Saturday, 18 July 2015
27 November 2020
گفت‌و‌گوی روز

«اعتراض بنیادگرایان به ترجمه کردی آیات شیطانی»

2010 March 23

اردوان روزبه / رادیو کوچه

ardavan@koochehmail.com

انتشار کتاب «آیات شیطانی» نزدیک به دو دهه قبل یکی از جنجالی‌ترین حوادث معاصر بود. چرا که آیت‌اله خمینی طی فتوایی نویسنده‌ی این کتاب را مرتد اعلام کرد و کشتن وی را فریضه‌ای دینی خواند. این فتوا در آن زمان موجب جنجال‌های بسیاری شد و تاثیر بسیار زیادی بر روابط بین ایران و غرب گذاشت. سال‌ها پس از آن نیز مساله حکم اعدام سلمان رشدی از موضوعات مطرح در مورد ایران و جهان اسلام بود.

گزند این فتوا فقط دامن‌گیر آقای رشدی نشد و در کشورهای مختلف مترجمین یا ناشرانی که نسبت به انتشار یا ترجمه‌ی آن اقدام کرده بودند هم از گزند دور نماندند.

اینک بعد از سال‌ها این کتاب توسط «برمک بهداد» مترجم کرد به زبان «کردی» ترجمه شده است. این ترجمه‌ها قرار بوده به صورت پاورقی در نشریه مردم منتشر شود. پس از انتشار بخش اول با اعتراض‌های گسترده‌ی بنیادگرایان مواجه شده به طوری که تهدید به ترور و برخوردهای شدید نسبت به سردبیر نشریه مردم و مترجم، عدم امنیت را برای همه آن‌ها فراهم آورده است.

در گفت‌و‌گوی امشب اردوان روزبه با برمک بهداد اولین مترجم آیات شیطانی به زبان کردی گفت‌و‌گو کرده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

آقای برمک شما اولین مترجم آیات شیطانی به زبان کردی هستید. دلیل و انگیزه‌ی شما برای ترجمه‌ی این کتاب به زبان کردی چه بوده است؟

این ترجمه برای من یک ریسکی بود که این کتاب ترجمه نشده بود و فتوای خمینی روی آن بود و ناشران و مترجمانی که آن را پخش کند باید مجازات شود. این کتاب از لحاظ ادبی یک کتاب عالی است و یکی از شاهکارهای ادبی قرن بیستم به شمار می‌آید و جدای این هیاهوهایی که به پا شد، بار ادبی آن بود که سلمان رشدی از سبک رئالیسم جادویی استفاده کرده بود که برای خواننده یک سبک جالب و پر کشش است. مطلب دیگر بار مفهومی آن بود چرا که این کتاب در 9 بخش است و نویسنده در بخش 2 و6 آن به وضوح و صراحت از  ابن طبری و ابن عباس نام می‌برد و می‌گوید آیات شیطانی درتاریخ اسلام مستند است و  روایت شده است.

که با توجه به این‌ها یک رمان جالب و پرکشش را نوشته و در باب یک داستان شیرین به خواننده عرضه کرده است. هم محتوای کتاب و هم این‌که نویسنده از  شگرد رئال جادویی استفاده کرده بود، برای من جالب بود. در کل بحث روشن‌کردن و روشن‌گری این جامعه‌ی عقب‌نگه داشته شده‌ی کردستان عراق بود. به دلیل این‌که متاسفانه سال‌ها زیر فرهنگ و سلطه‌ی اعراب و بعثی‌ها بودند، تاثیر منفی در فرهنگ این‌جا گذاشته بود. و در این مقطع که تا حدی به روزنامه نگاران و مطبوعات و رسانه‌ها آزادی بیان داده  شده است، من لازم دانستم که این کتاب به زبان کردی ترجمه شود. هرچند که بیست سال پیش باید این کار انجام می‌شد اما به‌خاطر شرایط ناگوار و امنیتی آن موقع هیچ کس از بین کردها این کار را نکرده بود و این اولین بار است که من این تابو را می‌شکنم هر چند که با خطر جانی روبه‌رو هستم اما لازم دانستم مانند یک نویسنده و مترجم متعهد این کار را بکنم. و خودم هم به بار ادبی رمان گرایش داشتم.

اشاره‌هایی در خصوص اعتراض بنیادگرایان نسبت به انتشار این رمان در یک نشریه مطرح شده است. بعد از انتشار این رمان عکس‌العمل مردم چه بوده است؟

به خاطر فضای انتخاباتی که هم‌زمان با چاپ بخشی از این رمان ادبی بود متاسفانه نتوانست تاثیر خود را بگذارد هر چند که نگذاشتند ادامه دهیم اما باز هم توانستیم اولین بخش آن را به شیوه‌ی رسمی انتشار بدهیم. و آن طلسم و تابو را بشکنیم تا بگوییم فتوای خمینی نباید  این‌جا قابل اجرا باشد. تا کی  مردم این‌جا باید زیر فتواهای آخوندها کمر خم کنند تا هزینه‌ی  آن را بدهند.

به محض چاپ اولین بخش آن  در روز دوم در شهر اربیل از سوی نیروهای حکومت توقیف شد. و از دکه‌ی روزنامه‌فروشی‌ها جمع کردند و نگذاشتند یک شماره از آن در اربیل پخش شود. در سلیمانیه هم تا حدی پخش شده بود، شب بعد از انتشار تلویزیون اسلامی‌ها که ارگان رسمی زیر کنترل اسلامی است  به مدت چهار تا پنج ساعت متوالی مردم را تحریک و تشویق بر ضد سردبیر، دست‌اندرکاران مجله و مترجم آن کردند.

تعدادی از اعضای واحد دفتر سیاسی حزب حکومت اسلامی و فراکسیون اسلامی پارلمان کردستان به نام‌های صباح برزندی، محمد حکیم به شدت این کار را محکوم کردند. طی یادداشت‌نامه‌ای به پارلمان کردستان خواستار توقف نشریه و سزا دادن مترجم  و نشریه‌ آن شدند. قبل از این‌که پارلمان کردستان فرصت توقیف مجله را داشته باشد در زیر فشار شدید حکومت جمهوری اسلامی روی اتحادیه میانی کردستان، نشریه خود به خود توقیف شد.

فضای اقلیم خود مختار کردستان برای این مطالب چقدر آماده است؟ آیا حکومت اقلیم خود مختار کردستان اجازه‌ی انتشار برای هر گونه مطلبی را می‌دهد و به صورت عمومی این فرصت وجود دارد که این مطالب منتشر شود. برخی اشاره می‌کنند اقلیم خود مختار کردستان تحت تاثیر جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. آیا این تاثیر قابل لمس است؟

فضای اقلیم کردستان بعد از حمله‌‌‌ی آمریکا به عراق در 2003 به نسبت سال‌های قبل بازتر شده است.از آن‌جایی که در این‌جا نزدیک به ششصد نشریه پخش می‌شود و آزادی بیان بوده و حکومت اقلیمی کردستان که  به ظاهر سکیولار و غیر‌دینی است، من فضا را مناسب دانستم که این کتاب را منتشر کنم. به نظر من در این کتاب به هیچ آیینی توهین نشده و نویسنده با استفاده از تعدادی مستندات یک رمان شیرین خلق کرده است.

کردستان به سمت فضایی حرکت می‌کند که این موارد آزاد باشد و آزادی بیان وجود داشته باشد. هرچند مخالفان جدی هم وجود دارند.

رویدادهای پس از انتشار ترجمه آیات شیطانی به زبان کردی به ترتیب تاریخ از زبان بهداد برمک این‌گونه‌اند:

در 1فوریه در شماره ی شانزده نشریه ملت منتشر شد.

در 15 فوریه 2010 به خاطر چاپ بخشی از آیات شیطانی در این نشریه در سلیمانیه مورد تهدید احزاب حکومت اسلامی دولت ایران قرار گرفتیم.

در 16 فوریه از پخش و توزیع این نشریه در شهر اربیل به شدت خودداری شد و نیروهای حکومتی کردستان آن را از دکه روزنامه فروشی‌ها جمع کردند.

در 17 فوریه به نقل از سایتی متعلق به اتحادیه ملی کردستان «حزب کمل اسلامی» از طریق رسانه‌های خود به خصوص  تلویزیون حزبی تبلیغات وسیعی را بر علیه مجله و مترجم آن به راه انداختند.

در 18 فوریه سر دبیر مجله طی مصاحبه‌ای با سایت خدایان در نروژ از تهدیدات «حزب کمل اسلامی» در کمیسیون از فتوای پارلمان کردستان خبر داد.

در 26 فوریه خطیبان نماز جمعه در شهرهای اربیل و سلیمانیه در مساجد محلی، سردبیر را مورد حمله‌ی شدید تبلیغاتی خود قرار دادند و قصد کشتن ما را دارند.

در 28 فوریه سایت کردی زبان خدایان وضعیت من و سردبیر را گزارش داد.

در بین روزهای 15 فوریه ‌تا 26 فراکسیون اسلامی پارلمان کردستان طی یادداشت‌نامه‌ای خواهان توقیف نشریه و مجازات ما شدند.

در 1 مارس دفتر مرکزی اتحادیه میهنی کردستان، انتشار بخشی از این رمان را محکوم کرد و هرگونه ارتباط و نزدیکی خود با این نشریه را تکذیب کرد.

در 1 مارس آژانس خبرگزاری در اقلیم کردستان گزارش داد که حکومت ایران به خاطر انتشار این مجله و آیات شیطانی به شدت به حکومت اقلیم اعتراض کرد.

در آن زمان در 1 مارس سردبیر مجله مردم در زیر فشار شدید حکومت ایران و اتحادیه میهنی کردستان در تلویزیون اسلامی‌ها، از اسلامی‌ها و مردم پوزش خواست.

در 1 مارس سایت اسلامی‌های تندرو گزارش دادند که در سال‌روز تولد پیامبر اسلام مقامات کردستان آیات شیطانی را ثبت کرده اند و به مقدسات آن‌ها توهین کرده‌اند.

در 1 مارس «محمد حکیم» عضو دفتر سیاسی «حزب کمل اسلامی» ابراز داشت که برعلیه این ترجمه و انتشار آن در تدارک تظاهرات وسیعی هستیم.

در 1 مارس دکتر صباح برزندی عضو کمیسیون فتوا در پارلمان کردستان علی‌رغم پوزش سردبیر خواهان برخورد محکم و قاطع با سردبیر و مترجم آن شده‌اند.

در 1 مارس کاندیدای پارلمان عراق در سایت اسلام این کار را به شدت محکوم کرد و اشتباهی به جای اسم برمک بهداد که مترجم اصلی بود اسم مریوان را ذکر کرد.

در 1 مارس اکثر خبرگزاری‌ها و سایت‌های رسمی و غیر رسمی ایران به شدت اعتراض کردند. به ویژه سایت‌های تابناک، فارس‌نیوز، آفتاب نیوز و چندین سایت دیگر.

در 4 مارس سایتی متعلق به حزب باران به این ترجمه حمله کرد و مترجم و سردبیر آن را به نام مخالفان دین و اسلام یاد کرد.

در 4 مارس مترجم کتاب نامه‌ای سرگشاده خطاب به روزنامه‌نگاران و مردم کردستان در سایت خدایان منتشر کرد.

در 4 مارس نویسنده‌ی مشهور کرد مقاله‌ای در دفاع از این ترجمه در سایت خدایان انتشار داد.

در 4 مارس مترجم با رادیو کردی صدای آمریکا مصاحبه‌ای انجام داد.

در 8 مارس سردبیر نشریه مورد سو قصد مسلحانه قرار گرفت.

در 9 مارس مترجم از سوی نماینده جمهوری اسلامی در اربیل با کلمات و ناسزاهایی مثل کافر و مرتد مورد تهدید قرار گرفت.

در 9 مارس سردبیر مردم که هم زمان مدیر سایتی متعلق به اتحادیه میانی کردستان عراق است، طی خبری رویداد سو قصد به خویش را افشا کرد.

در 9 مارس سردبیر نشریه با مصاحبه‌ای با رادیو کردی آمریکا از سو قصد به جان خویش پرده بر‌می‌دارد.

در 13 مارس مترجم دو مصاحبه با رادیوهای همبستگی سوئد به زبان کردی و  رادیو «هم‌صدا» در اتاوای کانادا به زبان فارسی انجام داد.

در 13 مارس جانشین سردبیر نشریه‌ای مقاله‌ای تحت عنوان «چرا فتوای خمینی هنوز در کردستان قابل اجرا است»  در سایت خدایان منتشر کرد.

در 15 مارس مترجم مورد تهدید تلفنی عامل سفارت ایران قرار گرفت.

در 15 مارس تا 22 مارس در مجلات و هفته‌نامه‌ها سرمقاله‌ای به اسم من چاپ شد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , 

۲ Comments


  1. Karin Friend
    1

    Danke, dass Sie sich um dieses Thema bemühen. Danke vor allem dafür, dass Sie den Übersetzer unterstützen und ihn dadurch bekann machen. So ist er geschützter.

    Herzliche Grüße
    Karin Friend