Saturday, 18 July 2015
16 October 2021
مجله کارگر

«در بیکاری بخش خصوصی مقصر است یا دولتی»

2014 November 08

بهرنگ زندی-شادیار عمرانی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

 

مسولین اداره کار و کارفرمای شرکت معدن‌جو در نبود نماینده‌ی کارگری با حضور در معدن زغال‌سنگ معدن‌جو با پرداخت یک‌ماه از سه‌ماه حقوق معوق کارگران آنها را متقاعد کرده‌اند در معدن بمانند و زغال سنگ یک‌ماه آینده را تامین کنند.

نماینده‌ی کارگران معدن‌جو به ایلنا گفت: «کارگران معدن‌جو در شرایطی این قرارداد را امضا کرده‌اند که مسولین شرکت هیچ‌گونه تضمینی بابت پرداخت باقی‌مانده معوقات حقوقی به آنها نداده‌اند و در دو روز گذشته هم تنها حقوق یک ماه از سه‌ماه را پرداخت کرده‌اند.»

نماینده کارگران شرکت معدن‌جو در توضیح این شیوه برخورد با کارگران این شرکت افزود: «شرایط بستن قراردادها با کارفرما این مشکلات را برای ما ایجاد کرده است. وقتی قرارداد سفید باشد کارفرما به خود اجازه می‌دهد به هر صورتی که می‌خواهد با کارگر برخورد کند. یک روز تصمیم می‌گیرد دستمزدش را نپردازد و روز دیگر به محض پایین آمدن تولید یا میزان فروش محصول، او را از کار بیکار می‌کند. متاسفانه پیگیری‌های حقوقی در این زمینه هم به سختی جواب می‌دهد.»

همزمان با چهل و ششمین روز از شروع اعتراضات صنفی کارگران کاشی گیلانا، روز (۱۰ آبان) کارگران این واحد تولیدی تصمیم گرفتند برای جبران بخشی از مطالبات معوقه ۱۶ ماه گذشته‌شان، میوه درختان زیتون محوطه کارخانه را به فروش برسانند. بنا بر این گزارش، با وجود آنکه طی هفته گذشته کارگران کاشی گیلانا بخش زیادی از اموال غیر قابل استفاده کارخانه را برای فروش آماده کرده‌ بودند اما هنوز پولی از این بابت به کارگران پرداخت نشده است.

22

اعتصاب کارگران کاشی گیلانا

پرداخت حقوق ۱۰۰ کارگر خدماتی و فضای سبز شهرداری «فسا» در استان فارس دو ماه به تاخیر افتاده است. این کارگران که تحت مسئولیت دو شرکت پیمانکاری در نقاط مختلف شهر فسا به کارهای خدماتی و فضای سبز مشغول‌اند حقوق شهریور و مهرماه سال جاری را دریافت نکرده‌اند. این  دو شرکت پیمانکاری در مجموع حدود ۱۰۰ کارگر دارند که هر ماه حقوق کارگران را با تاخیر پرداخت می‌کنند. به گفته این کارگران، در حالی پیمانکاران شهرداری فسا به مشکلات کارگران زیر مجموعه خود بی‌تفاوت‌اند که تعداد زیادی از این کارگران با وجود بازگشایی مدارس توانایی خرید ملزومات تحصیلی فرزندان‌شان را ندارند.

سندیکای لوکوموتیورانان آلمان، پرسنل شبکه ریلی را به انجام طولانی‌ترین اعتصاب در طول تاریخ شرکت ملی راه‌آهن آلمان فراخواند. از چهارشنبه ۵ نوامبر قطارهای باری و از پنج‌شنبه بخشی از قطارهای مسافربری از حرکت بازمی‌ایستند. روز سه‌شنبه (۴ نوامبر / ۱۳ آبان) سندیکای لوکوموتیورانان آلمان (GDL) بار دیگر اعلام اعتصاب کرده است. از چهارشنبه ۵ نوامبر، ساعت ۳ بعد از ظهر به وقت آلمان نخست قطارهای باری اعتصاب خود را آغاز می‌کنند از ساعت ۲ صبح پنج‌شنبه قطارهای مسافربری هم به آن‌ها خواهند پیوست. هر دو اعتصاب قرار است تا ساعت ۴ صبح روز دوشنبه به طول انجامد. ئیس سندیکای لوکوموتیورانان آلمان، کلاوس وزلسکی، گفته است: «ما حقوق پایه‌ای و همچنین موجودیت سندیکاها را در خطر می‌بینیم»

22

اعتصاب لکومتیورانان در آلمان

مذاکرات میان نمایندگان سندیکای لوکوموتیورانان آلمان و نمایندگان “دویچه بان” در روزهای اخیر به نتیجه نرسید. مورد اصلی اختلاف میان دو طرف این بود که سندیکای لوکوموتیورانان آلمان می‌خواهد بتواند نه تنها برای لوکوموتیورانان، بلکه برای همه پرسنل شبکه ریلی راه‌آهن آلمان درخواست افزایش حقوق و مزایا بکند. “دویچه بان” (DB) در سال ۱۹۹۴ از به هم پیوستن دو شرکت “دویچه بوندس‌بان” از آلمان غربی و شرکت “دویچه رایش‌بان” از آلمان شرقی بوجود آمد. “دویچه بان” بزرگترین شرکت راه‌آهن در اروپای مرکزی است.

کارکنان آتش‌نشانی‌های انگلیس از مدت‌ها قبل به وضع نامناسب شرایط کاری خود اعتراض داشته‌اند. آن‌ها هشدار داده بودند که اگر به اعتراض‌هایشان توجه نشود، اعتصاب خواهند کرد.

به گزارش شبکه تلویزیونی پرس تی وی، سرانجام وقتی به مطالبات آن‌ها توجهی نشد، کارکنان آتش نشانی‌های انگلیس دست از کار کشیدند. آن‌ها از روز شنبه ١٠ نوامبر اعتصاب خود را شروع کرده و گفته‌اند این اعتصاب به مدت چهار روز ادامه خواهد داشت. کارکنان این بخش به تغییر قوانین مربوط به دوران بازنشستگی نیز اعتراض دارند. سی و پنج هزار نفر در انگلیس عضو اتحادیه آتش نشانهای این کشور هستند. نمایندگان این اتحادیه می‌گویند مقامات دولتی عملکردی مزورانه دارند و حاضر نیستند به خواسته‌های آن‌ها توجه کنند و با آنکه بار‌ها گفته‌اند حاضرند مذاکره کنند، این کار را انجام نداده‌اند. آتش نشانهای انگلیسی می‌گویند به آن‌ها توجهی نمی‌شود. خشم آن‌ها نشان دهنده میزان استیصال آن‌ها است و اینکه چاره دیگری نداشته‌اند و باید به این کار اقدام می‌کردند.

گفته می‌شود دولت انگلیس به علت اجرای سیاستهای ریاضت اقتصادی به تغییر در زمینه حقوق و شرایط بازنشستگی کارکنان آتش نشانی‌های این کشور مبادرت کرده است. البته این اعتصاب‌ها فقط به آتش نشانهای انگلیس محدود نمی‌شود بلکه در برخی دیگر از اصناف نیز همین اعتراض‌ها مشهود است. دولت انگلیس حاضر نیست سر میز مذاکرات با نمایندگان این اتحادیه‌ها حاضر شود. در این صورت، احتمالا اینگونه اعتراض‌ها ادامه خواهد داشت.

33

اعتصاب آتش نشانان در انگلستان

آتش نشانهای انگلیس تاکید دارند نخست وزیر انگلیس و دولتمردان دیگر باید با آن‌ها مذاکره کنند و به خواسته‌های آن‌ها توجه نشان بدهند.

و روز شنبه ۱۰ آبان ساعت ۹ صبح کارگر مبارز محمد مولانایی که به اتهام عضویت در کمیته هماهنگی‌ برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری به ۱ سال حبس تعزیری محکوم شده بود بعد از سپری کردن حکم نا عادلانه‌ای که از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب مهاباد به او تحمیل شده بود از زندان آزاد شد.

 

حوادث کار در هفته‌ای که گذشت

به گزارش خبرگزاری کار ایران در پتروشیمی «جم» بوشهر دوکارگر دیگر این مجتمع صنعتی بر اثر استنشاق گاز نیتروژن کشته شدند. کارگران پتروشمی جم می‌گویند که بعد از ظهرروز (۱۳ آبان) دوکارگر واحد تعمیرات پتروشیمی جم حین شستشوی یکی از مخازن گاز دچار گاز گرفتگی شده و جان خود را از دست دادند. بر اساس این گزارش، در ابتدا یکی از کارگران بنام «حسین حیدری» مشغول شستشوی یکی از مخازن با گاز نیتروژن بود که به علت ازدحام گاز نیتروژن دچار گاز گرفتگی شده و بیهوش می‌شود. بنا بر این گزارش، کارگر دیگری بنام «محمود جعفری» که در پایین مخزن متوجه وقوع حادثه می‌شود به قصد کمک همکارش وارد مخزن می‌شود که وی نیز دچار گاز گرفتگی می‌شود.

یک کارگر ساختمانی در حال انجام کار در تهران بر اثر ریزش آوار جان باخت. به گزارش ایلنا، در این حادثه که صبح روز شنبه ١٠ آبان در خیابان بهنود رخ داد، یک کارگر ۲۸ ساله در حین تخریب بخشی از یک ساختمان سه طبقه قدیمی بر اثر ریزش دیوارهای جانبی در زیر آوار گرفتار شد. بنا بر این گزارش، این کارگر که به دلیل سنگین بودن آوار دچار مصدومیت از ناحیه گردن شده بود، علی‌رغم انجام اقدامات پیش‌بیمارستانی، در محل حادثه جان باخت.

22

کارگران و معضل عدم امنیت شغلی

به گزارش روزنامه ال موندو در پی حادثه فرورفتن معدن زغال سنگ «لاکانچا» درشهر «آماگا» کلمبیا در آمریکای جنوبی، دست کم ۱۲ معدنچی جان خود را از دست دادند. بر اساس این گزارش کارلوس اوسما – رئیس دفتر محیط زیست و فعالیت معدنی آماگا – در این باره گفت: «معدنچیان روز پنجشنبه در این معدن حبس شدند اما پس از گذشت ساعتهای زیاد، هیچ امیدی برای زنده بودن آن‌ها وجود نداشت.» وی ادامه داد:« معدنچیان ناخواسته یک مخزن بزرگ آب ایجاد شده در این معدن را که ۷۰۰ متر عمق دارد، سوراخ کردند و این کار باعث شد تا ۳۰۰ متر از معدن به زیر آب برود.» اوسما اشاره کرد: «نیروهای امدادی تا جایی که آب بود، پیش رفتند اما در آنجا نه خروجی وجود داشت و نه ارتفاعی که بتوانند روی آن قرار گیرند و غرق نشوند. افزون بر اینکه در آنجا اکسیژنی نیز وجود نداشت.» گفتنی است، بارش شدید باران در روز پنجشنبه باعث ریزش تونل این معدن که بیش از ۴۵۰ متر عمق دارد، شده بود که در نخستین ساعات این حادثه از مجموع ۳۶ معدنچی در حال کار، ۲۴ نفر پیش از ریزش معدن جان خود را نجات دادند.

بیکار کیست؟

مرکز آمار ایران نرخ بیکاری در بهار ١٣٩٣ را ۱۰.۷ درصد و تعداد بیکاران را نیز ۲ میلیون و ۵۳۰ هزار و ۶۴ نفر اعلام کرد. در عین حال، نرخ بیکاری زنان ۱۵ تا ۲۴ ساله هم به ۴۳.۴ درصد رسید و یک میلیون و ۵۷۸ هزار نفر از بیکاران را جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله تشکیل می دهند. اما نرخ بیکاری چیست و چگونه مصاحبه می‌شود؟ نرخ بی‌کاری به نسبت جمعیت بی‌کار به کل جمعیت فعال گفته می‌شود.

22

جمعیت فعال (active)، بنا به تعریف کنفرانس بین‌المللى آمارشناسان، مرکب از افرادى است متشکل از زنان و مردان که نیروى آماده‌اى را براى تولید کالاها و خدمات تشکیل مى‌دهند. بنا به تعریف، جمعیت فعال افرادى را در برمى‌گیرد که از لحاظ اقتصادى داراى فعالیت سودمند هستند و به تولید ثروت و خدمات اقتصادى مى‌پردازند. این تعریف، در عین حال کارمندان، ارتشیان، کارکنان خانوادگى بدون مزد، اشخاصى که براى مزد و یا سود کار مى‌کنند؛ و همچنین بیکاران در جستجوى کار، بیماران و اشخاصى که براى مزد یا سود کار مى‌کنند در برمى‌گیرد و در مقابل، شامل کودکان، زنان خانه‌دار، دانش‌آموزان و دانشجویان، بازنشتگان، سپاهیان وظیفه، اجاره‌بگیران، بهره‌کشان، زندانیان و کسانى که معاش آنها یکسره به‌عهده دیگران است، نمى‌شود.

مرکز آمار ایران تعریف غیرواقعی را از جمعیت شاغل در ایران ارئه می‌دهد. در اینجا ما کاری با نیت قانون‌گذاران در ارائه‌ی این تعریف که با انگیزه‌های سیاسی و تبلیغاتی همراه است نداریم. طبق تعریف مرکز ملی آمار ایران جمعیت شاغل شامل تمام افراد ١٠ ساله و بیش‌تر است که در طول هفته مرجع، طبق تعریف کار، حداقل یک ساعت کار کرده یا بنا به دلایلی به طور موقت کارشان را ترک کرده باشند، شاغل محسوب می‌شوند. شاغلان به طور عمده شامل دو گروه مزد و حقوق‌بگیران و خوداشتغالان می‌شوند. ترک موقت کار در هفته مرجع با داشتن پیوند رسمی شغلی برای مزد و حقوق‌بگیران و تداوم کسب‌وکار برای خوداشتغالان به عنوان اشتغال محسوب می‌شود.

با این تعریف از اشتغال، تعیین و حدود بیکاران از نظر مرکز ملی آمار ایران احتمالن فردی‌ست که حتی برای خرید نان سنگک هم از خانه بیرون نمی‌آید. با این تعریف اشتباه از جمعیت شاغل جامعه است که وضعیت بکیاری در ایران و نرخ آن فاصله‌ی بسیار کمی با کشورهای آمریکا و بریتانیا، بلژیک و هلند پیدا می‌کند و نرخ بیکاری ایران طبق آمار کم‌تر از حوزه‌ی یورو و فرانسه نشان داده می‌شود.

 

در بیکاری بخش خصوصی مقصر است یا دولتی؟

طبق آخرین مرکز ملی آمار ایران، سهم بخش خصوصی در اشتغال ٨٣ درصد است و مابقی این سهم یعنی ١٧ درصد آن به دولت می‌رسد. شاید شانه خالی کردن دولت با این آمار در امر اشتغال بسیار شفاف به نطر برسد اما با مقایسه‌ی نرخ بیکاری در سال‌های ١٣۴۵ تا ١٣٨۵ که حداقل در ٣٠ سال اول آن سیطره‌ی دولت بر اقتصاد و اشتقال چشم‌گیر است نرخ بیکاری در این سال‌ها اختلافات فاحشی با یکدیگر ندارند.

majalekargar

قبل از شناسایی دولت یا بخش خصوصی در قالب کارفرما، باید به قانون کار نگاه کرد که بدون در نظر گرفتن و ارئه تعریف خاص از کارفرمای خصوصی و دولتی چارچوب و اصول خود را بر جمعیت شاغل تحمیل می‌کند. نمی‌توان با در نظر گرفتن کارفرمای دولت، میزان امنیت شغلی را بالا دانست و یا با شاخص خصوصی بودن امنیت شغلی را پایین آورد. میزان بالای پرستاران، معلمان و کارگران شاغل در بخش دولتی با امنیت شغلی پایین و در خطر اخراج‌سازی همراه با قراردادهای موقت و سفیدامضا بسیار بالاست. نگاهی به آمار معلمان حق‌التدریسی، پرستاران استخدام موقت با حقوق ومزایای پایین و نیز کارگران شاغل در پروژه‌های دولتی با حقوق‌های عقب‌افتاده و حتی بعضن بدون بیمه این ادعا را می‌تواند ثابت کند.

قانون کار به کارفرما در بیکارسازی کارگران، تحمیل قراردادهای موقت سفید امضاء و عدم امنیت شغلی برای کارگران اجازه‌ی لازم را داده است. در برنامه‌ی گذشته مجله کارگر به تشریح بخشی از این قانون پرداختیم. اصلاح ماده‌ی ٢٧ قانون کار اجازه‌ی فسخ یک‌جانبه‌ی قرار داد را از طرف کارفرما می‌دهد. این قانون کار فقط برای بخش خصوصی تعریف نشده و شامل مراکز دولتی هم خواهد شد. بنابراین آن‌چه که در مبارزه با بیکاری شرط لازم است به چالش کشیدن این قانون است. با قانون موجود کار خطر بیکاری هر کارگری را تهدید می‌کند. امنیت شغلی کارگران و مزدبگیران به پایین‌ترین سطح خود رسیده و اخراج هزاران کارگر در هفته‌ی گذشته خود اثباتی برای این واقعیت است. مبارزه با بیکاری خارج از محیط کار تا کنون کارساز نبوده است. تلاش‌هایی در جنبش کارگری برای ایجاد تشکیل اتحادیه‌های کارگران اخراج و بیکار شده که تاکنون جواب لازم را نگرفته است. بالا بردن امنیت شغلی و اعتراض کارگران به بندهایی از قانون کار که امنیت شغلی کارگران را به پایین‌ترین سطح خود می‌رساند، اولین گام مبارزه با بیکاری‌ست. مبارزه با بیکاری اگر از محیط کار آغاز شود، بهتر می‌تواند دست‌آوردهای خود را تثبیت کند. در برنامه‌ی آینده به جنبه‌های بیش‌تر از این مساله در گفت‌وگو با کارشناسان و فعالان کارگری خواهیم پرداخت.

مطالب مرتبط

موج جدید اخراج کارگران در ایران

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , 

۱ Comment

  1. 1

    wh0cd8603714 Cialis Price