Saturday, 18 July 2015
29 October 2020
نقبی به تاریخ گذشته

«چند سال پیش؛ هفتم خرداد ۵٩ اولین دوره تشکیل پارلمان پس از انقلاب»

2015 May 28

محمد شوری / مقاله وارده / رادیو کوچه

 

آنچه می‌خوانید انتخابات پارلمانی، از اولین دوره در ایران، تا دوره ششم بعد از انقلاب است:

۱- در۸ مرداد ۱۲۸۸در تهران اعلام شد هر محله وکیل خود را تعیین کند. انتخابات این دوره دو مرحله‌ای خواهد بود.

*توضیح: دو مرحله‌ای شدن انتخابات پس از تاسیس ج. ا. ا. بارها چه به‌صورت عملی و چه درحد اعلام و نظریه، مشابه آن تکرار شده است.

۲- در تاریخ ۳۰ آبان ۱۲۸۸ انتخابات دوره دوم مجلس شورای ملی در دومرحله انجام شد.

۳- در تاریخ۳۰ آبان۱۲۹۰طبق مصوبه مجلس، قانون انتخابات یک مرحله‌ای شد.

۴- در تاریخ ۲۲مهر ۱۳۲۸دکتر محمد مصدق به همراه ۲۰۰ نفر دیگر، به‌خاطر سوءجریان در انتخابات دوره شانزدهم در دربار تحصن کردند؛ برای همین اخذ آرا موقتن متوقف شد.

۵- در تاریخ ۱۹ آبان ۱۳۲۸ قرائت آرای شهر تهران متوقف و انجمن نظارت بر انتخابات بطلان آن‌را اعلام کرد.

۶- در تاریخ ۱۰ فروردین ۱۳۲۹ تعدادی از طبقات مختلف مردم در مقابل وزارت کشور به‌خاطر آرای صندوق لواسانات تهران، دست به تجمع و اعتراض زدند. این اعتراض باعث درگیری بین موافقان و مخالفان شد و سرانجام صندوق لواسانات باطل اعلام گردید.

۷- در تاریخ ۲۵ آذر ۱۳۳۰ دکتر محمد مصدق در مورد دوره هفدهم مجلس گفت: این دوره برای اولین بار در تاریخ مشروطیت بدون دخالت و نفوذ عوامل داخلی و خارجی انجام می‌گیرد.

mohammadMosaddeq

۸- در تاریخ ۱۰ دی ۱۳۳۰در رشت به مناسبت انتخابات مجلس، بین دسته‌جات مختلف، زد و خوردهایی صورت گرفت و عده‌ای زخمی و مجروح شدند.

۹- در تاریخ ۲۴ دی ۱۳۳۰ در چند منطقه از شهر تهران تظاهراتی به‌خاطر نحوه انتخابات صورت گرفت؛ و در این رابطه درگیری‌هایی به‌وجود آمد و عده‌ای زخمی و مجروح شدند.

۱۰- در تاریخ ۲۶ دی ۱۳۳۰بین موافقان و مخالفان در مبارزات انتخاباتی شهرستان خرم آباد زد و خوردهای شدیدی صورت گرفت که منجربه دخالت پلیس شد. در این اعتراضات، سه نفر کشته و ۶ نفر زخمی شدند.

۱۱- در تاریخ ۱۶بهمن۱۳۳۰شمس قنات آبادی که برای کمک به انتخابات مردم  وارد خرم‌آباد شده بود، مورد سوء قصد قرار گرفت.

۱۲-در تاریخ ۱۹ بهمن ۱۳۳۰ مبارزات انتخاباتی در زابل منجر به منارعات انتخاباتی شد و عده زیادی به قتل رسیدند.

۱۳- در تاریخ ۸ اردیبهشت ۱۳۳۱ دکتر محمد مصدق در نامه‌ای به مجلس، به وجود فساد در بعضی از حوزه‌های انتخاباتی اشاره کرد و گفت: مردم از وکلای تحمیلی تنفر کامل دارند. مصدق از نمایندگان خواست اعتبارنامه‌های آنان را مخدوش کنند.

۱۴- در تاریخ ۹ اردیبهشت ۱۳۳۱ آیت‌اله سید فخرالدین جزایری (نایب رییس انجمن نظارت بر انتخابات تهران) در پاسخ به دکتر محمد مصدق (نخست وزیر) فساد در انتخابات تهران را تایید کرد.

۱۵- در تاریخ ۱۲بهمن ۱۳۳۱ آیت‌اله کاشانی در مصاحبه‌ای اعلام کرد: دولت، در انتخابات دوره هجدهم عملن دخالت کرده است و کاندیداهای دولتی از صندوق‌ها بیرون آمده‌اند.

۱۶- در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۳۹به خاطر دخالت حزب دولتی ملیون در انتخابات تهران و شهرستان‌ها، منفردین در اطلاعیه‌ای به فساد آراء اشاره کردند.

بین کاندیداهای اقلیت و اکثریت و منفردین در این رابطه زد و خوردهایی صورت گرفت. در همین رابطه چندحوزه انتخاباتی از سوی مقامات قضایی توقیف و باطل اعلام شد.

۱۷- در تاریخ ۶ آذر ۱۳۳۹شاه انتخابات دوره بیستم را خدشه‌دار اعلام کرد و در همین رابطه از کلیه نمایندگان انتخاب شده از حزب ملیون و مردم و منفردین خواست استعفا بدهند.

۱۸- در تاریخ ۲۴ دی ۱۳۲۰ قانون جدید انتخابات از طرف دولت اعلام شد و انتخابات برای اولین مرتبه در ایران به صورت کارت الکترال صورت گرفت.

*توضیح: موضوعی که پس از تاسیس ج. ا. ا. مشابه آن بارها از سوی مسئولین انتخاباتی مطرح شده است.

۱۹- در تاریخ ۳۱ مرداد ۱۳۴۲جامعه روحانیت، دوره بیست و یکم انتخابات مجلس شورای ملی را تحریم کرد.

*توضیح: پس از تاسیس ج. ا. ا. مشابه تاریخی آن‌را در کناره‌گیری مجمع روحانیون مبارز از انتخابات و سیاست مشاهده کردیم. آن‌ها چون جزو حاکمیت هستند و بودند چنین اعتراضی را نمی‌توانستند علنن به رخ بکشانند، لذا به استراحت سیاسی پرداختند و ساکت شدند!

۲۰- در تاریخ ۲۹شهریور ۱۳۴۲طبق‌‌ همان لیستی که دولت از قبل تهیه و اعلام کرده بود، نمایندگان مجلس از صندوق‌ها بیرون آمدند.

*توضیح: مشابه تاریخی آن را پس از تاسیس ج. ا. ا. در نحوه تائید کاندیداها با نظارت استصوابی شورای نگهبان می‌توان احساس کرد؛ البته با یک شکل و شمایلی کاملن متفاوت.

shawraenegahban

۲۱- در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۳۵۸، اولین انتخابات برای اولین تشکیل پارلمان درج. ا. ا. آغازشد.

۲ ۲- در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۳۵۹ در دوره اول مجلس در نظام ج. ا. ا.، ده‌ها گروه، انجمن و کاندیدا در شهرهای تبریز، نوشهر، رودسر، لنگرود، اراک، کرج، مشهد، کاشان، زنجان و ماکو نسبت به‌وجود توطئه و تقلب در انتخابات اعتراض کرده و خواستار ابطال و تجدید آن شدند. کمیسیونی ۷ نفره از سوی شورای انقلاب مامور رسیدگی شد.

۲۳- در تاریخ ۶ فروردین ۱۳۵۹ ابوالحسن بنی صدر  (اولین رئیس جمهوری ج. ا. ا.) در پاسخ به اعتراض گروهی از کاندیداها در مورد تقلب در انتخابات گفت: اصل انتخابات را نباید لغو کرد. اما هرجا تقلب شده باشد با قاطعیت رسیدگی خواهد شد.

۲۴- در تاریخ ۲۰ اردیبهشت ۱۳۵۹ در ۲۳ شهر ایران، به‌خاطر تخلف در مقررات انتخابات، رای گیری باطل اعلام شد؛ ولی مجلس صحت آن را تایید کرد.

۲۵ – در تاریخ ۵ مرداد ۱۳۵۹ صحت انتخابات مرودشت از طرف کمیسیون تحقیق باطل اعلام شد؛ ولی مجلس صحت آن‌را تایید کرد.

۲۶- در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۳۶۳ دومین انتخابات برای دومین دوره مجلس شورای اسلامی، در تاریخ ایران ثبت شد.

*توضیح: در انتخابات مجلس دوم که نهمین انتخابات در پنجمین سال پیروزی انقلاب بود، اوضاع سیاسی بسیار متشنج بود. در دوره اول با تصویب طرح عدم کفایت سیاسی، بنی‌صدر از ریاست جمهوری عزل شده بود. جنگ ایران و عراق با فتح خرمشهر وارد مرحله حساسی شد. در کنار این مسایل ماشین ترور توسط مخالفین مسلح به راه افتاد. حادثه انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی، از جمله آن بود. در مرحله اول در تهران دو میلیون و ۳۰۸ هزار و ۳۱۹ نفر و در مرحله دوم یک میلیون و ۲۵۱ هزار و ۱۶۰ نفر شرکت کردند

 

bazargan1

۲۷- در تاریخ ۱۶ تیر ۱۳۶۳با اصلاح قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، شرایط انتخاب شدگان مجلس در مرحله اول تغییر یافت.

۲۸- در تاریخ ۴ تیر ۱۳۶۳ انتخابات میان‌دوره‌ای ۶۲ حوزه باطل اعلام شد.

۲۷- در تاریخ ۱۹ فروردین ۱۳۶۷ انتخابات برای تشکیل سومین دوره مجلس در ج. ا. ا. ایران رسمن اعلان شد.

۲۸- در تاریخ ۲ اردیبهشت ۱۳۷۱ در انتخابات مجلس چهارم توسط شورای نگهبان، به شیوه نظارت استصوابی، صلاحیت نزدیک به ۴۰ تن از نمایندگان دوره سوم رد شد.

*توضیح: انتخابات مجلس چهارم در فضایی برگزار شد که نتایج آن پیشاپیش مشخص بود. اکثریت عناصر وابسته به جناح چپ با اعمال نوع جدیدی از نظارت که بعد‌ها به نظارت استصوابی مشهور شد، رد صلاحیت شدند. در آستانه برگزاری انتخابات چهارمین دوره مجلس، غلامرضا رضوانی رییس هیات مرکزی نظارت در تاریخ  ۲۴/۲/۱۳۷۰ طی نامه‌ای به شورای نگهبان، نظر تفسیری آن شورا در مورد نحوه اجرای اصل ۹۹ قانون اساسی را استعلام کرد در پاسخ به این استعلام، شورای نگهبان رایی را صادر کرد که تا امروز منشا اتفاقات و مناقشات بسیار بوده است. این شورا اعلام کرد: «نظارت مذکور در اصل ۹۱ قانون اساسی استصوابی است و شامل همه مراحل اجرایی انتخابات از جمله تایید و رد صلاحیت کاندیدا‌ها می‌شود.

طبق نظریه نظارت استصوابی که بعد از سه دوره تشکیل پارلمان، از کیسه شورای نگهبان بیرون آمده بود، افراد بسیاری از آن زمان تاکنون، رد صلاحیت شده و می‌شوند. نظریه‌ای که در دهه گذشته به فکرشان خطور نکرده بود و با یک کشف و استخراج تازه، قدرت تفسیری را که قانون اساسی برعهده‌شان گذاشته به رخ کشاندند. تقریبن کسانی از صندوق آرا بیرون خواهند آمد که آن‌ها می‌خواهند و اگر در این میان فرد یا افرادی خلاف این جریان گام بردارند، در دوره بعد رد صلاحیت شده و می‌شوند و از همین طریق آن شجاعت و برندگی تیزی یک نماینده را از او سلب کرده و او را وادار به تقیه و خودسانسوری و سکوت و یابندگی ارباب قدرت می‌کنند. می‌توان به‌طور مثال، نمایندگان حزب پان ایرانیست و خاک‌وخون، یعنی احمدبنی احمد و محسن پزشکپور در آخرین دوره مجلس شاه را نام برد که البته آن‌ها دیر جنبیدند و از پیش معرکه را باخته و نتوانستند از نمد انقلاب برای خودکلاهی بسازند. درس‌های تاریخی گاهی برای عبرت، تکرار می‌شود!

۲۹- در تاریخ ۱۲خرداد ۱۳۷۵پنجمین دوره مجلس در ج. ا. ا. افتتاح شد.

۳۰- در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۳۷۹ شورای نگهبان گفت: در دوره ششم، تخلفات بسیار  و کم‌نظیری در بخش فیروز خلخال صورت گرفته است. در همین راستا به‌خاطر ابطال انتخابات خلخال، آشوب‌هایی به‌وجود آمد.

۳۱- درتاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۷۹ شورای نگبهان اظهار داشت: تخلف در انتخابات مجلس ششم خیلی بیش‌تر از دوره‌های قبل بوده است.

majles

*توضیح: در این زمان وزارت کشور در دست اصلاح‌طلبان حکومتی بود. دعوایی که مشابه آن بار‌ها و بارها در تقسیم قدرت بین دو جناح راست و چپ درن ظام سیاسی ج. ا. ا. ایران همواره بوده است و قدرت و حاکمیت یک دهه در اختیار آن‌ها و دهه دیگر در اختیار رقیب.

این از اولین جلوه‌های اختلاف شورای نگهبان و وزارت کشور بود. زمانی که شورای نگهبان صلاحیت رضوی، یکی از نامزدهای طیف چپ را با وجود تایید از سوی هیات اجرایی رد کرد و وزیرکشور وقت نیز اقدام شورای نگهبان را عملی غیرقانونی دانست. اختلافات تا آنجا بالا گرفت که وزارت کشور به دستور محتشمی پور نام رضوی را در فهرست داوطلبان تایید صلاحیت شده قرار داد، اما شورای نگهبان به ناظران خود در پای صندوق‌های رای گفت که نام رضوی را در روی فهرست‌ها مخدوش کنند. آهنگ چالش دو نهاد ادامه یافت و در ادامه آن وزارت کشور تصمیم گرفت ناظران صندوق‌هایی که این حوادث در آن اتفاق افتاد، را بازداشت و شورای نگهبان هم تصمیم به ابطال گرفت. با این حال رضوی سرانجام به توصیه دوستانش و خیرخواهان از صحنه رقابت کنار رفت.

۳۲-در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۳۷۹ دبیرشورای نگهبان (آیت‌اله جنتی) گفت: بازشماری آرای نفرات ۲۸ تا ۲۲ تهران برای رفع شبهه‌ها صورت می‌گیرد. شایعه ابطال انتخابات تهران بی‌اساس است.

۳۳- در تاریخ ۱۷ اردیبهشت ۱۳۷۹شورای نگبهان گفت: تعدادی از صندوق‌ها که در آن‌ها آرای آقایان محتشمی، حداد عادل و هاشمی رفسنجانی عدد (صفر) منظور شده بود، پس از بررسی عدد واقعی از (صفر) به ترتیب به ۳۶۳، ۳۳۲، ۴۲۰، حتا  ۱۰۲۲ افزایش یافت.

۳۴- در تاریخ ۱۹ اردیبهشت ۱۳۷۹شورای نگهبان در اطلاعیه شماره ۱۴خود اعلام کرد: آرای ۸۸ درصدد صندوق‌های بازشماری شده در تهران مخدوش است.

۳۵- در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۷۹به‌دستور رهبر انقلاب و در پاسخ به نامه شورای نگهبان، نتیجه قطعی انتخابات تهران براساس صندوق‌های غیرمخدوش اعلام شد.

۳۶- در تاریخ ۷/۳/۱۳۷۹ مجلس ششم در ج. ا. ا. افتتاح شد.

*توجه

تاریخ تکرار می‌شود، و برخی (گروه‌ها و اشخاص) عامدانه آن‌را تکرار می‌کنند؛ و تاریخ تکراری می‌شود!

تمیز و شناسایی، تجزیه و تحلیل تاریخ تکراری، می‌تواند کار یک روزنامه‌نگار مستقل هم باشد. تا در تبیین راهبردهای آینده به ما کمک کند.

مطالب مرتبط

چند سال، پیش زن، فساد، حجاب

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,