Saturday, 18 July 2015
05 December 2020
گزارش روز

«پوکی استخوان ایرانی‌ها در‌مرحله بحران»

2010 April 19

سام شریف / رادیو کوچه

sam@koochehmail.com

پوکی استخوان بیماریی است که در آن استخوان شکننده شده و با کوچک‌ترین ضربه‌ای می‌شکند. شکستگی‌ها عمدتن در استخوان ران، مچ دست و مهره‌هاست. میزان ابتلا به پوکی استخوان در ایران به مرحله بحران رسیده است. تحقیقات نشان می‌دهد 90 درصد خانواده‌های ایرانی به دلیل تغذیه نامناسب و مصرف پایین لبنیات در ایران به پوکی استخوان مبتلا هستند. سن ابتلا به این بیماری در بین زنان ایرانی به شدت کاهش یافته و به 35 سالگی رسیده است؛ در حالی که میانگین سن ابتلا به این بیماری در جهان 75 سالگی است. کارشناسان، تغذیه مناسب، نوشیدن حداقل دو لیوان شیر در روز، ورزش کردن و استفاده از نور خورشید را مهم‌ترین راه جلوگیری از ابتلا به این بیماری می‌دانند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

سرانه پایین مصرف شیر در کشور

آمارها حاکی از آن است که میزان سرانه مصرف شیر در اروپا 300 تا 400 کیلوگرم در سال است اما سرانه مصرف شیر در ایران برای هر نفر 90 کیلوگرم تعیین شده است. دکتر نجفی، عضو هیات‌مدیره‌ انجمن صنایع لبنی به خبر آن‌لاین می‌گوید: «بر اساس برنامه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به منظور تامین سلامت مردم این‌طور در نظر گرفته شده بود که مصرف سرانه شیر تا پایان برنامه چهارم توسعه دولت به 160 کیلوگرم افزایش یابد اما با وجود نزدیک شدن به زمان پایان این برنامه، مصرف سرانه شیر در کشور با رقم اعلام شده تفاوت معنی‌داری دارد.» او در ادامه می‌افزاید: «سرانه پایین مصرف شیر و فرآورده‌های لبنی در کشور باعث شده تا در حوزه سلامت هزینه بالایی جهت رفع پوکی استخوان بپردازیم.»

کارشناسان تغذیه، مصرف روزانه حداقل دو لیوان شیر، 25 گرم پنیر و 250 گرم ماست و سایر فرآورده‌های لبنی را برای حفظ سلامت بدن الزامی می‌دانند. دکتر «احمدرضا درستی»، متخصص تغذیه نیز می‌گوید: «در پی مطالعاتی که طی سال‌های 79 تا 81 در انستیتو تحقیقات تغذیه ایران انجام شده، ما به این نتیجه رسیدیم که بیشتر خانواده‌های ایرانی با کمبود کلسیم مواجه هستند.»

دکتر «سیدمرتضا صفوی»، مدیر کل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت نیز با اشاره به خطراتی که این کمبود کلسیم ممکن است به وجود بیاورد، معتقد است: «خبر بدی که ریشه در این کمبود کلسیم گسترده دارد، این است که سن پوکی استخوان در زنان ایرانی به 35 سال کاهش یافته است و اکثر این خانم‌ها با پوکی استخوان وارد دهه چهارم زندگی‌شان می‌شوند.»

اما نوشیدن نوشابه‌های گازدار توسط نیمی از مردم ایران یکی دیگر از عوامل کمبود کلسیم است.

«برلیانت بزرگمهر»، مسوول کمیته آموزش همگانی انجمن تغذیه ایران نیز معتقد است: «خوردن نوشابه‌های گازدار سبب پوکی استخوان می‌شود چون سبب می‌شود از رسوب مناسب کلسیم در استخوان جلوگیری به عمل آید.»

ورزش؛  عنصر مهم اما فراموش ‌شده

ورزش به تراکم استخوان‌ها می‌افزاید، از پوکی آن‌ها پیش‌گیری می‌کند و مقاومت اسکلت بدن در برابر شکستگی‌ها را بالا می‌برد. اکثر ورزش‌ها این خاصیت را دارند، اما بهترین آن‌ها ورزش‌هایی هستند که تمام اندام را درگیر می‌کنند. این‌طور که نتایج یک بررسی نشان داده، پیاده‌روی از پوکی استخوان جلوگیری می‌کند. بسکتبال و فوتبال نیز ساختار استخوان را متراکم می‌کنند و این یک مزیت به شمار می‌رود چرا که بافت متراکم‌تر در برابر پوکی استخوان مقاوم است و به راحتی نمی‌شکند.

اما ورزش زنان در ایران در سال‌های پس از انقلاب 1357 هم‌واره با محدودیت‌هایی روبه‌رو بوده است. مسئله پوشش اسلامی و عدم بازتاب رسانه‌ای و نیز عدم حضور زنان در بسیاری از رشته‌ها از معضلاتی بوده است که ورزش زنان طی سال‌های پس از انقلاب با آن دست و پنجه نرم می‌کرده است. این معضلات باعث عدم حضور زنان در رشته‌های گوناگون ورزشی شده است و نیز سلامتی جسمی زنان را با مشکلی جدی روبه‌رو ساخته است و آن‌ها را در برابر بیماری‌های گوناگون از جمله پوکی استخوان آسیب‌پذیر کرده است.

نور خورشید؛ ارزان‌ترین راه

بسیاری از پزشکان و متخصصان تاثیر مثبت ویتامین «دی» بر عدم ابتلا به بیماری پوکی استخوان را تایید کرده‌اند و معتقدند بهترین و ارزان‌ترین منبع ویتامین «دی» در کره زمین نور خورشید است.

دکتر «مهران ستاره»، استادیار دانشگاه علوم پزشکی زنجان نیز در این زمینه معتقد است: « قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید به مدت 10 تا 15 دقیقه در ساعات 10 صبح و یا 4 بعدازظهر، بخشی از ویتامین «دی» مورد نیاز بدن را تامین می‌کند.» وی با بیان این مطلب که نور مستقیم در بروز سرطان پوست و لک‌های پوستی موثر است، ادامه می‌دهد: «تابش نور از پشت پنجره، تاثیری در روند فوق نخواهد داشت، هم‌چنین این زمان از 10 تا 15 دقیقه نباید فراتر رود.»

حجاب اجباری برای کودکان دختر از سنین 7 سال و محصور بودن در محیط‌های سر پوشیده آنان را از این منبع ارزان ویتامین «دی» محروم کرده است.

راه‌های تشخیص

پوکی استخوان را بیماری خاموش نیز می‏گویند زیرا ضعیف شدن استخوان‏ها علامت واضحی ندارد. اولین علامت واضح آن یک شکستگی دردناک است که با کوچک‌ترین ضربه در مچ دست، استخوان ران یا استخوان فقرات اتفاق می‏افتد؛ البته لازم به ذکر است که دلیل هر شکستگی‌ای پوکی استخوان نیست. اما لازم نیست بیش از حد نگران شوید زیرا راه‌هایی هم برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری خاموش وجود دارد؛ راه‌هایی از قبیل موارد زیر:

_استفاده روزانه از آفتاب و خوردن ویتامین «دی»

_ تغذیه سالم
_عدم استعمال دخانیات

_ مصرف نکردن نوشیدنی‏های حاوی الکل
_ ورزش کردن

فعالیت‏های فیزیکی در دوران کودکی و جوانی اثر مثبتی در شکل‏گیری و تراکم استخوانی دارد. ورزش در دوران میان‌سالی و در افرادی که دچار پوکی استخوان هستند نیز اثر زیادی در پیش‌گیری و افزایش تراکم استخوان دارد. تند راه رفتن، استفاده کردن از پله، کوه‏نوردی و ورزش‏های روزانه به ترمیم و ساختن بافت استخوان کمک می‏کند.

به‌طور کلی فعالیت‏های فیزیکی سبب تقویت عضلات و افزایش تعادل بدن می‌شود، در نتیجه از افتادن که علت اصلی شکستگی است جلوگیری می‌شود و وضع روحی را نیز بهبود می‏بخشد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , ,