Saturday, 18 July 2015
25 November 2020
به بهانه زادروز «بودا»

«آن‌که به‌ دنیا گفت نه»

2010 April 08

محبوبه / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

هشتم آوریل563 سال قبل از میلاد مسیح در ژاپن، کره، تایوان و هاوایی روز کامبوتسو برابر با زادروز «بودا» بنیان‌گذار مکتب اصلاحی بودیسم است. بودا در سنین جوانی در رویا‌رویی با چندین واقعه تلخ در زندگی خویش به سوی عرفان روی آورد. وی شش سال را به ریاضت گذراند و سرانجام در زیر یک درخت به ساتوری یا آگاهی دست یافت. وی به این اعتقاد یافت که دلیل رنج، هوس آدمی است لذا با استدلال این‌که رنج در تمامی اوقات زندگی آدمی همراه اوست از بین بردن هوس‌ها در زندگی انسان را تنها راه رهایی وی دانست.‌ بودا در هشتاد سالگی دار فانی را وداع گفت.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«ای رهروان، این است حقیقت عالی رنج. زاییده‌شدن براستی رنج است، پیری رنج است، بیماری رنج است، مرگ رنج است، بودن با چیزهای ناخوشایند رنج است، دور بودن از چیزهای خوشایند رنج است، به آرزو نرسیدن رنج است، سخن کوتاه: پنج بخش دلبستگی، رنج است.»

«بودا»  به معناى بیدار شده و به روشنی رسیده،  لقب «گوتاما شاکیامونى» بنیان‌گذار مکتب اصلاحى بودیسم است. بودا با نام واقعی «سیذارتا گوتاما» در هشتم آوریل 563 سال قبل از میلاد مسیح  به دنیا آمد. به عقیده بوداییان وى فرزند پادشاه شهر «کاپیلاوستو»  در شمال هندوستان بود.

ستاره شناسان پیش‌گویى کرده بودند که این شاه‌زاده پس از مشاهده نمونه‌هاى بیمارى، پیرى و مرگ و برخورد با یک ریاضت‌کش دنیا را ترک خواهد کرد و به ریاضت روى خواهد آورد. بدین سبب پدرش دستور داده بود وى را به دور از ناملایمات زندگى بشرى و در ناز و نعمت پرورش دهند و مراقب رفتار و کردار او باشند، از این روی او در باغی مملو از خوردنی‌ها و شراب و زنان زیبا‌روی به وسیله پدر که بیم‌ناک ترک وارث تخت و تاج به روایت پیش‌گویان بود در حبس بود.

شاه‌زاده در 29 سالگى در شبی که رقاصه‌گان و نوازندگان در پیش از طلوع خورشید به خواب مستانه‌ای فرو رفته بودند،‌ بیدار مانده بود و چشم در افق نظاره‌گر بیرون آمدن خورشید از افق بود و گویی این طلوع سوالی خفته را در او زنده کرد: «به راستی زندگی تمامش همین است؟» و این سرآغاز زندگی تازه گوتاما بود که به‌ قول خودش دچار روشن‌شدگی شد نه وحی، او از کاخ گریخت و تحت ارشاد فردى به نام «آلارا»  زندگى راهبان را برگزید و پس از شش سال ریاضت‌هاى سخت و سنگین در جنگل‌ها سرانجام هنگامى که از وصول به حقیقت از طریق ریاضت نومید شد، ریاضت را کنار گذاشت و به تفکر و مراقبت معنوى روى آورد. جهاد اکبر او نیز شش سال طول کشید و پس از آن با هفت هفته توقف زیر درختى که بعدها  درخت «بیدارى» نامیده شد، با «مارا» یعنى شیطان ویران‌گر مبارزه کرد و در نهایت به حقیقت دست یافت و بوداى دوره کنونى شد.

به عقیده بوداییان در دوران‌هاى پیشین جهان نیز، تعدادى بودا آمده‌اند. هر یک از این بوداها قبل از ظهورشان «بودى ساتوا» خوانده مى‌شدند، یعنى کسى که به معرفت کامل دسترسى دارد یا بوداى بالقوه است .

بودا در مدت 40 سال با مسافرت‌هاى فراوان‌، آیین خود را در سراسر هندوستان تبلیغ کرد و بر اثر ملاقات با افراد مختلف‌، به اصلاح نفس و تربیت شاگردانى همت گماشت که برجسته‌ترین آنان پسر عمویش «آنندا»  بود.

اما بودا سرانجام در هشتاد سالگى در گذشت.

داستان زندگى شگفت آور بودا از قدیم‌الایام جذابیت داشته و به همین دلیل این داستان دینى به زبان‌هاى گوناگون ترجمه و در سراسر جهان منتشر شده است. نقل عربى آن با اضافه شدن  از فرهنگ سریانى‌، به عنوان داستان «بلوهر و یوذارسیف» بین مسلمانان رواج پیدا کرد.

اندیشه‌هاى اصلاحى بودا در مخالفت با تعصب‌هاى «برهمنان» بود و اختلافات طبقاتى را باطل مى‌شمرد. تعالیم اخلاقى وى در مجموعه‌هایى مانند «ترى‌پیتکا» یعنى سه سبدگرد آمده است. این تعالیم که بر آیین هندو پایه گذارى شده است، ترک دنیا، تهذیب نفس، تامل، مراقبه و تلاش براى رهایى از گردونه زندگى پر رنج این جهان را توصیه مى‌کند و براى وصول به رهایی یا «نیروانا» اهمیت زیادى قائل است و مفهوم آن را توسعه مى‌دهد. آیین بودا در قرون بعدى بخش عمده‌اى از خاک هندوستان را تسخیر کرد و در کشورهاى همسایه نیز گسترش یافت‌. در قرون هشتم و نهم میلادى، دو تن از دانشمندان آیین هندو را نوسازى کردند و بر اثر آن‌، آیین بودا اندک‌اندک از هندوستان برچیده و آیین هندو جانشین آن شد، اما اشکال گوناگون آن در خاور دور و مناطق دیگر گسترش یافت.

عده‌ای راهب از بودا پرسیدند: «راه درست کدام است‌؟»

او پاسخ داد: «راه میانه، میان لذت و رنج است که از راه هشت‌گانه به دست مى‌آید.» راه هشت‌گانه هشت قانون بزرگ زندگى را مى‌آموزد:

1. پرهیز از آزار جانداران

2. پرهیز از دزدى

3. پرهیز از بى عفتى

4. پرهیز از دروغ

5. پرهیز از مستى

6. پرهیز از بدگویى

7. پرهیز از خودخواهى

8. پرهیز از نادانى

9. پرهیز از دشمنى

منبع‌ها:

آشنایی با ادیان بزرگ

بودا

ویکیپدیا

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,