Saturday, 18 July 2015
24 November 2020
به مناسبت زادروز«سیمین دانشور»

«نخستین رییس کانون نویسندگان ایران»

2010 April 28

مریم/ رادیو کوچه

maryam.m@koochehmail.com

هشتم اردیبهشت ماه برابر با زادروز «سیمین دانشور» است. وی متولد سال ۱۳۰۰ خورشیدی و شهر شیراز است. او نویسنده، مترجم و نخستین زن ایرانی است که به‌صورتی حرفه‌ای در زبان فارسی داستان نوشت. مهم‌ترین اثر او رمان سووشون است که نثری ساده دارد و به ۱۷ زبان ترجمه شده است و از جمله پرفروش‌ترین آثار ادبیات داستانی در ایران محسوب می‌شود. دانشور هم‌چنین عضو و نخستین رییس کانون نویسندگان ایران بود.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

او فرزند محمدعلی دانشور پزشک و قمرالسلطنه حکمت مدیر هنرستان دخترانه و نقاش بود. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را در مدرسه انگلیسی مهرآیین انجام داد و در امتحان نهایی دیپلم شاگرد اول کل کشور شد. سپس برای ادامه تحصیل در رشته ادبیات فارسی به دانشکده ادبیات دانشگاه تهران رفت.

دانشور، پس از مرگ پدرش در ۱۳۲۰ خورشیدی شروع به مقاله‌نویسی برای رادیو تهران و روزنامه ایران کرد، با نام مستعار «شیرازی بی‌نام».

در ۱۳۲۷ مجموعه داستان کوتاه «آتش خاموش» را منتشر کرد که اولین مجموعه داستانی است که به قلم‌زنی ایرانی چاپ شده‌ است. مشوق دانشور در داستان‌نویسی فاطمه سیاح، استاد راهنمای وی و صادق هدایت بودند. در همین سال با جلال آل‌احمد که بعدن همسر وی شد، آشنا شد.

در ۱۳۲۸ با مدرک دکترای ادبیات فارسی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. عنوان رساله وی «علم‌الجمال و جمال در ادبیات فارسی تا قرن هفتم» بود (با راهنمایی سیاح و بدیع‌الزمان فروزانفر).

دکتر سیمین دانشور در سال ۱۳۲۹ زمانی‌که در اتوبوس نشسته بود تا راهی شیراز شود با «جلال آل‌احمد» نویسنده و روشن‌فکر ایرانی آشنا شد. در همین سال با آل‌احمد ازدواج کرد. دانشور در ۱۳۳۱ با دریافت بورس تحصیلی به دانشگاه استنفورد رفت و در آن‌جا دو سال در رشته زیبایی‌شناسی تحصیل کرد. وی در این دانشگاه نزد «والاس استنگر» داستان‌نویسی و نزد «فیل پریک» نمایش‌نامه‌نویسی آموخت. در این مدت دو داستان کوتاه که دانشور که به زبان انگلیسی نوشته بود در ایالات متحده چاپ شد.

پس از برگشتن به ایران، دکتر دانشور در هنرستان هنرهای زیبا به تدریس پرداخت تا این‌که در سال ۱۳۳۸ استاد دانشگاه تهران در رشته باستان‌شناسی و تاریخ هنر شد. وی در ۱۳۵۸ از دانشگاه تهران بازنشسته شد. از سیمین دانشور هم‌واره به‌عنوان یک جریان پیش‌رو و خالق آثار کم‌نظیر در ادبیات داستانی ایران نام‌برده می‌شود.

اولین آثار منتشرشده دانشور عبارتند از :

مجموعه‌های داستان کوتاه آتش خاموش (اردیبهشت ۱۳۲۷)، شهری چون بهشت (دی ۱۳۴۰) و نیز ترجمهٔ آثاری از برنارد شاو (سرباز شکلاتی ۱۳۲۸)، آنتوان چخوف (دشمنان، ۱۳۲۸)، آلن پیتون (بنال وطن)، ناتانیل هاثورن (داغ ننگ) و دیگران.

معروف‌ترین اثر دانشور، رمان سووشون (انتشارات خوارزمی، تیر ۱۳۴۸) است که مدت کوتاهی پیش از مرگ نابهنگام جلال آل احمد، همسر دانشور، منتشر شد که ازجمله پرفروش‌ترین رمان‌های معاصر است. درباره این رمان نقدهای بسیاری منتشر شده ‌است. این رمان به وقایع پس از پادشاهی رضا پهلوی می‌پردازد و ماجراهای آن در نیمه اول سال ۱۳۲۲ در شیراز اتفاق می‌افتند، ولی به‌گفته خود دانشور به شکلی رمزی به سقوط دولت مصدق در مرداد ۱۳۳۲ نیز اشاره می‌کند (گلشیری، ص ۱۷۱).

از آثار دیگر وی می‌توان به چهل طوطی با جلال آل‌احمد، به کی سلام کنم؟ خوارزمی، خرداد ۱۳۵۹، و ترجمه ماه عسل آفتابی ۱۳۶۲ اشاره کرد. وی چند اثر غیرداستانی نیز دارد، از جمله غروب جلال (انتشارات رواق، ۱۳۶۰)، شاه‌کارهای فرش ایران، راهنمای صنایع ایران، ذن بودیسم، و مقالاتی با عنوان «مبانی استتیک» در روزنامه مهرگان.

مهم‌ترین آثار دانشور پس از انقلاب ایران رمان‌های جزیره سرگردانی (خوارزمی، ۱۳۷۲) و ساربان سرگردان هستند که به وقایعی که به این انقلاب منجر شد و اتفاقات بعد از آن می‌پردازند.

۳۰ تیر ۱۳۸۶ خورشیدی دانشور به‌علت مشکلات حاد تنفسی در بیمارستان پارس بستری شد، نیز شایع شد که وی درگذشته ‌است اما این خبر تکذیب شد و او در ۲۲ مرداد ۱۳۸۶ با تشخیص تیم پزشکی از بیمارستان پارس مرخص شد.

منبع

ویکی‌پدیا

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,