Saturday, 18 July 2015
14 June 2021
سیگنال ممنوع – آن‌ها که دنیا را لرزاندند

«باب دیلان، از انقلاب تا کتاب مقدس»

2014 December 28

شادیار عمرانی – بهرنگ زندی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

باب دیلان انقلابی بود؟

دیلن. باباجان من، دیلن

خب دیلن. می‌گم مگه انقلابی نبود؟

بود. دهه‌ی ٧٠ را با انتقادات تندی شروع کرد. می‌گفتند صدای تودماغیش را گذاشتیم به حساب نوآوریش. فالش خوندنش را همین‌طور. کپی‌کاریهاش را هم به خاطر تغییر در سبک اون آهنگ‌ها خوشمون اومد. ولی محتوا را که از دست بده دیگه چی از دیلن می‌مونه؟

بعد از آلبوم Self Portrait  که خیلی مذهبی و در عین حال خودمحورانه هم بود ظرف چهار ماه آلبوم صبح تازه را داد.

باز یک کم امیدوارکننده بود که دوباره دیلن برگشته به همون دیلنی که ازش توقع می‌رفت.

اما باز هم خیلی موفق نبود. به نظر یک آلبوم دست‌پاچه می‌اومد برای این که مخاطبان و منتقدانش دل‌سرد نشند.

1

به نظر باز هم کپی برداری از جورج هریسون، الویس پریسلی و بیتل‌ها بود.

بیشتر آهنگ‌ها در مورد تغییرات خودش از یک جوان انقلابی به مرد خانواده دوست و متدین بود.

آهنگ سه فرشته را از روی سرودهای کلیسایی یا همان گاسپل‌ها نوشته بود.

این یکی از آهنگ‌های کپی‌رایت شده‌ی دیلن هست که در هیچ کجا به طور رایگان موجود نیست.

دیلن اغلب آهنگ‌هاش را هنوز تحت قانون کپی رایت نگه داشته. اما خیلی‌ها اون آهنگ‌ها را بازخوانی کردند که دست کم مردم بشنوند که چه آهنگ‌هایی هستند. مثل همین آهنگ.

و البته آهنگ پدر شب را از روی دعای یهودی آمیدا نوشته بود.

بعد از این آلبوم پس از مدت‌ها با جورج هریسون یک کنسرت برگزار کرد که جانی تازه به دیلن داد

سال ١٩٧١ یک تک آهنگ بیرون داد که همه را به خودش امیدوار کرد. جورج جکسون George Jackson

6

این آهنگ را برای جورج جکسون رهبر حزب ناسیونال سوسیالیست سیاهان –Black Panther  در آگوست همان سال کشته شده بود خواند.

این آهنگ با آن‌که در صدر تمام چارت‌های موسیقی آمریکا، کانادا و هلند قرار گرفت و دو بار هم در دو آلبوم دیلن منتشر شد  تا سال‌ها در آمریکا ممنوع بود و از سال ٢٠٠٩ هم از سایت iTune  حذف شد. گروه استیل پالس آن را باز اجرا کرد تا این شاه‌کار از خاطره‌ها پاک نشه. که می‌شنوید.

دوباره دیلن شروع کرد به نوازندگی‌ برای گروه‌های دیگه باز هم با نام‌های مستعار

بازیگری را هم امتحان کرد که البته چندان موفق نبود. اما نتیجه‌اش ساخت آهنگ فوق‌العاده معروف «بر درب بهشت می‌کوبم» شد.

آهنگی که نه تنها خودش را بلکه خیلی‌ها را که بازاجراش کردند معروف کرد.

سال ١٩٧۴ آلبوم مشترکی با گروه The Band  منتشر کرد که اتفاقا با این‌که خود آهنگ‌ها چندان چنگی به دل نمی‌زد، اجراهای زنده‌ و کنسرت‌ها و تبلیغات وسیع رسانه‌ها باعث موفقیت نسبی این آلبوم شد.

سال ٧۵، دیلن با آلبوم موفق blood on the tracks  اومد تا دوره‌ی  جدیدی را  آغاز کنه.

2

با این که تمام آهنگ‌های این آلبوم عاشقانه و تا حد زیادی شرح زندگی اون روزهای دیلن بود، اما خودش را به رتبه‌ی اول تمام چارت‌ها رسوند.

سال ٧۶ باز هم باب دیلن همه را متعجب کرد.

با شاعر بزرگ نسل بیت، آلن گینزبرگ، و ترانه‌سرای معروف، ژاک لیوای، همکاری خودش را شروع کرد و حاصلش آلبوم بسیار موفق desire  بود با اشعاری عاشقانه، اجتماعی و معترض. یک کلکسیون جنجالی.

و البته محبوب‌ترین و در عین حال جنجا‌لی‌ترین آهنگ این آلبوم Hurricane که برای آزادی روبین کارتر، بوکسور معروفی که به اشتباه به اتهام قتل در زندان افتاده بود خواند. خیلی‌ها از مردم عادی گرفته تا خواننده‌های مطرح این آهنگ را بازخوانی کردند. خیلی‌ها!

دیگه جایگاه دیلن در موسیقی و بالاخص آهنگ‌سازی جهانی شده بود. همه‌ی بزرگان می‌خواستند دست‌کم یک اجرای مشترک با دیلان در کارنامه فعالیت هنریشون داشته باشند، از راست‌ها تا چپ‌ها. از اریک کلاپتون گرفته تا جان لنون.

دیلانی که محصول مشترک پیت سیگر و جانی کَش بود حالا از اون‌ها یک سر و گردن بلندتر ایستاده بود.

سال ١٩٧٨ دیلن باز با یک تغییر ١٨٠ دیگه دنیا را متعجب کرد.

چقدر باب دیلان تغییر می‌کنه!

آلبوم Street Legal  را با تمی کاملن مذهبی بیرون داد. با این آلبوم تورهای کتاب مقدس را شروع کرد.

4

البته دیلن همیشه مذهبی بود.

آره، اما این بار تمام آهنگ‌های این آلبوم از روی کتاب‌های عهد عتیق و عهد جدید نوشته شده بود.

منتقدها گفتند هم موسیقی ضعیف بوده، هم اجرا، هم اشعار بیش از حد مذهبی و حتا سکسیستی بوده.

در آمریکا اصلن موفق نبود اما در انگلستان موفقیت چشم‌گیری داشت.

و البته کسی مثل اریک کلاپتون از این آهنگ‌ها بسیار استقبال کرد و یکی دوتاشون را بازخوانی کرد.

باب واقعن متحول شده بود. خودش می‌گفت من دارم دوباره زاده می‌شم این‌بار یک مسیحی معتقد.

دو تا آلبوم سرودهای مذهبی منتشر کرد.

اولی آلبوم ترن کُندرو از راه می‌رسد بود که با خواننده‌ی گروه Dire Straits  یعنی مارک نافلر اجرا کرد.

اما نافلر که خانوادگی مارکسیست و آتئیست بودند

2

هم نافلر و هم تهیه کننده این آلبوم، جری وکسلر که در کنار اون‌همه تقدیرنامه‌ها و افتخارات حرفه‌ای، به تولدش در سال ١٩١٧ می‌بالید!

وکسلر تعریف می‌کنه تا قبل از ضبط از محتوای آهنگ‌ها خبر نداشت. تا این‌که باب دیلان شروع می‌کنه به ارشاد کردن وکسلر. وکسلر می‌گه «رو کردم به باب و گفتم: باب، تو داری با یه یهودی‌زاده‌ی آتئیست شصت و دو ساله سر و کله می‌زنی. بهتره فقط این آهنگ‌ها را ضبط کنیم و خلاص. من را ناامید کردی. باب من را در عمل انجام شده قرار داده بود گرچه این پرسه‌زنی‌های حیران باب برام جالب بود.»

جان لنون جزو هنرمندان منتقدی بود که این کار دیلن را بی‌جواب نگذاشت و در جواب آهنگ فوق‌العاده مذهبی «تو باید به کسی خدمت کنی» آهنگ «به خودت خدمت کن» را خوند.

بعد این آلبوم و تور سرودهای انجیل، دیلن رسمن غسل تعمید گرفت و مسیحی شد. خود را مسیحی بنیادگرا یا  fundamentalist معرفی کرد و گفت من دوباره زاده شدم.

3

سال ١٩٧٩ بود.

دهه ٨٠ را هم با دومین آلبوم مذهبی‌اش آغاز کرد: نجات‌یافته.

اوضاع بدتر از بد شد. نقدها به این آلبوم و بیشتر به خود دیلان بیش از حد تند بود.

باب دیلان به حرف اومد و گفت تمام مدتی که شما از من یک رهبر انقلابی ساخته بودید به زور می‌خواستید من را انقلابی جلوه بدید. من دائم می‌گفتم که پیغمبر نیستم و شما اصرار می‌کردید که هستی. حالا که می‌گم عیسا مسیح راهبره، شما می‌گید دیگه پیغمبر نیستید. از جون من چی می‌خواید؟

باب دیلان به کجا می‌ره؟ آیا هم‌چنان به مسیر مذهبی‌اش ادامه می‌ده؟

باب دیلان یعنی تغییر. آن‌هم تغییرات یک‌باره رادیکال. در برنامه بعد دیلان با آلبوم‌هایی متفاوت می‌آد.

مطالب مرتبط

باب دیلان، صدای اعتراض دیروز

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,