Saturday, 18 July 2015
18 October 2021
مجله کارگر

«ایران خودرو و جذابیت ۵٠٠ دلاری»

2015 January 17

بهرنگ زندی-شادیار عمرانی/ رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

۶۳۰ کارگر شاغل در معادن زغال سنگ «قشلاق» واقع در شمال شرق شاهرود از تعویق بیش از ۳ ماه و نیم حقوق‌شان خبر می‌دهند. این کارگران صبح روز سه‌شنبه (۲۳ دی) در اعتراض به دریافت نکردن حقوق به مدت یک ساعت دست از کار کشیدند و همزمان همسران‌ این کارگران در مقابل فرمانداری «آزاد شهر» تجمع کردند. کارگران معدن قشلاق به ایلنا گفته‌اند حقوق ماهای مهر، آبان و آذر؛ نیمی از حقوق اردیبهشت ماه سال جاری را نیز دریافت نکرده‌اند. کارگران می‌گویند مشکل عمده این معدن با آخرین تغییرات مدیریتی از یکسال پیش آغاز شده است و این مدیران سعی دارند با حداقل نیروی کار بیشترین بازده را در تولید زغال سنگ داشته باشند. به عنوان نمونه پیش از این در تونل شماره ۱۰ این معدن ۲۸۰ معدنچی کار می‌کردند اما این تعداد امروز به ۷۰ کارگر تقلیل یافته است. کارگران معدن قشلاق می‌گویند حقوق دریافتی‌شان به صورت حداقلی محاسبه می‌شود و هیچگونه مزایای شغلی برای افزایش حقوق ندارند. به گفته کارگران، دوسال است که کارفرما حق لباس و کفش را به کارگران پرداخت نمی‌کند.

11

تجمع همسران کارگران معدن زغال سنگ قشلاق در مقابل فرمانداری آزادشهر

 

بیش از ۵۰ کارگر نورد و پروفیل ساوه در چهار ماه گذشته اخراج شدند. منابع کارگری می‌گویند کارفرما در پی اعتراضات صنفی کارگران این کارخانه لوله سازی در واکنش به تعویق حداقل چهار ماه حقوق در نیمه اول امسال، دست به این اخراج‌های گسترده زده است. منابع کارگری گزارش داده‌اند بیشتر کارگرانی که در نیمه دوم امسال اخراج شدند نفراتی بودند که به صورت فعال در اعتراضات صنفی شرکت می‌کردند. یک کارگر ناراضی این کارخانه اظهار داشت: «بیش از یک هزار کارگر نورد و پروفیل ساوه نه انجمن صنفی دارند و نه نماینده کارگر. کارفرما هرگز اجازه نداده است کارگران شورا تشکیل دهند. هر زمان هم که نماینده‌ای را برای پیگیری مطلبات قانونی‌مان انتخاب کردیم، کارفرما او را در مدت زمان کوتاهی اخراج کرده است.» در حالی که بیش از یک هزار کارگر در کارخانه نورد و پروفیل ساوه کار می‌کنند، کمتر از ۱۰۰ کارگر این واحد تولیدی قرارداد دائم دارند و سایر کارگران با قراردادهای موقت یک و سه ماهه مشغول به کارند.

۲۳۸ هزار کارگر در استان همدان در حال حاضر با قرار دادهای سفید امضاء مشغول به فعالیت هستند. چنگیز اصلانی، دبیر خانه کارگر استان همدان درباره تغییر بعضی از مواد قانون کار تحت عنوان لایحه رفع موانع تولید گفت: افرادی که خود را نماینده مردم در مجلس می‌دانند، با تغییر قانون کار ظلم بزرگی در حق کارگران انجام می‌دهند. برخی از نمایندگان در تلاش‌اند تا به بهانه رفع موانع تولید قانون کار را یکجانبه و به نفع کارفرمایان تغییر دهند. با تصویب ماده الحاقی  به لایحه رفع موانع تولبد مبنی بر تغییر قانون کار، ما باید شاهد بیکاری گسترده کارگران در واحدهای بزرگ صنعتی باشیم، چرا که در صورت تصویب تغییرات مد نظر مجلس، کارفرمایان قرارداد کار را به شکل یکطرفه برقرار کرده و هر زمان اراده کنند، قرارداد مذکور را فسخ و کارگران را اخراج می‌کنند.» وی با بیان اینکه این حرکت مجلس برده‌داری را در قالب حمایت از تولید در پی خواهد داشت، گفت: نتیجه تصویب این لایحه فقط این خواهد شد که این چند درصد امنیت شغلی کارگران نیز از بین برود و دست کارفرمایان برای سوء استفاده از کارگران به نفع خودشان را باز بماند. لازم به ذکر است که  تصویب  لایحه «رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور» به حذف بخش عمده‌ای از مواد حمایتی قانون کار می‌انجامد، در  جلسه عصر روز یکشنبه گذشته اعضای دولتی، کارفرمایی و کارگری شورای عالی کار به اتفاق با مواردی که در ماده ۱۶ این لایحه برای تغییر قانون کار پیش بینی شده است مخالفت کردند.

11

اخراج بیش از ۵٠ کارگر پروفیل و نورد ساوه

 

در تظاهراتی که پنجشنبه شب از سوی کارگران پرویی در اعتراض به تصویب قانون جدید کار این کشور برگزار شد، تعدادی از معترضان در درگیری با ماموران پلیس پرو بازداشت شدند. به گزارش آسوشیتدپرس از لیما (پایتخت پرو)، تظاهرکنندگان دست کم در ۱۱ شهر به قانون تازه کار معترض بودند که بر اساس آن کارگران ۱۸ تا ۲۴ ساله از برخی از حقوق صنفی خود محروم می‌شوند. ماموران پلیس در لیما پایتخت پرو، برای سرکوب شماری از بیش از پنج هزار تظاهرکننده‌ای که به درگیری با ماموران و پرتاب می‌له و سنگ به سوی آنان و به آتش کشیدن سطل‌های زباله پرداخته بودند، گاز اشک آور شلیک کردند. این چهارمین تظاهرات علیه قانون مصوبه اوایل دسامبر کنگره این کشور به شمار می‌رود که به گفته منتقدان به نفع کارفرمایان است. بر اساس این قانون کارگران ۱۸ تا ۲۴ ساله که از کار اخراج شوند، مجاز به درخواست حق سنوات نخواهند بود. میزان مرخصی اختصاص یافته کنونی به کارگران در این گروه سنی نیز نصف مدت مرخصی کارگران مسن‌تر است. همچنین به کارگران در این رده سنی مزایای سالانه که معادل یک ماه حقوق استاندارد است که دیگر کارگران ۲ بار در سال دریافت می‌کنند، پرداخت نخواهد شد.

بنا به گزارش رسیده روز چهارشنبه ٩٣/١٠/١٧ چندین نفر از مامورین وزارت اطلاعات در ساعت هشت و نیم صبح به منزل فعال کارگری جلیل محمدی یورش برده و اقدام به تفتیش منزل وی کردند. با توجه به این که نامبرده مدتی است در شهرستان مشغول به کار است در زمان مراجعه مامورین در منزل حضور نداشت. مامورین اطلاعاتی علت این اقدام خود را برای خانواده ی این فعال کارگری درخواست برای پاره‌ای از توضیحات از جانب وی دانسته‌اند.

«ایران خودرو و جذابیت ۵٠٠ دلاری»

ایران را برخی فقط با نفت می‌شناسند و فکر می‌کنند که نفت را نفروشد و یا نفت افت و خیزی پیدا کند، دولت کارش ساخته است و یک شبه سقوط می‌کند، برخی هم ایران را با خاویار می‌شناسند و اما در میان عموم کم‌تر کسی است که بداند ایران در میان ١٨٩ کشور دنیا، هجدهمین خودروساز دنیا از نظر تولیدات است.

irankhodro

بعد از سیر نزولی تولید خودرو از سال ١٣٨٨ و با شروع تحریم‌های بین‌المللی که بر شرکت‌های خودروساز هم در ایران اثر مستقیم داشت، بعد از مذاکرات ژنو6 و سفر مدیر کارخانه پژو فرانسه به ایران و چند شرکت خودروسازی بین‌المللی دیگر، میران تولید خودرو از سال ١٣٩٣ افزایش چشم‌گیری پیدا کرد. برای نمونه تولید روزانه کارخانه‌ی «پارس خودرو» از زیر مجموعه‌های سایپا از ۶٠ دستگاه به ۶٠٠ دستگاه رسیده است. با افزایش این حجم از تولید روزانه مزایای پاداش بهره‌وری کارگران «پارس خودرو» از حدود ۲۰۰ هزار تومان در ماه به حدود ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان کاهش یافته است.

با کاهش دستمزد کارگران «پارس خودرو» از تاریخ چهارشنبه ١٠ دی‌ماه، کارگران این کارخانه بزرگ صنعتی شیوه‌ی جدیدی از اعتراض را برای اولین بار در این کارخانه تجربه کردند، «اعتصاب غذا» راه حلی بود که با تحریم غذاهای سلف کارخانه شروع شد. کارگران در ساعت نهار به سلف می‌رفتند و غذاها را تحویل می‌گرفتند و به آن لب نمی‌زدند. این شیوه اعتراضی با سرعت خیره‌کننده‌ای به «ایران خودرو» هم منتقل شد.

سندیکای کارگران فلزکار و مکانیک در این مورد می‌نویسد:« خیلی ها می‌خواهند بدانند که اعتصاب در ایران خودرو از کجا شروع شد. با آشنایی که کارگران ایران خودرو با کارگران پارس خودرو و سایپا  داشتند، از نزدیک اخبار اعتصاب و اعتراض به کمی دستمزدهایشان را پیگیری می‌کردند در نتیجه این تفکر در ذهن ما کارگران ایران خودرو شکل گرفت که چرا ما از این شکل اعتصاب غذا استفاده نکنیم. از روز ١٧ دی‌ماه اعتصاب غذا که همان نرفتن به رستوران و نگرفتن غذا است،  ابتدا در بخش‌هایی از کارخانه جنوبی که بخش اصلی تولید و خطوط مونتاژ و قطعات بدنه  در آنجا انجام می‌گیرد، شکل گرفت  و سپس در همان روز همه قسمت‌های کارخانه جنوبی را شامل شد .یعنی کارگران به رستوران رفته غذا را در سطل‌های آشغال ریختند. از فردای آن روز قسمت شمالی که شامل  سالن رنگ ، سالن تولید ال نود ، سالن مونتاژ پژو پارس و سالن پرس هم به این اعتصاب گره خورد و  تمام بخش‌های تولیدی کارخانه در اعتصاب غذا شرکت کردند و از رفتن به رستوران سرباز زدند. این اولین بار  است که تمام کارخانه بطور یک پارچه اعتصاب غذا می‌کند و به یک حرکت اعتراضی می‌پیوندد.»

22

اعتصاب غذای کارگران ایران خودرو تولید را متوقف نکرد، اما با نرسیدن کالری در طول کار طاقت‌فرسا و فیزیکی بهره‌وری تولید در این کارخانه پایین می‌آمد. امری که در درجه‌ی اول پیش از آنکه به کارخانه ضربه‌ای وارد کند، به وضعیت سلامت آن‌ها آسیب می‌رساند. در همان اولین روز شروع اعتصاب غذا کارگران ایران خودرو پیامی را منتشر کردند، پیام کوتاه بود و بیرون از کارخانه را خطاب قرار می‌داد:« ما کارگران ایران خودرو به دلیل پایین بودن دستمزد که خانواده ما را دچار آسیب کرده به سختی و با مشکلات فراوان ، اعتصاب غذا ترتیب داده‌ایم . از ما و خانواده ی خود حمایت کنید و همراه ما باشید »

اتحاد در سالن‌های تولید شمالی و جنوبی کارخانه یکپارچه بود و همه یک خواسته را فریاد می‌زدند، «افزایش پایه حقوق» و «پردخت معوقات»، مدیریت و هیات مدیره کارخانه، مدیران رده‌بالا را به سالن‌های تولید می‌فرستاد تا با کارگران مذاکره کنند،  کارگران را تهدید به عدم تمدید قرارداد می‌کردند. این تهدیدها و وعده‌های مدیریت باعث گردید که در کارخانه شمالی در سالن وانت، کارگران اعتصاب غذا را شکسته و به ناهارخوری بروند.

با شکسته شدن اعتصاب غذای کارگران بخش شمالی کارخانه، بخش جنوبی نتوانست بیش از چند روز به اعتصاب غذا ادامه بدهد و در نهایت با توجه به وعده‌های مدیر کارخانه مبنی بر افزایش حقوق، تا تاریخ 15 بهمن به مدیریت کارخانه مهلت دادند. در این مدت کم‌تر از یک‌ماه هم مدیریت فرصت کافی در شناسایی افزاد سازمان‌ده اعتصاب را کسب می‌کند، در صف متحد کارگران همان‌طور که در روز ششم اعتصاب غذا خلل ایجاد کرد، دو دستگی ایجاد می‌کند و وضعیت به عقب برمی‌گردد.

22

مذاکره مدیران کارخانه با کارگران اعتصابی در سالن کارخانه

 

چرا با افزایش تولید در «ایران خودرو»، حقوق کارگران نباید افزایش یابد؟

برای پاسخ به این سوال باید به برنامه تولیدی «ایران خودرو» نگاهی کرد، برنامه تولید امسال گروه صنعتی ایران خودرو ۶٠٠ هزار دستگاه است که ٣٠ هزار دستگاه آن به بازارهای خارجی صادر می شود. در حال حاضر میانگین تولید روزانه در «ایران خودرو» ٢٢٠٠ دستگاه است که در آینده نزدیک به ٢۵٠٠ دستگاه افزایش پیدا خواهد کرد.

«ایران خودرو» با زمینه تولیدی یک مونتاژگر بیش‌تر به عنوان یک حوزه صنعتی صدور سرمایه برای کشورهای صادرکننده سرمایه جذابیت پیدا می‌‌کند. فاکتورهای این جذابیت جدای از سهم سود کارخانه ‌پژو در فرانسه که به طور مثال در سال ١٣٨۴ یک میلیارد یورو بود، نیروی ارزان کار در کارخانه‌های خودروسازی ایران است. به طور مثال میزان دریافتی کارگران ایران خودرو بین ٧٠٠ تا یک میلیون و پانصدهزار تومان است. یعنی چیزی بین ٢٠٠ تا ۵٠٠ دلار.  کارگر ٢٠٠ تا ۵٠٠ دلاری برای هر کشور صادرکننده‌ی سرمایه جذاب‌ترین جلوه‌ی آن کارخانه است. آن هم کارگر ٢٠٠ تا ۵٠٠ دلاری بدون تشکل، اتحادیه و سندیکا.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,