Saturday, 18 July 2015
23 October 2021
مجله کارگر

«موج جدید اخراج کارگران در ایران»

2014 November 01

بهرنگ زندی-شادیار عمرانی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

کارگران مجتمع فولادسازی ایتالیا در اروپا در اعتراض به اخراج ۵۵۰ نفرازهمکارانشان در شهر «ترنی» مقابل ساختمان وزارت توسعه اقتصادی این کشور در شهر «رم» تجمع کردند. بیش از ۶۰۰ کارگر کارخانه آلمانی فولادسازی شهر ترنی ایتالیا، در حالی که شعار می‌دادند «کار کار»، با تجمع در مقابلساختمان وزارت توسعه اقتصادی ایتالیا در رم، به تصمیم مسئولان این کارخانه برای اخراج صد‌ها کارگر اعتراض کردند. این در حالی است که کارگران معترض در رم پیش از رسیدن به وزارت توسعه اقتصادی، مورد ضرب و شتم پلیس ضد شورش قرار گرفتنند که در این درگیری ۴ نفر از کارگران زخمی و به بیمارستان منتقل شدند. یکی از کارگران در این تظاهرات گفت: «ما از ۱۰ روز پیش تظاهرات اعتراض آمیز خود را به اخراج کارگران آغاز کرده‌ایم و تا زمانی که دولت به ما اطمینان ندهد این افراد می‌توانند به سرکار خود بازگردند و هیچ کارگر این مجتمع اخراج نخواهد شد به این اعتراضات ادامه خواهیم داد» مجتمع فولاد سازی ترنی ایتالیا در یک صد کیلومتری شهر رم واقع است و بزرگ‌ترین کارخانه تولید فولاد اینوکس در اروپا است.

کارگران لوله و نورد صفا در ساوه دوازده روز پس از آغاز اعتراض صنفی‌شان می‌گویند کارفرما نه تنها بیش از یک هفته است که به آن‌ها اجازه ورود به کارخانه را نمی‌دهد بلکه شماری کارگر افغان استخدام کرده است تا لوله‌های تولید شده را برای مشتریان بار بزنند.

22

تجمع کارگران نورد و لوله صفا در مقابل درب فرمانداری ساوه

به گزارش ایلنا، کارفرما مشغول فروش لوله‌هایی است که در زمان کار کارگران تولید شده‌اند آنهم در شرایطی که با اعتصاب بیش از هزار کارگر لوله و نورد صفا از یکشنبه هفته گذشته (۲۷ مهر) تولید در این کارخانه متوقف است. از طرفی در پی تشدید اعتراض صنفی کارگران، ورود آنان به این واحد تولیدی از سه شنبه هفته گذشته (۲۹ مهر) ممنوع است. این در حالی است که یکی از کارگران دیروز به ایلنا گفته بود: «کارگران اقدام غیرقانونی کارفرما را به اداره کار، فرمانداری، نهادهای نظارتی و… گزارش داده‌اند اما این نهاد‌ها تاکنون هیچ اقدامی برای لغو ممنوعیت ورود کارگران به کارخانه انجام نداده‌اند.»

در یک هفته گذشته ١١۵ کارگر شرکت زغال‌سنگ معدن‌جو از کار اخراج شدند. این کارگران دو روز قبل (سه‌شنبه ۶ آبان) به دلیل تعویق سه ماه حقوق و شیوه اجرای تعدیل نیرو در شرکت زغال سنگ معدن جو، مقابل فرمانداری زرند تجمع کرده بودند. گفته می شود بدهی شرکتهای دولتی چون ذوب اهن و پایین بودن نرخ فروش زغال سنگ در بازار عامل اصلی تعویق در پرداخت حقوق به کارگران است. در حال حاضر ۴۷۰ کارگر در این شرکت مشغول بکار هستند و قرار است ۱۲۰ نفر از این افراد نیز در آینده تعدیل شوند.

جمعی از کارگران پیمانکاری شاغل در پروژه‌های در دست احداث منطقه پارس جنوبی عصر روز (٧ آبان) در اعتراض به تعویق چهار ماه حقوق مقابل دفتر یکی از شرکت‌های پیمانکاری دست‌ اول این منطقه تجمع کردند.  ساعت ۱۵ عصر روز (7 آبان) حدود ۱۰۰ نفر از کارگرانی که به واسطه استخدام در شرکت‌های پیمانکاری دست سوم منطقه پارس جنوبی در احداث پروژه‌های مجتمع‌های پتروشیمی و پالایشگاهی فازهای ۱۷ و ۱۸ پارس جنوبی مشغول کار هستند در مقابل دفتر «شرکت مدیریت طرح‌های صنعتی» (I. P. M. I) تجمع اعتراضی برپا کردند. بنا به گفته کارگران، این اجتماع اعتراضی به دلیل پرداخت نشدن حقوق و مزایایی است که از تیر ماه سال جاری تاکنون به تاخیر افتاده است و به همین دلیل تجمع کنندگان با اطلاع پیمانکاران بخشی از ساعت کار امروز را به برپایی این اقدام اعتراضی اختصاص دادند. گفتنی است دستمزد ماهانه هر یک از کارگران طلبکار از شرکت I. P. M. I از ۸۰۰ هزار تومان تا ۶ میلیون تومان متغییر است،

kargar

یک شرکت پیمانکاری در پروژه پتروشیمی هگمتانه همدان ۳۵ نفر از پرسنل پایپینگ خود را در سه ماه گذشته اخراج کرده و پیگیری‌های حقوقی پرسنل اخراجی برای دریافت معوقات حقوقی ۷ ماهه‌شان بی‌نتیجه مانده است. کارگران ۴ ماه دستمزد معوقه و بین ۴ تا ۷ ماه عدم واریز بیمه، مزایا عیدی، حقوق سنوات، خواربار و حق مسکن را از این شرکت پیمانکاری طلبکار هستند. هم اکنون صد و ده نفر نیروی کار متخصص در این شرکت به صورت قراردادی مشغول به کارند که به دلیل متوقف بودن پروژه در بلاتکلیفی به سر می‌برند.

حوادث کار در هفته‌ای که گذشت

بر اثر انفجار در یک معدن زغال‌سنگ در جنوب ترکیه، ۲۳ کارگر در این معدن محبوس شدند. خبرگزاری «اسوشیتد پرس» از انفجار در یک معدن زغالسنگ در ترکیه خبر داد و اعلام کرد که در حال حاضر ۲۳ کارگر در این معدن محبوس شده‌اند.
شبکه «تی آر تی» ترکیه نیز با تایید این خبر اعلام کرد که این معدن در شهر «ارمنیک» در استان «قرامان» قرار دارد. برخی رسانه‌ها نیز اعلام کردند که تاکنون ۸ نفر از معدنچیان نجات یافته‌اند اما هنوز ۲۳ نفر محبوسند. هنوز هیچ منبعی اعلام نکرده که این انفجار کشته هم به همراه داشته است. بامداد چهارشنبه (۱۴ مه / ۲۴ اردیبهشت) نیز در یک معدن زغالسنگ دیگر در ترکیه یک انفجار مهیب روی داد که دلیل آن اتصال برق کوره این معدن واقع در استان مانیسا اعلام شد و طی آن ۲۳۲ نفر از کارگران در آتش سوخته و جان دادند.
در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ میلادی نیز ده‌ها معدنچی به علت دو انفجار و حریق جداگانه در معادن این کشور جانشان را از دست دادند.

بعد از ظهر امروز (دوشنبه) یک کارگر بر اثر سقوط از ساختمان ۵ طبقه واقع در فلکه دوم صادقیه کشته شد. آتش‌نشانان این کارگر ۳۷ ساله را در حالی پیدا کردند که از ساختمان ۵ طبقه تجاری به دلیل نامشخصی به حیاط این ساختمان سقوط کرده بود. بر اساس این گزارش، آتش‌نشانان که در ساعت ۱۵ و ۱۷ دقیقه از حادثه مطلع شده بودند پس از حضور در محل سقوط این کارگر او را به عوامل اورژانس تحویل دادند که مرگ او به تایید عوامل اورژانس رسید.

گزارش ویژه

پنجم شهریورماه امسال، طرح جدید وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی در شورای سه‌جانبه ملی کارگران، کارفرمایان و دولت مورد بحث و بررسی قرار گرفت. طرح مذکور مربوط به مدل جدید امنیت شغلی نیروی کار و امنیت سرمایه‌گذاری‌ست.

wazaratkar

وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی

طرحی که بنا بر ادعای وزرات کار بر مبنای مفاد مقاوله‌نامه‌ی ١۵٨سازمان جهانی کار درباره‌ی خاتمه‌ی اشتغال و توصیه‌نامه‌های مربوط در همخوانی با فرایند اصلاح مواد قانون کار و تبصره‌های پیشنهادی به ویژه رعایت مواد ۵و ١٢ مقاوله‌‌نامه مذکور است.

در بخش مربوط به اصلاح تبصره های ١ و ٢ ماده ٧ قانون کار اصلاحاتی به این شرح مدنظر است: اصلاح تبصره ١: انعقاد قراردادهای موقت صرفا در موارد خاصی که نوع و میزان آن به موجب آئین نامه هایی که به تصویب وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی می رسد، مجاز است و در اصلاح تبصره ٢ نیز (در صورتی که مدتی در قرارداد کار ذکر نشود، در کارهایی که طبیعت آنها جنبه مستمر دارد، قرارداد دائمی تلقی می شود و در کارهایی که طبیعت آنها جنبه غیرمستمر دارد، مدت قرارداد تا اتمام کار خواهد بود)؛ مطرح است.

در قالب اصلاح ماده ٢٧ قانون کار و حذف تبصره های ١ و ٢ نیز اصلاحیه پیشنهادی به این شرح است: هرگاه کارگری در انجام کار تقصیر کند، کارفرما می تواند با پرداخت مزایای پایان کار به نسبت هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین مزد، قرارداد کار را فسخ نمایند.

فسخ یک‌جانبه‌ی قرارداد از طرف کارفرما یعنی همان اصلاح ماده‌ی ٢٧ قانون کار، به کارفرما این اجازه را خواهد داد که با هر بهانه‌ای کارگر را از کار اخراج کند. طرح مذکور هنوز به مجلس راه نیافته و با این‌که فقط زمزمه‌های آن از 2ماه پیش شنیده شده است تا این لحظه موج جدید اخراج‌سازی‌ها را در ایران در برداشته است. ١١٠٩ کارگر در یک هفته‌ی اخیر از کار بی‌کار شده‌اند.

تعداد کارگران اخراج‌شده و سابقه‌ی آن‌ها متفاوت است. از کارگران با ۵ سال سابقه‌کار تا کارگران با ١٧ سال سابقه کار در مواردی که در پایین و به نقل از خبرگزاری کار ایران ذکر شده است در موارد اخرج دیده می‌شود. وزارت کار نه تنها به این حجم زیاد از اخراج‌سازی‌ها واکنشی نشان نداده است، بلکه از شهریورماه زمینه‌های قانونی آن را همان‌طور که در بالا گفته شد فراهم کرده است.

«جعفر اسراییلی»، کارگر شرکت ساختمانی گسترش مانا ساز اولین نفری بود که شنبه هفته گذشته (۲۶ مهر) اخراج شد. این کارگر در گفتگو با خبرنگار ایلنا بیان می‌کند کارفرما برای ترغیب او به «ترک کار» از او خواسته بوده که روزی ۸ ساعت در فضای باز و بدون سایبان نگهبانی بدهد و در این مدت با وجود کنترل دوربین‌های مدار بسته حق استراحت نداشته است.

22

«علی بارانی»، «غلامرضا نوروزی»، «توماج بهرامی» و «مهدی بدوی» از کارگران پیمانی قطار شهری اهواز شنبه هفته گذشته (۲۶ مهر) اخراج شدند. هر کدام از این کارگران حداقل ۵ سال سابقه کار دارند.

«جعفر مولایی»، «عباس شفیعی»، «حسین امیری»، «محمد فرجی»، «علیرضا رضایی»، «کامبخش کمالی‌ها»، «جواد قلعه نوعی»، «اصلان نوری‌زاده» و «زهرا غفاری» از کارگران «رسمی» شرکت تولیدی گاز لوله ساوه پنج شنبه هفته گذشته (۱ آبان) به دلیل مخالفت با تغییر قرارداد کارشان از «دائمی» به «موقت» اخراج شدند.

بیش از ۲۰ کارگر قرارداد موقت کاشی گیلانا پنج‌شنبه هفته گذشته (۱ آبان) به دستور سهامداران اصلی این واحد تولیدی اخراج شدند. بر اساس گزارش این منابع، هیچکدام از این کارگران قرار دادکار و بیمه ندارند و جز دریافت مبلغی ناچیز (حدود ۱۶۰ هزار تومان) آنهم به صورت علی الحساب مابقی حقوق خود را از کارفرما طلبکارند.

«محمد علی کاظمی»، «جاوید ذوالقرنی»، «کریم مافی دوست»، «مصیب کلهر» و «مهدی معافی بردبار» از کارگران رسمی ایران زاک قزوین (شرکت تولید کننده آدامس) یکشنبه (۴ آبان) به دلایلی که از آن بی‌اطلاعند اخراج شدند. هر کدام از این کارگران حداقل ۱۷ سال سابقه کار دارند. بر اساس یک روایت، کارفرما برای رهایی از کارگران رسمی و پرداخت نکردن مطالبات معوقه‌شان درهای کارخانه را به روی آنان بسته است. گفتنی است از مجموع ۶۰ کارگر ایران زاک فقط این ۵ کارگر با قراداد دائمی کار می‌کردند و مابقی کارگران با وجود مستمر بودن ماهیت شغل‌شان بر خلاف تبصره دو ماده هفت قانون کار با قرار دادهای کار موقت کار می‌کنند.

«حسن سلیمی» و «محمد لایقی» از نمایندگان کارگران انبارهای محصولات شرکت توزیع نوشابه خوشگوار تهران یکشنبه (۴ آبان) اخراج شدند. این دو نفر به ترتیب رئیس و نایب رئیس شورای اسلامی کار این واحد بودند. آقای سلیمی درباره چگونگی اخراج خود و دیگر همکارش می‌گوید: از آنجا که اعتبار قرارداد اعضای شورای اسلامی کار مانند سایر کارگران به صورت موقت و در فواصل زمانی سه ماهه منعقد می‌شود، کارفرما از تمدید قراردادکار ما خودداری کرد و در نتیجه من و آقای لایقی به بهانه اتمام مهلت قرارداد اخراج شدیم.

33

«حسین فلاح» و «منوچهر افشار» از کارگران شیشه آبگینه قزوین یکشنبه (۴ آبان) به دلیل پیگیری مطالبات صنفی همکارانشان اخراج شدند. آقای افشار درباره چگونگی اخراج خود و دیگر همکارش می‌گوید: در پی تشدید مشکلات کارخانه سه شنبه هفته پیش (۲۹ مهرماه) من و ۴ کارگر دیگر به عنوان نمایندگان کارگران به دفتر مرکزی کارخانه در تهران رفتیم. اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل کارخانه در آن جلسه وعده حضور در کارخانه و پرداخت بخشی از معوقات حقوقی کارگران را حداکثر تا پایان هفته دادند.

کارگران آبفای آبادان روز (دوشنبه ۵ آبان) خبر دادند شرکت ارمغان نمای شوشتر به عنوان پیمانکار آبفای آبادان آقای «رضا گلستانی» نماینده صنفی کارگران را به اتهام پیگیری مطالبات معوقه همکارانش اخراج کرد.

نکته‌ی کلیدی در طرح پیشنهادی وزارت کار و تامین اجتماعی همزمانی ارائه‌ی طرح امنیت شغلی با طرح امنیت سرمایه‌گذاری است. نیروی کار بخش لاینفک تولید ارزش اضافی، تعیین‌کننده‌ترین رکن رشد سرمایه است. در ایران با وجود سابقه‌ی طولانی مبارزات کارگری، نیروی کار هوز نتوانسته است خود را از چرخه‌ی ارزان بودن دربیاورد. ارزان بودن نیروی کار و خاموش بودن آن در پیگیری مطالبات برحق خود، ایده‌آل‌ترین شرایط را برای رشد سرمایه‌گذاری فراهم خواهد آورد. دولت‌های مختلف در ایران همیشه این راه را هموار کرده‌اند.

چرا نیروی کار در ایران از ارزان‌ترین‌هاست؟

22

قیمت دلار امروز در ایران ٣٢۴۵ تومان است و حداقل دستمزد یک کارگر بر اساس قانون کار که بر اساس نرخ تورم اسفندماه ٩٢، ١۵ درصد با آن فاصله‌ی منفی داشته است، ۶٠٢ هزار تومان است. با یک حساب سرانگشتی بر اساس قیمت دلار که نرخ دستمزد در سطح جهانی با آن سنجیده می‌شود، هر کارگر در ایران ١٨۵دلار ماهانه دستمزد دریافت می‌کند. اگر این دستمزد را با هزینه‌ی یک خانواده‌ی ۴ نفره در ایران مقایسه کنیم که مساوی‌ست با ٢ میلیون تومان در ماه یعنی با واحد پولی دلار ۶١۶ دلار، اختلاف ۴٣١ دلاری در سطح دستمزد و هزینه‌های خانوار کارگری پیدا خواهد کرد. در این بررسی عددی و سرانگشتی نرخ بالای تورم در ایران حذف شده است و سطح هزینه‌های خانوار کارگری بر اساس حداقل هزینه‌ها سنجیده شده است. ١٨۵ دلار دستمزد یک کارگر در ایران حتی از اندونزی که در سال ٢٠١٠ پایین‌ترین رتبه را با ٢۵٠ دلار کسب کرد نیز جلو زده است.

مساله در اینجاست که ارزان نگه‌داشتن نیروی کار در ایران توسط دولت در حمایت از سرمایه‌گذاری با محدودیت‌های بیش‌تر دیگری در دیگر حقوق کارگران تثبیت شده است. کارگران در ایران حق ایجاد سندیکا و اتحادیه‌ی مستقل از دولت را ندارند و هر گونه تحرک و تلاش آن‌ها در این زمینه با سرکوب شدید مواجه خواهد شد.

اما نیروی کار ارزان ممکن است که برای کارگران بدترین شرایط را رقم بزند، اما ایده‌آل‌ترین شرایط را برای کارفرما رقم خواهد زد. طرح امنیت سرمایه‌گذاری که توسط وزارت کار با هدف توسعه‌ی اقتصاد ملی پیشنهاد شده است، توامان است با برداشتن تحریم‌های بین‌المللی علیه سرمایه در ایران و نیز سرازیر شدن سرمایه‌گذاران بیش‌تر به ایران. برای کارفرمای خارجی ایران این روزها ایده‌آلترین کشور برای سرمایه‌گذاری‌ست. سرمایه‌گذار اروپایی به جای چانه‌زدن با اتحادیه‌های کارگری در کشور خود که اجازه‌ی فعالیت قانونی دارند، با هزار منت به ایران می‌آید و دولت هم ارتش بیکاران ١٨۵ دلاری را در اختیار آن‌ها برای تولید قرار خواهد داد.

مطالب مرتبط

 گفت‌وگو با سندیکای فلزکار و مکانیک به بهانه انتشار پیام سندیکا

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,