Saturday, 18 July 2015
21 October 2021
مجله کارگر

«تشکل سراسری کارگری از حرف تا واقعیت»

2014 December 06

بهرنگ زندی-شادیار عمرانی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

گفت‌وگو با مهدی توپچی از کانون مدافعان حقوق کارگر

روز سه‌شنبه ١١ آذر افراد مسلح گروه تندروی «الشباب» ٣۶ کارگر کنیایی را در معدنی در نزدیکی مرزهای کنیا با سومالی کشتند. صلیب سرخ کنیا اعلام کرد که این معدن در ١۵ کیلومتری شهر ماندیرا قرار دارد. الشباب ماه گذشته نیز با حمله به یک اتوبوس در کنیا ٢٨ شهروند کنیایی را کشته بود.

بیش از ۱۵۰ کارگر بازنشسته نساجی مازندران صبح روز (پنج شنبه ۱۳ آذر) برای چندمین بار در سال جاری مقابل فرمانداری قائمشهر تجمع کردند. به گزارش ایلنا تجمع کارگران بازنشسته نساجی مازندران در واکنش به طولانی شدن زمان وصول مطالبات معوقه‌شان است. گفته می‌شود حدود ۳۵۰ کارگر شاغل و ۵۵۰ بازنشسته این واحد تولیدی حدود ۱۵ میلیارد تومان مطالبات معوقه دارند که سهم بازنشسته‌ها از این میزان حدود ۱۱ میلیارد تومان است.

22

کشته شدن ٣۶ کارگر کنیایی

مجلس سنای ایتالیا با ۱۶۶ رای موافق در مقابل ۱۱۲ رای مخالف پیش‌نویس قانونی جنجالی را تصویب کرد که اخراج کارکنان را برای کارفرمایان تسهیل می‌کند. به گزارش ایلنا یورونیوز، هدف از «قانون مشاغل» ایجاد اصلاحات از طریق بهبود انعطاف پذیری در بازار کار و ایجاد یک اقتصاد رقابتی‌تر در ایتالیایی است که میزان بیکاری فعلی آن ۱۳.۲ درصد است. تصویب این قانون که جزئیاتش هنوز به درستی معلوم نیست، در رم درگیری معترضان با پلیس را به دنبال داشت. کمیسیون اتحادیه اروپا تایید نهایی بودجه سال ۲۰۱۵ ایتالیا را تا ماه مارس به تعویق انداخته تا بررسی کند که آیا رم برنامه‌ای قابل قبول برای پویایی اقتصاد خود دارد یا خیر.

۳۰ کارگر قرار دادی کارخانه «لوله ماشین سازی ایران» پس از اتمام قرارداد کارشان تعدیل شدند. به گفته‌ی یکی از کارگران این کارخانه:« کارخانه لوله و ماشین سازی ایران با ۸۰۰ کارگر از دو واحد مجزا تشکیل شده است. یکی از واحد‌ها واقع در چهاردانگه با بیش از ۶۷۰ کارگر و مابقی کارگران در واحد شمس آباد مشغول به کارند. که با ادامه روند فعلی کارفرما ناچار است واحد شمس آباد را تا دو هفته آینده تعطیل کند.»

١٧٠ کارگر معدن «آقا دربند» واقع در روستایی به همین نام در ١۴۵ کیلومتری مشهد ٣ ماه است که هیچ‌گونه حقوق و دستمزدی را دریافت نکرده‌اند. تمامی ١٧٠ کارگر این معدن با قرار دادهای موقت 6ماهه و یک ساله استخدام شده‌اند و همه‌ی کارگران شاغل در این معدن در روستای «آقا دربند» ساکن هستند.

33

اعتراض کارگران نساجی مازندران

حدود ٣٠٠ نفر از کارگران شاغل در معدن «تخت» (واقع در شهرستان مینودشت) از زیر مجموعه‌های معادن زغال سنگ البرز شرقی روز سه‌شنبه ١١ آذر دست از کار کشیدند. حق بیمه این کارگران نیز در چهار ماه گذشته به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نشده است و این مساله علت اصلی اعتصاب این کارگران است. لازم به ذکر است شرکت معادن زغال سنگ البرز شرقی از سه واحد مجزای استخراج بنام معدن «طرزه» با حدود ٨٠٠ کارگر، معدن «تخت» مینودشت با حدود ٣٠٠ کارگر و معدن «رامیان» با حدود ۵٠  کارگر تشکیل شده است.

بانکی مون دبیر کل سازمان ملل متحد اعلام کرد:« بر اساس برآوردهای سازمان ملل متحد، اکنون بیش از ١٨ میلیون انسان به عنوان کارگر برده به سر می برند.» بان کی مون در پیامی به مناسبت روز بین المللی امحای بردگی با اعلام این خبر افزود: «زنان قاچاق، فروخته و یا در روسپی خانه ها حبس می شوند.» دبیر کل سازمان ملل متحد گفت: «٢۵ سال بعد از تدوین کنوانسیون حقوق کودک، پسران و دختران هنوز در شرایط وحشتناک کار می کنند.» وی، دولت های عضو ملل متحد، بخش تجاری، بنیاد ها و سایر کمک کنندگان را ترغیب کرد تا از «صندوق داوطلبانه ملل متحد در مورد انواع معاصر بردگی» حمایت کنند تا جامعه مدنی بتواند طرح های اساسی برای بازپروری و کمک به قربانیان بردگی اجرا کند.

bankimon

تشکل سراسری کارگری عنوانی ست که این روزها در ادبیات فعالان سیاسی و کارگری در داخل و خارج از کشور دست به دست می‌شود. مخالفان و موافقان این بحث اتهاماتی را به یکدیگر وارد می‌کنند و تا این لحظه هیچ سندیکا و اتحادیه‌ی کارگری وارد این دعوا نشده و  یا آن را زمین بازی خود نمی‌داند. این بحث برای اولین بار در نشست سوم کانون مدافعان کارگر در سقز مطرح شد، نشستی که با صدور بیانه‌ای همراه بود و بعد از آن سیل مخالفین این طرح کوهی از ادبیات را تولید کرد. در مورد این مساله بهرنگ زندی با مهدی توپچی از تهران و عضو کانون مدافعان حقوق کارگر گفت‌وگویی داشت که با هم می‌شنویم.

بحث ایجاد تشکل سراسری کارگری چند مدتی است که به بحث داغ و روز جنبش کارگری حداقل در خارج از کشور و بخشی از داخل کشور تبدیل شده است و مخالفان و موافقان زیادی را با خودش به همراه داشت. این بحث برای اولین بار طبق آن چیزی که کانون مدافعان کارگر در تارنمای خود قرار داده بر اساس نشستی بود که در سقز برگزار شد و آن چیزی که در این خبر درج شده بود ضرورت ایجاد تشکل سراسری برای کارگران ایران تاکید شده بود. مهدی توپچی را به همراه خودمان داریم از اعضای کانون مدافعان کارگر. سوال اول را من اینطوری شروع می‌کنم که این نشستی که در سقز برگزار شد متشکل از چه اتحادیه‌ها و تشکل‌های کارگری بود؟

مهدی توپچی:« در نشست سقز نمایندگانی از اتحادیه‌های مشخص نداشتیم. یعنی از اولش هم طبق دعوتی که صورت گرفت بیش‌تر افراد حضور داشتند و به بحث‌ و گفت‌وگو ارائه تحلیل‌های خودشان می‌پرداختند.»

بهرنگ زندی:« این بحث را از سر چه ضرورتی طرح کردید؟ یعنی این بحث قبلن در جنبش کارگری طرح شده بود؟ می‌توانید بگویید که تاریخ این بحث به کی برمی‌گردد؟»

topchi

مهدی توپچی

مهدی توپچی:« تاریخ این بحث اگر خیلی خلاصه بگویم اینطوری نبوده که دغدغه‌ای بوده از این شکل گرفته است. آن ضرورتی که ما گرفتیم از خود وضعیت موجود و نیروهای موجود و وضعیت طبقه‌ی کارگر بود که یک سری از تحلیل‌های ما را به سمت این ایده سوق داد. جرقه‌های آن از تدوین استراتژی و چشم‌اندازی که برای کانون مدافعان ما تحلیل‌هایی را از وضعیت جامعه داشتیم پیرو آن جرقه‌های اصلی از آن‌جا شروع شد.»

بهرنگ زندی:« در مورد کانون مدافعان کارگر بحث کردید. در انتقاداتی که به تشکل سراسری کارگری مطرح شده است تولید یک سری ادبیات است علیه کانون مدافعان کارگر که گفته‌اند این کانون بخش رفرمیستی جنبش کارگری است . ضد هر نوع رادیکالیسمی است. تبیین شما از این مساله چیست؟ می‌توانید برای شنوندگان ما بیش‌تر این کانون را معرفی کنید؟»

مهدی توپچی:« درسته و همین‌طوره در مورد کانون یک‌سری ادبیاتی به کار برده شده است. این واژه‌ای که استفاده کردی یعنی نهاد رفرمیستی طبقه کارگر، ما یک تعریف مشخصی از رفرمیسم و عمل رفرمی داریم، این‌که یک وابستگی خاصی به یکی از ارگان قدرت داشته باشی و بتوانی منافع خودت و منافعی که به دنبالش هستی را تامین کنی. منتها این در کانون مدافعان موجود نیست. اتفاقن در توضیح کامل‌تر جواب قبلی هم بگویم که تحلیلی که ما برای اسناد چشم‌انداز کانون داشتیم این‌طوری نبود که یک تحلیل درونی و در داخل خود کانون اتفاق بیفتد. این اسناد با مشارکت و با مشورت افراد مختلف خارج از کانون تهیه شده بود و نیروهایی که از خود طبقه‌ی کارگر بودند و در جریان کار و پراتیک کارگری بود صورت گرفت. در نتیجه همین برای ما پلی شد که بتوانیم این ایده را سراسری کنیم یعنی یک دگرگونی خاصی در کانون مدافعان کارگر بود»

بهرنگ زندی:« به بحث ایجاد تشکل سراسری کارگری برگردیم. آن‌ چیزی که عنوان می‌شود این است که ایجاد تشکل سراسری کارگری و هر نوع تشکلی در درون طبقه کارگر امر خود کارگران است. این مساله را شما چه‌طور عنوان می‌کنید که خارج از محیط‌های کار و به نوعی خارج از طبقه‌ی کارگر به عنوان بحث طبقاتی یک تشکل سراسری کارگری می‌تواند شکل بگیرد؟»

مهدی توپچی:« اتفاقن به نکته‌ی خیلی خوبی اشاره کردید. دقیقن آن نقطه‌ی مبهم و گنگ این اتفاقاتی که در حاشیه‌ی این ایده اتفاق افتاده است دقیقن همین جا است. ما دقیقن همین نکته را که خود کارگر و یا خود فردی از طبقه کارگر که درگیر در محیط کار است بتواند در سازمان‌دهی و در پیش‌برد همچنین تشکلی نقش اصلی را ایفا کند. من در صحبت‌های قبلی هم گفتم که ما قرار نیست خودمان را به طبقه کارگر تحمیل کنیم. طبقه کارگر به عنوان نیروی کاری که در جامعه هست خیلی گام‌ها از ما جلوتر هستند و ما به عنوان نیروهای پیشتاز عقب هستیم. این ایده و بسط و به پختگی رساندن کافی این ایده نیازمند کمک رساندن سایر نیروها است که ما به این کار حداقل به پای طبقه کارگر برسیم و بتوانیم با مشارکت آن‌ها کلیت کار را به انجام برسانیم. این باید به نظر من موضوع بحث‌های صورت گرفته باشد که متاسفانه کم‌تر به آن پرداخته می‌شود.»

majalekargar

بهرنگ زندی:« برنامه‌ی زمان‌بندی شده برای این مساله دارید؟ که این تشکل واقعی باشد و کارگر در مخیط کار و به عنوان نیروی کار به این تشکل سراسری بپیوندد. چه برنامه‌ی زمان‌بندی شده‌ای برای این بحث هست و خارج از این طبقه‌ی کارگر چرا باید بیاید و عضو  این تشکل شود؟ چرا باید به همچنین جایی اعتماد کند؟»

مهدی توپچی:« برنامه‌ی زمان‌بندی مشخصی نمی‌توانیم اعلام کنیم. تناه سویه‌ی زمان‌بندی شده‌ای که می‌توانیم تصور کنیم این هست که از اتفاقت روزمره، از مجادلاتی که طبقه‌ی کارگر با آن مواجه هست عقب نمانیم، در خود گم نشویم و این باعث غفلت ما نباشد. منتهی این‌که چرا باید طبقه‌ی کارگر به ما اعتماد کند باز برمی‌گردد به امتیازی که این ایده دارد و افرادی که پشت این ایده قرار دارند. جایگاه طبقاتی که دارند، اعتباری که در جنبش کارگری دارند، ارتباطات و تشکل‌هایی که اعلام آمادگی کردند و افرادی که اعلام حضور کردند، ارتباطات کارگری که با محافل و هسته‌های کارگری دارند. این‌ها امتیازات این پروژه هستند. آن نیروی انرژی‌بخش و برانگیزاننده‌ی این تشکل همین افراد هستند.»

بهرنگ زندی:« دهه‌ی هشتاد دورانی است که جنبش کارگری وارد فاز جدیدی از مبارزات خودش در ایران می‌شود. به هر حال ما شاهد حرکات بسیار بزرگ و سازمان‌د هی اعتصابات بسیار بزرگ در این دهه هستیم. جدای از آن همزمان با بالندگی جنبش کارگری در ایران شاهد تولد تشکل‌های خارج از محیط کار از جمله کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری، اتحادیه آزاد کارگران ایران، کمیته پیگیری و از جمله کانون مدافعان کارگر بودیم. چه تضمینی وجود دارد که تشکل سراری کارگری که قرار است تشکیل شود به تجربیاتی از این دست تبدیل نشود.»

44

اعتصاب کارگران معدن البرز شرقی

مهدی توپچی:« این تاریخچه‌ای که در مورد تاسیس تشکل‌ها مختلف گفتید، آن موقع در وضعیت خودش ایده‌های خوبی بود، تصمیمات خیلی بزرگی بود و اتفقات خیلی خوبی را هم به همراه داشت. منتها در بعد زمانی که ما پیش می‌رویم، جامعه‌ای که دچار دگرگونی‌های مختلفی می‌شود انگار در تحلیل‌ها کم می‌آوریم و عقب می‌مانیم از این موج حرکتی جامعه. منتها ما از تمامی این‌ها درس گرفتیم . این یک امر تجربی به حساب می‌اید و دقیقن هیچ‌گونه نقدی نیسبت به گذشته نداریم. در ادامه‌ی همین کمیته‌ها و تشکل‌هاست، در ادامه‌ی این چشم‌اندار هست، بیرون از این اتفاق نیستند. و حلقه‌ی گمشده‌ی این ارتباط بین تمامی تشکل‌ها و این ارتباط با خود طبقه کارگر است. من بارها تکرار کردم که این دست کمکی که ما به سمت تشکل‌ها، افراد و گروه‌های مختلف دراز کردیم. باید این را مورد بحث خودشان قرار دهند و بیایند کار را به پیش ببرند.»
بهرنگ زندی:« فرض می‌کنیم که این تشکل فردا تشکیل شد. چه برنامه‌ای برای طبقه‌ی کارگر دارد؟ در وضعیتی که طبقه‌ی کارگر به سر می برد. هر روز یک قانون کار جدید، اعمال فشار بیش‌تر از طرف کارفرما، بحث دستمزد، بحث اخراج‌سازی کارگران که در یک ماه پیش حدود ١١٠٠ کارگر را در مراکز مختلف تولیدی اخراج کردند. این تشکل سراسری چه برنامه‌ای به طور مشخص دارد تا آن را در اختیار طبقه‌ی کارگر قرار دهد؟»

مهدی توپچی:« من یک برنامه‌ی صورت‌جلسه‌ای یا یک برنامه‌ای که به جامعه ارائه بدهم و بگویم که این قرار است اجرا شود را ندارم و در آن جایگاهی نیستم که این برنامه را بدهم و یا اینکه این تشکل همچنین ظرفی را ندارد. منتها آن مسائلی که در جامعه و به ویژه در طبقه‌ی کارگر دارد اتفاق می‌افتد و زیست و حیات اجتماعی آن را دارد شکل می‌هد در وضعیت موجود بسیار آزاردهنده است برای منافع طبقه کارگر و در مسائلی که در بحث دستمزدها و حتی بهداشت و درمان طبقه کارگر، معیشت طبقه کارگر، زیست شهری طبقه کارگر ما این‌ها را می‌بینیم و برای تمام این‌ها تحلیل ارائه شده است و نظرگاه ارائه شده است که از طریق این مسائل با طبقه کارگر ارتباط برقرار شود. یعنی آگاهی‌رسانی قرار است که صورت بگیرد، جلسات مشترک قرار است که تشکیل شود. کانالیزه کردن ارتباط با هسته‌ها و نیروهایی که در محیط کار هست، از منظر این‌ها باید صورت بگیرد. ما تمام این‌ها را دیدیم و با برنامه برای تمام این‌ها داریم کار می‌کنیم. من کاندیدای مدیریت شهر یا مدیریت کارخانه نیستم که بگویم من بیایم سر کار این اتفاقات می‌افتد.»

بهرنگ زندی:« به هر حال در سطح برنامه ما بمانیم. اشاره کردید که ما در ارتباط با گفت‌وگوها و دیالوگی که قرار است با تشکل‌های کارگری، هسته‌ها و محفل‌های کارگری که در ایران هستند و برقرار می‌کنیم، دردهای آن‌ها را می‌شنویم و بعدها آن‌طوری که باید برنامه خودمان را ارائه می‌دهیم. یک سوالی ک هست این هست که این برنامه و گفت‌وگوها کی قرار است که شروع شود؟ کی قرار است که این‌ها را رو به جامعه ارائه دهید؟»

ادامه گفت‌وگو را در فایل صوتی بشنوید

مطالب مرتبط

در بیکاری بخش خصوصی مقصر است یا دولتی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,