Saturday, 18 July 2015
26 November 2020
به بهانه روز جهانی تئاتر

«نگاهی بر تاریخچه هنر ششم»

2010 March 29

سروش / رادیو کوچه

soroush@koochehmail.com

ما همه لعبتکانیم و فلک لعبت باز            از روی حقیقتم نه از روی مجاز

بیست و هفتم مارس از سوی سازمان جهانی یونسکو به عنوان روز جهانی تاتر نام‌گذاری شده است. این روز در ایران مصادف با هفتم فروردین ماه و تعطیلات نوروزی است به همین سبب کم‌تر کسی از اهالی این هنر بدان توجه می‌کند. هر سال در این روز پیامی ویژه از سوی یکی از شخصیت‌ها و بزرگان تاتر جهان خطاب به خانواده تاتر داده می‌شود که از اهمیت فوق‌العاده‌ای نیز برخوردار است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

تاتر شاخه‌ای از هنرهای نمایشی است که به بازنمودن داستان‌ها در برابر مخاطبان یا تماشاگران می‌پردازد. تاتر واژه‌ای است یونانی در لغت به معنای چیزی که به آن نگاه می‌کنند. در فارسی به تاتر «نمایش»  نیز می‌گویند.

تاتر یکی ازهنرهای هفتگانه است. کسانی که درباره بوجود آمدن تاتر جستجو کرده‌اند می‌گویند سر‌چشمه آن از آیین‌هاست .

پیشینه تاتر به رقص‌های اولیه بشر به هنگام جادوی طبیعت و حیوانات باز می‌گردد. بشر با انجام این حرکات نمایشی سعی در تسخیر نیروهایی داشت که هدایت‌شان در دست او نبود.

در تاتر از هم‌کردی (ترکیبی) از سخن، حرکات، موسیقی، رقص، صدا و نور برای اجرا بهره گرفته می‌شود. به جز سبک معیار گفتار داستانی، تاتر گونه‌های دیگری نیز دارد مانند اپرا، باله، کابوکی، خیمه شب بازی و پانتومیم.

تاتر از کار گروهی سرچشمه می‌گیرد. بازیگران انسان‌هایی هستند که دیده می‌شوند، اما گروهی دیگر نیز دست اندرکارند که دیده نمی‌شوند. آنان نیز درست به اندازه بازیگران اهمیت دارند و تبحرشان و توانایی‌های تخصصی‌شان به اثر امکان تحقق یافتن می‌دهد.

هنر تئاتر در ایران پیشینه‌ای دراز دارد و سبکی از آن در نمایش‌های تعزیه نمود یافته ‌است. در کتاب تاریخ بخارا آمده‌است که نمایش ایران از آیین اسطوره و شعایر برخاسته‌ است.

بر اساس مکتوبات مورخان اولین تاتر در ایران در شهر رشت برگزار شد.

از آغاز آشنایی ایران با تاتر غربی تا نهادی شدن تئاتر در حدود یک قرن طول کشید و هنوز نیم قرن دیگر لازم بود تا جامعه سنتی ایران تاتر را بشناسد، بپذیرد و خود زبانی مستقل و ایرانی در تاتر می‌افکند.

جامعه سنتی ایران یه پیروی از علمای دینی اساسن نسبت به پذیرش پدیده‌های غربی با نظر سوظن می‌نگریست، و اگر بنا به ملاحظاتی به صورت رسمی مظاهر غربی را تکفیر نمی‌کرد، لااقل از نهادی شدن آن تا جایی که از دستش بر می‌آمد جلوگیری می‌کرد. اما حوادث تاریخی و جریانات سیاسی در سطح جهان، چنان می‌چرخید که از پذیرفتن فرآوردهای غربی گریز نبود، به ویژه تاتر غربی، که اساسن پدیده‌ای نو ظهور در نزد مردم تحصیل‌کرده ایرانی بود و در آن امکانات بیانی و تبلیغی هم‌چون هنری مستقل در میان محافل فرهیخته جا افتاد.

همه ساله در روز جهانی تاتر پیامی ویژه از سوی یکی از شخصیت‌ها و بزرگان تاتر جهان خطاب به خانواده تاتر داده می‌شود که از اهمیت فوق‌العاده‌ای هم برخوردار است.

امسال نیز به رسم همه ساله «جودیت اولیویا دنچ» بازیگر سرشناس تاتر، تلویزیون و سینمای انگلیس که بزرگ‌ترین بازیگر دوره پس از جنگ نام گرفته و تاکنون جوایز بسیاری را از آن خود ساخته است، به مناسبت 27 مارس (7 فروردین) که روز جهانی تاتر نام دارد، پیامی را منتشر کرد.

در بخشی از این پیام آمده است: 27مارس (7 فروردین) به صورت رسمی روز جهانی تاتر اعلام شده است. اما به دلایل بسیاری هر روز باید روز تاتر به حساب بیاید، چرا که ما وظیفه داریم سنت سرگرم کردن، آموزش دادن و روشن‌گری اذهان مخاطبان را حفظ کنیم که بدون آن‌ها هرگز زنده نخواهیم ماند.

منابع

سامانه ملی مقالات

ایران تاتر

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,