Saturday, 18 July 2015
27 November 2020
به بهانه سال‌روز در گذشت «ژول‌ورن»

«بیست هزار فرسنگ سفر در رویا»

2010 March 24

محبوبه / رادیو کوچه

mahboobeh@koocheh.com

24 مارس سال 1950 مصادف با سال‌مرگ «ژول ورن» نویسنده و آینده‌نگر فرانسوی است که کتاب‌های زیادی با مضمون علمی، تخیلی نوشت.

او هنگامی از سفر به هوا و فضا و زیر دریا در داستان‌های خود سخن گفت که هنوز بشر نتوانسته بود وسایل و امکانات چنین سفرهایی را فراهم کند. آثار او از نظر ترجمه به زبان‌های دیگر بعد از آثار «آگاتاکریستی» در رده دوم جهانی هستند. سال ۲۰۰۵ به مناسبت صدمین سال مرگ او سال ژول‌ورن نامیده شد. تاکنون چندین فیلم از آثار او ساخته شده‌است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

ژول ورن در هشتم فوریه ۱۸۲۸ میلادی در یک خانواده مرفه در نانت فرانسه به دنیا آمد. پدرش «پیر ورن» کار وکالت می‌کرد و مادرش زنی  از مردم نانت بود. ژول ورن برادری به نام پل و سه خواهر به نام‌های آنا، ماتیلد و ماری داشت. او در 11 سالگی وقتی از سخت‌گیری‌های خانواده به ستوه آمده بود، مخفیانه به یک کشتی پستی رفت و به عنوان جاشو در آن مشغول کار شد. این کشتی به هند می‌رفت. ژول سرشار از هیجان بود. بالاخره سفری پرماجرا را آغاز کرده بود. اما این هیجان دیری نپایید. در یکی از بندرهای میان راه، پدرش که در پی او آمده بود، ناگهان او را پیدا کرد و به خانه بازگرداند. ژول به سختی تنبیه شد. او به پدرش قول داد، «از این پس فقط در رویاهایم سفر خواهم کرد.»

ژول ورن به خواست پدرش تحصیلاتش را در رشته حقوق به پایان برد. اما ذوق نمایش‌نامه‌نویسی و رمان‌نویسی او را بر آن داشت که کم‌کم به سوی ادبیات کشیده شود. در ابتدا زیاد موفق نبود، ولی بعد پیشرفت سریعی کرد. «پنج هفته پرواز با بالون » او بسیار موفق بود و هواخواهان بسیاری یافت. ناشر آثار او، «پیر ژول ‌هتزل» برای او دوست و مشاور و همراه بسیار خوبی بود.

از این گذشته، ژول ورن با دقت و نکته بینی به معرفی کشورها می‌پرداخت برای نمونه در بخشی از کتاب «فاتح آسمان‌ها» به شناساندن ایران نیز می‌پردازد. از کویر لوت و خطه شمال و دریای مازندران سخن به میان می‌آورد و در توصیف آن مکان‌ها از خود مهارت به سزایی نشان می‌دهد.

در آغاز آثار ژول ورن تنها در میان کودکان طرفداران و علاقمندانی داشت تا آن که منتقد و نویسنده‌ای به نام «مارسل‌ موره» چندین کتاب و رساله درباره ژول ورن نوشت و او را چنان که بود به دنیا معرفی کرد. مارسل موره در دو کتاب، «ژول ورن بسیار شگفت انگیز» و «اکتشافات ژول ‌‌ورن» ژول ورن را به دنیا شناساند.

ژول ورن که هفتاد و هفت سال عمر کرد ، نزدیک به هشتاد داستان دراز و کوتاه و رساله پژوهشی نوشته‌ است. مانند تاریخ مصر و فرانسه و مستعمره‌هایش (۱۸۶۸) تاریخ رهنوردی‌های بزرگ و رهنوردی‌های بزرگ (۱۸۷۸) کریستف کلمب (۱۸۸۳) و افزون بر آن پانزده نمایش‌نامه نوشته که در آن دوره بروی صحنه رفته‌ است.

نام برخی از داستان‌های او به این شرح است. «پنج هفته در بالن»، «سفربه‌مرکززمین» ، «اززمین‌تا‌ماه»، «فرزندان کاپیتان گرانت»، «سفر به مدار ماه»، «بیست هزار فرسنگ زیر دریا»،

«دور دنیا در هشتاد روز»، «جزیره اسرارآمیز»، «میشل استروگوف»

در دورانی که نویسندگان خوش قریحه وچیره‌دستی چون بالزاک‌، دیکنز‌، الکساندر دوما و تولستوی و داستایوفسکی، ژرژ الیوت و امیل زولا و ده‌ها نویسنده نامدار دیگر بودند، ژول ورن نه تنها به عنوان نویسنده و گردآور ورزیده جای خود را باز کرد‌، بلکه با پیش‌بینی‌های ارزنده و روشن‌بینانه خود، چراغ راهنمای نوآوران و دانشمندان در نیم و حتا یک سده پس از آن گردید.

او به همراه برادرش پل با کشتی مجهزی ره‌سپار آمریکا شد ودر بازگشت شاهکار ارزنده خود به نام بیست هزار فرسنگ زیر دریاها را نوشت. او به شهر «آمین» زادگاه  همسرش رفت و در آن‌جا جای گرفت. دو سال پس از آن یک مهمان‌خانه خودمانی و یک کشتی گردش‌گری را خرید و نام آن‌را «سن میشل»  به نام پسرش  گذاشت و «دور دنیا در هشتاد روز» را به روی صحنه برد که دو سال با کام‌یابی بسیار مواجه شد.

در 9 مارس 1886 برادرزاده 25 ساله‌اش به نام گستن به طرف او شلیک کرد. جراحت  ناشی از گلوله با سرعت کمی التیام یافت و باعث شد که ژول ورن تا آخر عمر خود بلنگد. علت این شلیک معلول نشد اما به نظر می‌رسد خواهر‌زاده او دچار مشکلات روانی بوده است.

ژول ورن در سال ۱۸۷۱ پدرش و در یک سال بعد مادر خود را ازدست داد.

او تا واپسین دمی که توانایی داشت  از تکاپو دست بر نداشت. حتا یک بار در نزد «دوآمی‌چیس» نویسنده ایتالیایی گفته بود، زمانی‌که من کاری ندارم، احساس می‌کنم که زندگی از هستی‌ام رخت بر بسته‌ است.

و سرانجام ژول ورن در 24 مارس ۱۹۰۵ بر اثر بیماری دیابت، در شهر آمین درگذشت.

بعد از مرگ او تنها پسرش سن میشل مراحل چاپ آخرین داستان‌های او را بر عهده گرفت.

منابع:

وکی پدیا

زندگی‌نامه ژول ورن

آفتاب

ایرانیان

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,