Saturday, 18 July 2015
14 June 2021
سیگنال ممنوع – آن‌ها که دنیا را لرزاندند

«جیمی هندریکس، پادشاهی ۴ ساله»

2015 February 01

شادیار عمرانی- بهرنگ زندی / رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

از پادشاه آتش چه خبر؟

بعد از موفقیت در انگلستان، جیمی هندریکس اولین آلبومش را با گروه سه نفره‌اش یعنی تجربه جیمی هندریکس بیرون داد. آلبوم : آیا باتجربه‌ای؟

آلبومی با ١١ آهنگ که انواع سبک‌ها را پوشش می‌داد.

از بلوز گرفته مثل خانه‌ی سرخ

و البته آهنگ معروف اتوبان کودک Highway Chile که رویای جنگ‌افروز و مصرف‌گرای آمریکایی را از دید یک کودک نوازنده‌ی خیابانی به چالش می‌کشید

تا آر اند بی در آهنگ «به یاد آر»

و آهنگ پسامدرن «آیا باتجربه‌ای» که تحسین و تعجب همگان را با روش بکوارد گیتارش برانگیخت.

و باز ابداعی دیگه در آهنگ آتش. تلفیق راک سایکدلیک با درام سبک جاز. و البته یه آهنگ سکسی!

و آهنگ من امروز زندگی نمی‌کنم که برای سرخ‌پوستان چروکی آمریکا و اقلیت‌های آن کشور خواند. با شعری تلخ و سیاه از سرکوب‌های نژادی در ژانر تلفیقی سایکدلیک راک، گاتیک راک و هارد راک.

1

این آلبوم در انگلستان ٣٣ هفته در صدر موند و در پایین‌ترین رتبه، دوم شد. یک آلبوم ۵ ستاره‌ای واقعی که منتقدان نوشتند «دنیا را لرزاند.» غیر قابل شکست بود و تنها رقیب پیروزش آلبومSgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. بیتلز بود که رتبه‌ی اول ۵٠٠ آلبوم تمام تاریخ موسیقی مجله‌ی رولینگ استون را به خودش اختصاص داده.

هندریکس هم دست به یک ابداع زد و آهنگ معروف این آلبوم بیتلز را ناغافل با اون‌ها در تئاتر ساویل لندن اجرا کرد. یک دفعه پرده‌ها کنار رفت و زمان اجرای جورج هریسون و پل مک کارتنی بیتل‌ها، هندریکس اومد روی صحنه، با جیغ گیتارش و به همه گفت: مراقب گوش‌هاتون باشید. این اجرا فوق‌العاده بود. یک اجرای منحصر به فرد دو رقیب. مک کارتنی میگه این اجرا بزرگ‌ترین افتخار هنری من بود.

مک کارتنی، هندریکس را به فستیوال مونته‌ری معرفی کرد. فستیوالی که با حضور هندریکس و به آتش کشیدن گیتارش تولد دوران جدیدی از موسیقی را تجربه کرد.

حالا وقت برداشت محصول شهرت در آمریکا بود. این کنسرت و آن کنسرت.

دسامبر ۶٧، تا تنور داغ بود، آلبوم دوم را بیرون داد. محور: برجسته مثل عشق . آلبومی پر از ابداعات و افکت استودیویی. مثل همان آهنگ ای اکس پی که شنیدید.

علاقه به فضانوردی و داستان‌های علمی-تخیلی‌ای که دیوید بووی را مسخ کرده بود در هندریکس هم خودش را نمایان می‌کرد.

این آلبوم، منحصر به فرد‌ترین آلبوم تمام اعصار شد. با پنج ستاره‌ی بدون اما و چون و چرا. سوای تکنیک منحصر به فرد در نواختن و ضبط استودیویی، آکوردها و نت‌ها در دستگاه‌های ابداعی بسیار ثقیل و پیچیده و البته اشعاری بی‌بدیل در این آلبوم معجزه کرده بودند.

عکس کاور این آلبوم هم جنجالی شد. این عکس جیمی هندریکس و دو عضو دیگه‌ی گروهش را در کنار اشکال مختلف ویشنو، خدای هندویان هندوستان نشون می‌داد، سمبلی مذهبی. هندریکس زمانی به این پوستر اعتراض کرد که دیگه کار از کار گذشته بود. می‌گفت: « کارل فِریس منظور من را اشتباه فهمیده بود. من از اون ایندین‌ها نیستم. منظور من از ایندین‌ها، سرخ‌پوستان آمریکا بود نه هندوهای هندوستان. اما چی کارش می‌کردم؟ ۵٠٠٠دلار بابتش داده بودم.»

2

بعدن، از یه پوستر بزرگ دیگه در کنسرت‌های این آلبوم استفاده کرد که در اون عکس هندریکس در لباس رنگی سرخ‌پوستی با کلاه پردار جنگ به تصویر کشیده شده بود.

و اما مهم‌ترین و معروف‌ترین آلبوم هندریکس که بی‌نقص در رتبه‌ی اول چارت‌های آمریکا و بریتانیا قرار گرفت.

دوازده هفته اون بالا بود و پایین نمیومد.

آلبوم سرزمین بانوان الکتریک.

و البته باید گفت این سومین آلبوم که هندریکس را در اوجی بی‌افول برد، آخرین آلبوم او بود. ١٩۶٨.

چی شد؟ یعنی بعد اون دیگه نخوند؟

نخوند؟ وقت نداشت به کاری برسه، دائمن کنسرت بود و البته با چندلر و رِدینگ مشکل پیدا کرده بود و از گروه هم بیرون اومده بود.

آنقدر بزرگ شده بود که نواختن باهاش برای همه‌ی بزرگان افتخار باشه.

توی این آلبوم خیلی از نوازندگان بزرگ را هم آورده بود، از دِیو مِیسون که گیتار ١٢سیمی زد، تا ال کوپر که پیانوی آهنگ شب گرم دراز تابستانی را نواخت.

و البته جک کاسادی که گیتار باس آهنگ معروف وودوو چایل را نواخت.

و اجرای منحصر به فرد آهنگ “All Along the Watchtower باب دیلن.

هر کدوم از آهنگ‌های این آلبوم خودش یک دانشگاه کامل موسیقی بود. و تمام منتقدان بلا استثنا به اون 5 ستاره دادند و این آلبوم لقب «اتوپیای شفاهی» را گرفت.

حالا وقت هنرنمایی در بزرگ‌ترین کنسرت راک قرن بیستم، یعنی وود استاک بود.

درست زمانی که گران‌ترین موزیسین راک دنیا بود اسمش در سرتیتر تبلیغات وود استاک قرار گرفت.

اول اجراش فکر می‌کنید چه آهنگی را نواخت؟

سرود ملی آمریکا، The Star-Spangled Bannerاون هم نه با روشی عادی، با کلی صدای افکت راکت و بمب.

چشمان مردم خیره و مات مونده بود. هندریکس به سرود ملی و پرچم آمریکا، بلکه به کل ایالات متحده توهین کرده بود و اون کشور را نماد جنگ‌افروزی نشون داده بود.

خب، دوران اعتراض به جنگ ویتنام بود.

این آهنگ به بخشی از آرشیو زِیت گِیست پیوست.

زیت گیست، مفهومی هگلی داره به معنای روح زمانه.

هندریکس با اون لباس چرم ریش ریش سفید سرخ‌پوستی و دستمال پیشانی سرخش با شلوار جین آبی و صدای جیغ گیتارش نماد تمام عیار آن دوره بود.

3

بعد از کنسرت وود استاک، هندریکس تصمیم گرفت با همان ترکیب موزیسین‌های اون کنسرت گروه جدیدی را تشکیل بده به نام

گروه کولی‌ها و آلبومی از دو اجرای کنسرتی با این گروه را منتشر کنه.

هندریکس این گروه را در حمایت از جنبش Black Power  تشکیل داد.

تازه هندریکس به طور جدی وارد جنبش‌های مدنی و سیاسی شده بود و در فستیوال‌های ضد جنگ ویتنام شرکت می‌کرد و آهنگ‌های سیاسی می‌خوند که….

اولش در یک اجرای زنده شروع کرد به پرخاش به خانمی که میون جمعیت ازش خواسته بود که آهنگ فاکسی لیدی را بخونه. رفتارش اون شب عجیب بود و کاشف به عمل اومد که مایکل جفری، مدیر برنامه‌اش، بهش ال اس دی داده بود.

بعد این کنسرت، مایلز، نوازنده‌ی درام، با جفری سر همین قضیه دعواش شد و جفری اون را بیرون کرد. کاکس هم به اعتراض از گروه بیرون اومد و همین اول کار فاتحه گروه کولی‌ها خونده شد.

جفری تصمیم گرفت گروه تجربه‌ی جیمی هندریکس را احیا کنه. اما این‌بار این سه ضلعی را هندریکس، میچل و مایلز تشکیل می‌دادند و اسم گروه شد «شیون عشق».

تورهاشون را شروع کردند.

ولی هندریکس دائم کار دستشون می‌داد. دوباره توی کنسرت پاپ نیویورک بود که جیمی قبل از برنامه مقدار زیادی مواد مخدر مصرف کرده بود و وقتی روی صحنه رفت فاجعه به بار آورد.

تا این که آخرین کنسرتش را در اول اوت ١٩٧٠ در هنولولو هاوایی اجرا کرد.

یک ماه قبلش بالاخره استودیو دار شده بود. استودیوی بانوی الکتریک را با ضبط آهنگ Night Bird Flying افتتاح کرد.

بعد از افتتاح رسمی استودیو در ٢۵ اوت ٧٠، هندریکس به انگلیس برگشت و دیگه هرگز آمریکا را ندید.

توی تور اروپا و انگلیس بود که این بار یکی یواشکی به کاکس، قرص ال اس دی داده بود و اون که حالت روانیش در اثر این قرص به شدت به هم ریخته بود گروه را ترک کرد و به آمریکا برگشت. هندریکس دیگه از دست مایکل جفری به ستوه اومده بود و دوباره رفته بود سراغ چندلر تا راهی برای خلاص شدن از دست جفری پیدا کنه.

١۶ سپتامبر، جیمی با اریک بِردِن در کلوپی در خیابان سوهو اجرای زنده کرد. رفته بود اون ته ایستاده بود و برای خودش میزد. خیلی غریبانه.

این آخرین باری بود که هندریکس در جمعیت دیده شد. در کمتر از ۴٨ ساعت بعد، برای همیشه چشم فروبست و خاموش شد.

4

جیمی که همیشه تفریحی مواد مخدر مصرف کرده بود و اصن وسع مالیش نمی‌رسید که بیشتر از حشیش چیز دیگه‌ای بکشه، از سال ۶٧ که پول از در و دیوار براش می‌ریخت رو اورده بود به قرص ال اس دی.

شب قبل از مرگش، به خانه‌ی یکی از دوستانش در لندن به نام مونیکا دانه‌مان رفته بود و تنها چیزی که مصرف کرده بود کمی شراب بود و تا صبح با هم گپ زده بودند. ظهر فرداش، یعنی ١٨ سپتامبر ١٩٧٠، وقتی مونیکا بیدار می‌شه می‌بینه که جیمی به سختی نفس می‌کشه. تا آمبولانس بیاد و اون را به بیمارستان سَن ماری ابوت برسونه، جیمی درگذشته بود.

همان‌جا اقدام به آزمایش روی جسد جیمی کردند و نتیجه‌ی آزمایشات نشون داد که جیمی در خواب استفراغش را بلعیده و این استفراغ وارد نای اون شده. آزمایش روی استفراغ حاکی از اون بود که جیمی نوعی داروی مخدردار مصرف کرده بود. اون‌جا بود که مونیکا یادش اومد که جیمی ٩ تا قرص خواب مونیکا را خورده بوده.

جسد جیمی را ١١ روز بعد به زادگاهش در سیاتل آمریکا منتقل کردند و در حضور بیش از دویست نفر از دوستان و موزیسین‌های مطرح به خاک سپرده شد.

اما جیمی تموم نشد. نه‌خیر. اشتباه نکنید. هندریکس تازه شروع شد.

هندریکس، دومین عضو کلوپ ٢٧ ساله‌ها، واقعن فقط ٢٧ سال عمر نکرد. اول این‌که، گروه تازه‌اش یعنی شیون عشق، آهنگ‌هایی که از هندریکس ضبط کرده بودند را در آلبومی با اسم همین گروه منتشر کردند. آهنگ‌هایی که در صدر فهرست تمام چارت‌های اروپا و آمریکا قرار گرفت، گرچه هندریکس هرگز خودش اون‌ها را نشنید.

آهنگ آزادی، صدای آزادی‌خواهی هندریکسی بود که تازه در اول و اوج شهرت و جوانی می‌خواست پای در عرصه موسیقی اعتراضی بگذاره.

پس از مرگ هندریکس که در طول عمر کوتاه‌ش تنها ۴ آلبوم منتشر کرده بود، ١٢ آلبوم از آهنگ‌ها و اجراهای منتشر نشده‌اش بیرون اومد.

از آلبوم پل رنگین‌کمان و قهرمانان جنگ گرفته تا مردم، جهنم و فرشتگان که همین ٢٠١٣ منتشر شد. Earth Blues

شهرت روز افزون هندریکس پس از مرگش نه تنها خیلی‌ها را پول‌دار کرد، بلکه با تاثیرگذاری عمیق بر نسل‌های ۵ دهه، هنرمندان بسیاری را به صحنه آورد و مشهور کرد.

تاج پادشاهی موسیقی از سر هندریکس نیفتاد، بلکه تلالو بی‌بدیل آن چهره‌ی ناپیدای موسیقی کودکان خیابان را نمایان کرد.

مطالب مرتبط

هندریکس: مراقب گوش خود باشید

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,