Saturday, 18 July 2015
25 February 2020
پاسخ به برخی ادعا‌ها

«چه بر سر اف-۱۶‌های ایرانی آمد»

2015 May 06

گزارش / رادیو کوچه

ابراهیم یزدی

 

آقای آذر برزین در خاطراتی که به کوشش آقای حسین دهباشی با عنوان: فرماندهی و نا‌فرماندهی «نوشته شده ادعا کرده است که لغو قرارداد خرید جنگنده‌های اف ۱۶ توسط من صورت گرفته است. برخی از سایت‌های وابسته به گروه‌های شکست خورده از انقلاب و نیز سایت‌های وابسته به گروه‌های افراطی به اصطلاح اصولگرای ایران نیز با خوشحالی آن را منعکس کرده‌اند. متاسفانه نه آقای حسین دهباشی و نه سایت‌های منعکس کننده این ادعا‌ها کوچک‌ترین توجهی به مطالب آقای آذر برزین نکرده‌اند.

ادعاهای آقای آذر برزین بکلی و از بیخ و بن نادرست است.

۱-       آقای مهندس بازرگان در ۱۵ بهمن ۱۳۵۷ حکم نحست وزیری خود را دریافت کرد. در آن تاریخ اگرچه من عضو شورای انقلاب بودم و لی هنوزدولت موقت شکل نگرفته بود تا من سمتی یا مسئولیتی درآن داشته باشم. در آن تاریخ، دولت بختیاردر نزد دولت‌های خارجی، از جمله آمریکا، دولت قانونی ورسمی ایران بود. دولت موقت پس ازپیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن از طرف دولت‌های خارجی به رسمیت شناخته شد.

۲- در یک روزقبل از معرفی اقای مهندس بازرگان به عنوان نخست وزیر، دولت بختیار طی تفاهم نامه‌ای نه تنها قرارداد خرید هواپیماهای اف ۱۶ بلکه اقلام دیگری را هم لغو کرد، که اخبار آن در روزنامه‌های یومیه ایران منتشر شد و در منابع متعددهم در باره آن نوشته شده است. انتظار این بود که راویان سخنان آقای آذر برزین این خبر‌ها را می‌خواندند:

Ebrahim_Yazdi

۱۵ بهمن ۱۳۵۷– اطلاعات: لغو قراردادهای خرید اسلحه ایران از آمریکا

AP: بنا به گزارشی که در واشنگتن انتشار یافته است دولت ایران که از نظر مالی به دلیل از دست دادن درآمد فروش نفت آسیب دیده، تصمیم گرفته است که قراردادهای خرید جنگ افزار از آمریکا را به میزان ۱۰ میلیارد دلار لغو کند. گزارش واشنگتن پست در شماره امروز توافق درباره فسخ سفارش‌های خرید اسلحه بین اریش فن ماربد فرستاده نظامی آمریکا و فرماندهان نظامی ایران – نامبرده بعد از دو روز به واشنگتن برگشت. طبق گزارش مزبور، موارد شامل: ۱۶۰ فروند جت اف ۱۶ ساخت جنرال دینامیکس به ارزش ۵/۳ میلیارد دلار. ۷ فروند هواپیمای پیچیده اخطار هوابرد از محصولات بوئینگ حدود ۳/۱میلیارد دلار. دو فروند ناوشکن به ارزش۴/۱ میلیارد دلار. حدود ۲۰ فروند هواپیماهای جنگنده و شناسائی ماک دونالد داگلاس هر یک = ۵۰۰ میلیون دلار – ۴۰۰ فروند موشکهای فینیکس به ارزش یک میلیارد دلار.

لغو قراردادها- از: کتاب لدین – لوئیس. ص ۱۹۰ – سفر اریک فون ماربد به تهران: در اواسط دسامبر پنتاگن اریک فون ماربد – قائم مقام آژانس خدمات امنیت دفاعی D. S. A. A. را به تهران فرستاد. هدف اولیه از اعزام وی آن بود که اقساط عقب افتاده را وصول کند. دولت ایران به دلیل اعتصابات نفت و قطع صدور نفت نمی‌توانست تعهدات خود بپردازد. (این ادعا درست نیست. چرا که ایران ۱۴ میلیارد دلار ذخائر ارزی داشت و می‌توانست از آن محل بپردازد). ماربد، به جای پیگیری مسئله و وصول مطالبات و حل آن، او پیشنهاد ژنرالهای عالیرتبه ایران را پذیرفت و به مذاکره برای امضای تفاهم نامه‌ای M. O. U. پرداخت که به موجب آن برنامه‌های فروش اسلحه به میزان ۱۰ میلیارد دلار را لغو کرد. این یک توافق نامه بسیار عالی و مفیدی بود. برای آنکه ایران را از زیر بار تعهدات سنگین آزاد می‌ساخت و همچنین روابط آینده دو کشور را از بقایای چسبنده روابط گذشته آزاد می‌ساخت.

حداقل، و نه کمتر از بقیه این بود که دولت آمریکا را از مشکلات عمده مالی و کاغذ بازی فراوان نجات داد. چرا که اگر خمینی روی کار می‌آمد دولت آمریکا مجبور بود این قرارداد‌ها را یک طرفه لغو کند. اما برژینسکی عمیقاً نگران مذاکرات بود و تفاهم نامه را به مدت یک هفته نگه داشت او نگران آینده ارتش ایران بود. اما وزیر دفاع، ژنرال براون روی آن اصرار و تاکید داشت و بالاخره رئیس جمهوری کار‌تر آنرا بعد از ۱۱ ساعت در سوم فوریه ۷۹ یعنی دو روز بعد از ورود خمینی به ایران امضا کرد. اریک فون ماربد، قبلاً هم در ایران بوده است و از طرف وزارت دفاع آمریکا و مسئول نظارت بر سفارشات تسلیحات نظامی آمریکائی برای ایران بوده است.

لغو قراردا د‌ها – یادداشت تفاهم

اصل انگلیسی این تفاهم نامه (MOU=Memorandum of understanding) در ۳ فوریه ۱۹۷۹، برابر با ۱۴ بهمن ۵۷ توسط اریک فون باربد، از جانب وزارت دفاع آمریکا و تیمسار توکلی، معاون تسلیحاتی وقت وزارت دفاع ایران امضاء شده است. برگردان فارسی این تفاهم نامه به شرح زیر است:

تفاهم نامه بین ایران و آمریکا در دولت بختیار

وزارت جنگ- معاونت تسلیحاتی وزارت جنگ

سلطنت آباد – تهران – ایران

۱۴ بهمن ۱۳۵۷

یادداشت تفاهم- Memorandum of Understanding

این یادداشت تفاهم میان دو دولت ایالات متحده و دولت ایران تجدید نظر‌ها در سفارشات خرید و پذیرش فروش‌های نظامی خارجی Foreign Military Sales (FMS) معتبر میان دو دولت را مقرر می‌دارد.

دولت ایران و دولت ایالات متحده موافقند که دولت ایالات متحده با سرعت (و مصلحت) مراتب زیر را به اجراء گذارد:

تمامی اقدامات مربوط به سفارش برنامه‌ها و اقلام زیر را پایان داده و لغو نماید

–         برنامه صلح زرافه Peace Zebra Program تمام اقلام فروش‌های نظامی خارجی شامل ۱۶۰ فروند هواپیمای اف ۱۶/B/A لوازم یدکی، MODS، AGE و کمک‌ها، آموزش‌ها و پشتیبانی‌های فنی (انبار‌ها و قرارداد‌ها)

–         برنامه صلح آسمان Peace Sky Program تمام اقلام فروش‌های نظامی خارجی شامل هفت فروند هواپیمای E۳-A، لوازم یدکی، MODS، AGE و کمک‌ها، آموزش‌ها و پشتیبانی‌های فنی (انبار‌ها و قرارداد‌ها)

–         برنامه چرخش صلح Peace Roll Program: تمام اقلام فروش‌های نظامی خارجی شامل ۱۶ فروند هواپیمای RF-۴، لوازم یدکی، MODS، AGE و کمک‌ها، آموزش‌ها و پشتیبانی‌های فنی (انبار‌ها و قرارداد‌ها)

تقلیل تحویل‌ها به مقادیر معین شده در زیر:

شرح    تقلیل کمیت

ناوشکن اسپرانس CG۹۴۸۶-Spruance ۲

زیر دریایی تانگ۷-Tang ۱

موشک فینیکس AIM-۵۴A- ۸-Phonix  ۴۴۴

موشک هارپون RGM-۸۴ -۹-Harpoon  ۲۰۹

موشک استاندارد SM-۱ -۱۰-Standard ۲۵۸

موشک هاک Xmin-۲۳B-۱۱-Hawk     ۳۶۰

موشک سایدویندرAIM-۹-Side winder  ۳۶۲

اژدر MK۴۶      ۲۱۴

اژدر MK۵۷      ۱۷۴

ECM-ALQ-۱۱۹ تماماً

بارکش M۵۴۸   ۱۱۳

پل گذار۱-Bridge Launcher      ۱

هوتیزر M-۱۱۰ ۸۵P۲-Howitger ۹

ضد تانک تو۳-Tow       ۱۱۸۲

ضد تانک دارگون۴-Dragon       ۱۰۹۳۷

آی پی سی M-۱۱۳    ۱۰۸

جیپ M۸۲۵     ۹۹

تریلر ۶ تنی M۱۱۶ A۱  ۱۱۷

تریلر ۵/۳ تنی M۳۵۳   ۶

مهمات – تعلیق تحویل خودبخود تمام اقلام. تحویل تنها با درخواست:

۹۰ م م، ۱۵۵ م م، ۱۷۵ م م، ۱۰۵ م م (هویتزر)

۱۰۵ م م (برای تانک M۶۰) و ۱۰۰ م م (نیروی زمینی)

تقلیل تمام سفارشات لوژستیک ادامه پشتیبانی فروش‌های نظامی خارجی دولت ایران، به انضمام

تقلیل و تجدید ساختمان تمام قراردادهایی که تحت سفارشات فروش‌های نظامی خارجی با کنتراکتور‌ها بسته شده است. خدمات و پشتیبانی در سطح زیر ارائه گردد:

طرف قرارداد     سفارش FMS   سیستم         سقف کارمندان

هلیکوپ‌تر بل    WA/VZZ        هلیکوپتر         ۵۰۰

اینترناسیونال (BIH)     WAL/WDC     هلیکوپتر

گرومن  GFZ    اف۱۴/فنیکس  ۶۰

هیوز

پرات و ویتنی

هریس کورپوریش –PRD بخش الکترونیک

تلکوم سیستم اینک

بوزآلن   VSJ WCC       موشک هاک    ۲۰

ری تئون         VUU    TSG۷۳

لیتون   WAG. WDM

کرافت سرویس ZAA    Peace log      ۹۷

متعدد   GJJ     خدمات مهندسی – فنی         ۵۰

تقلیل ۷۳۰ کارمند نظامی و غیر نظامی دولت ایالات متحده (در برابر تعداد ۹۶۹ نفری که وزارت دفاع آمریکا اجازه داده است) که در حال حاضر مأمور در ایران هستند و توسط دولت ایران، تحت پوشش سفارشات فروش‌های نظامی خارجی برای ماگ MAAG تیم‌های کمک فنی و پشتیبانی، پرداخت می‌شوند، به تعداد حداکثر ۲۵۰ کارمند واحد صلاحیت. دولت ایالات متحده که از طریق معاونت آزانس امنیت دفاع و دولت ایران، از طریق وزارت جنگ، موافقت می‌کنند که حداکثر در مدت ۳۰ روز بررسی و مرور تمام سایر سفارشات فروشهای نظامی خارجی مربوط به اقلام در جریان را آغاز نمایند تا اطمینان حاصل شود که تنها آن اقلام دفاعی و خدماتی تهیه و تحویل ایران داده خواهد شد که به بهترین وجهی برای امنیت مبرم و فوری ایران ضروری هستند و عاقلانه‌ترین مصرف وجوه حساب تنخواه گردان ایران محسوب می‌گردد.

دولت ایالات متحده و جوهی که برای اقلام در مورد سفارشات ختم یا لغو شده، برروی اقلامی که تحویل آن‌ها تقلیل داده شده‌اند، برای قراردادهای خدمات و پشتیبانی تقلیل داده شده، برای سفارشات و پذیرش‌ها، مصرف شده‌اند و به حساب تنخواه گردان دولت ایران قابل جبران هستند وصول نموده و به حساب تنخواه گردان واریز خواهد نمود. تمام اسناد لازم برای توجیه وجوه غیر قابل جبران جهت مطالعه و تصویب در اختیار دولت ایران گذارده خواهند شد.

دولت ایالات متحده، به میزان ممکن، هر یک و یا تمام سرمایه‌های باقیمانده غیر قابل تحویل به ایران را به حساب وزارت دفاع آمریکا و یا سایر حساب‌های برنامه فروش‌های نظامی خارجی منتقل می‌سازد تا جبران کامل و منصفانه آن را به حساب تنخواه گردان دولت ایران حاصل شود. اگر چنانچه بهایی که بابت جبران اقلام منتقل شده در نظر گرفته می‌شود کمتر از بهایی است که دولت ایران در ابتدا پرداخته است. دولت ایالات متحده مراتب را به ایران اطلاع می‌دهد و موافقت دولت ایران را قبل از انتقال، جلب می‌نماید. دولت ایران، دولت ایالات متحده حداکثر تا ۳۰ جولای ۷۹، برنامه‌های تجدید نظر شده سفارشات و تقلیل برنامه‌های معلق شده، به انضمام تأثیر آن‌ها بر هزینه‌ها و برنامه‌های تحویل را متفقاً بررسی می‌کنند تا دولت ایران بتواند درباره آن برنامه‌هایی که باید ادامه پیدا کنندیا ختم و یا لغو گردند، در چهارچوب شرایط عمومی نامه‌های سفارش و پذیرش، اتخاذ تصمیم نماید. دولت ایالات متحده موافقت می‌کند، دولت ایران را در هر نوع برنامه‌ای که به علت پایان پیش بینی تولیدشان، باید کلاً لغو گردند، به موقع و به طور کتبی تا قبل از ۳ جولای ۷۹ مطلع سازد دولت ایالات متحده همچنین موافقت می‌کند که درباره آن دسته از برنامه‌ها که به علت عدم دسترسی به مقررات دولت ایالات متحده یا سایر مقررات فروش‌های نظامی خارجی، نفع ادامه سفارش آن‌ها بیشتر است از عواقب ختم و لغو اقلام توصیه‌های لازم را به دولت ایران بنماید.

همچنین تفاهم شده است که به منظور پیشگیری از لغو قرارداد و تحصیل تمام و منصفانه پرداخت مخارج (به حساب تنخواه گردان ایران) از محل انتقال سرمایه‌های باقیمانده غیر قابل تحویل، تا زمانی که مجوزی برای وزارت دفاع دولت ایالات متحده کسب نشده یا یک مشتری دیگری از طریق فروش‌های نظامی خارجی پیدا نشود که مسئولیت تعهدات و مخارج اقلامی که باید منتقل شوند را برعهده گیرد. ممکن است برای دولت آمریکا (در طی دوره کوتاه انتقال) ضروری باشد که به پرداخت تعهدات و مخارج از حساب تنخواه گردان ایران ادامه دهد.

دولت ایالات متحده برای وجوهی که به حساب ایران بازپرداخت می‌شود و به واریز کردن آن‌ها در حساب تنخواه گردان، جهت پرداخت تعهدات دولت ایران نیازی نیست، حسابی با بهره، که سودی برای دولت ایران حاصل گردد، باز خواهد نمود. همچنین دولت ایالات متحده تمامی وجوه متعلق به دولت ایران را که در جمله وجوه بازپرداختی نیستند، به این حساب واریز خواهد کرد. دولت ایران اجازه داده خواهد شد که موجودی این حساب را به هر حساب دیگری و برای هر مقصودی که توسط دولت ایران تعیین گردد انتقال دهد.

دولت ایالات متحده دولت ایران را به طور کامل از وضعیت حساب تنخواه گردان دولت ایران و حساب جدیدی که باز می‌شود، مطلع خواهد ساخت.

این یادداشت تفاهم بلافاصله نافذ بوده و تا زمانی که تغییر ننماید یا لغو نشود به قوت خود باقی است. تهران – ۱۴/۱۱/۵۷                                                                   ۳ فوریه ۱۹۷۹

دولت ایران- معاون تسلیحاتی وزارت جنگ-      توکلی

دولت ایالات متحده، معاون مدیریت آژانس امنیت دفاع DSAA- اریک فون ماربد

دربه امضا رساندن این تفاهم نامه، هویزر و اریک فون ماربد و ویلیام سولیوان نقش کلیدی مهمی داشتند (در آخرین تلاش‌ها در آخرین روز‌ها (صفحات ۲۰۹-۲۵۰) به طور مبسوط به سفر هایزر و لغو قراردادهای فروش اسلحه پرداخته‌ام. سولیوان در خاطرات خود (مأموریت در ایران) می‌نویسد امضای این تفاهم نامه و لغو قرارداد‌ها میلیارد‌ها دلار به نفع دولت آمریکا بود.

هایزر در خاطرات خود، (مأموریت مخفی هایزر در تهران – خاطرات ژنرال هایزر ترجمه محمد حسین عادلی – انتشارات رسا ۱۳۶۵) می‌نویسد:

«وظیفه من در گام اول امضای یک یادداشت تفاهم بود «. دستورات واشنگتن به اریک کاملاً واضح بود:» تهیه و انعقاد یک یادداشت تفاهم با ایران «. هویزر سپس در چند جا اشاره می‌کند که طوفانیان با امضای چنین یادداشتی موافق نبود. اریک به براون گزارش داده بود که:» اما در مورد تهیه یادداشت تفاهم این کار به نظر عملی نمی‌آید.»

«دولت آمریکا نگران آن است که دولت ایران به علت وضع بحرانی اقتصادی قادر به انجام پرداخت‌های خود برای خرید سلاح‌های جدید و یا سایر وسایل پشتیبانی نخواهد بود. «مقامات آمریکا می‌گویند: در آینده آمریکا مجبور است برخی فروش‌های خود را منجمله معامله ۶/۱ میلیارد دلاری مربوط به ۴ نابود کننده موشک‌های هدایت شونده و معامله بیش از ۹ میلیارد دلاری مربوط به جنگنده‌ها را لغو نماید. (مقاله نیویورک تایمز ۲۸/۱/۱۹۷۹- ۸ بهمن ۱۳۵۷ ص ۴۱)» اظهار ناراحتی عمیق خود را در فشار واشنگتن برای انعقاد یادداشت تفاهم ابراز داشتم و کمی به خاطر اصرار آن‌ها به آنان طعنه و کنایه زدم.»

در شرایط بحرانی روزهای انقلاب هایزر به براون می‌گوید:» در مورد برنامه فروش تسلیحات و یادداشت تفاهم گفتم که اریک فون ماربد با چند تن از مسئولان ملاقات دارد. در ۱۴/۱۱/۵۷ با تیمسار قره باغی درباره امضای یادداشت تفاهم خریدهای نظامی صحبت کردم….. پیش از این قره باغی علاقه زیادی به این کار نشان نداده بود. اما این بار سخنان مرا مثل یک دستور قبول کرد. به تیمسار طوفانیان نگاه کرد و خیلی کوتاه به او گفت که کار را انجام دهد. «اما به موجب اسناد و مدارک موجود آقای طوفانیان حاضر به امضای این تفاهم نامه نشد و به دستور قره باغی تیمسار توکلی آن را امضا کرد.

لغو این قرارداد‌ها، به ظاهر عملی» ملی «و» انقلابی «محسوب می‌شد، بختیار با انگیزه سیاسی این قرارداد‌ها را لغو کرد. اما لغو این قرارداد‌ها میلیارد‌ها دلار به ضرر ایران تمام شد. دولت آمریکا هزینه لغو قرارداد‌ها را از محل موجودی ایران در حساب مخصوص تنخواه گردان ایران، برداشت نمود.

۲- آقای آدر برزین این داستان را چگونه و با چه هدفی ساخته است؟ آیا پیری موجب فراموشی و سخافت ذهنی شده است؟ درست است که در دوران شاه ترفیع درجات افسران بر اساس دانش یا شجاعت نبوده است اما شنیدن این سخنان از یک سپهبد نیروی هوایی، خیلی سئوال برانگیز است.

آقای دهباشی چرا این سخنان بی‌اساس را به عنوان» تاریخ ایران معاصر «پذیرفته و چاپ کرده است؟

پناه می‌برم به خدای لا یزال از شر خناسانی که بی‌وقفه یوسوس فی صدورالناس.

تهران- ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۴

این مطلب بدون ویرایش رادیو کوچه منتشر شده است

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , 

۱ Comment


  1. alivafi
    1

    اگر آذربرزین همان سرهنگ آذربرزین هوانیروز است….چرا از خودش نمی پرسید که اطلاعات درست تر و کاملتری ارائه بشود