوب دیگری. دیوارهایی که معنایی برای آمدن، ماندن، شدن، رفتن نمی‌شناسد. بسیاری ناخواسته به گود جرم و جنایت واریز شده بودند. تنها راهی که برای مطالبه‌ی حقشان می‌شناختند و تنها راهی که برای شنیده شدن صدایشان یافته بودند، جنایت بود. بزه آن بود که آنان را به بزهکاری فرو می‌کشید و اندک اندک مغزشان را چنان تحلیل می‌برد که در میانه‌ی پر پیچ و خم زندگی‌گاه کشتن تنها مفرّ و خلاصشان بود،‌گاه زیرخوابی،‌گاه مواد،‌گاه بساطچی مواد شدن. صورت‌ها تکیده، فک‌ها بی‌دندان، صدا‌ها رعب‌انگیز، چشم‌ها دریده، حضورشان هجوم. ترسی که پشت هجومشان به هستی پنهان می‌شد. هجومی که نیستی را برگزیده بود.

basij

زنانی خشن شده از ترس. زنانی که از افسارگسیختگیشان، قلبم میان سینه، حضور دم به دم انفجار بود، چون قلب گنجشگکی در دست وحشی – مردمان این شهر بی‌مرام.

جانا! چه بی‌رحمی در این موجودات پیدا شده! موجوداتی که بواسطه‌ی یک هم خوابی خواسته یا ناخواسته و بواسطه‌ی هجوم هزار‌ها اسپرم، یک دم «شده» بودند. «وجودی» برای «ناوجود» انگاشته شدن. «وجودی» برای دریدن دیگری به دندان و چنگ و کشتن به فجیع‌ترین شکل ممکن.

اما میان همین دیوار‌ها ذره‌ای محبت می‌توانست قیامت کند. نگاهی با عشق میان مردمکان، گوشی با مهر میان حلزون، قلبی که بگوید دیدمت، شنیدمت، تو هستی. تو این چنین هستی. تو هم باش. آنان شنیده شدن می‌خواستند بی‌آنکه هیچ توجهی بیش از آن بر خود روا بدانند. شنیدنشان می‌شد دلیلی برای آنکه هر روز معرفتشان را به گونه‌ای بر تو روان کنند.

اسارت پیام‌هایی در خود دارد.

صدایی که شنیده نشود، حضوری که دیده نشود، وجودی که موجودیت نگیرد، درصدد اثبات و تثبیت بر می‌آید و آنچه من دریافتم بخش بزرگی از ناهنجاری‌ها، ریشه در نادیده گرفتن موجودیست که هست اما نیست انگارانه با او رفتار شده.

در این دهه‌های خشمگین و در این روزهای خشم‌های گستاخ و بی‌حیا، موجودیت آدمی نه تنها نادیده گرفته می‌شود بلکه به غریب‌ترین شکل‌ها سرکوب، سربریده، سر اسیدی می‌شود.

چه ساده می‌توان فردای امروز را دید. امروزی که زنان کرد، جای آوازخوانی در دل دشت و گیسوان بر باد دادن و با بغلی پر از گندم نور جان به تنورستان بردن، دلاورانه اسلحه بر دوشند و نارنجستانِ خاطراتشان، نارنجکستان می‌شود. امروزی که زنان ایران را چنان خشمی در بر گرفته است که اسیدی‌ترین کابوس‌ها به خواب در اسارتشان رخنه کرده است، امروزی که جنین، آلوده به کرک و شیشه و پارازیت می‌شود و نوزاد دردمند از ترکِ سم، شیرش زهر می‌شود، چه فردایی در پی خواهد داشت؟ ترس از فردا خشم می‌آورد. مگر حکایت سیدی که اسید به آبریزگاه برد به گوشتان نرسیده است؟

من و شما مسؤولیم و آنان که نام مسؤول برکرسیشان چسبیده مسئول‌تر.

مسئول‌تر‌ها اگر این خشونت کنترل نشود ترسم که بر صندلی مجرمان فردا تکیه زنید. ترسم فردا زنان و دخترانتان خشونت را بکار گیرند.

بیدار شویم که بیداری روشنی می‌آورد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,