Saturday, 18 July 2015
29 November 2020
سعدی‌نامه- قسمت پنجم

«بازتاب اندیشه‌های مدیریتی در آثار سعدی»

2010 May 04

حمید جعفری / رادیو کوچه

بزرگانی همانند «سعدی» را باید فراتر از یک شاعر دانست و باید در شمار خردمندان یک جامعه فرض کرد. آن‌ها اندیشمندانی هستند که کوشیده‌اند با ارایه راه و رسم‌ها، تعالیمی را به ما عرضه کنند تا بهتر زندگی کنیم. علم مدیریت نیز تلاش می‌کند تا راه و رسم تحول را بیاموزاند. سخنان سعدی، علم به معنای متداول آن نیست. حکمت‌های عام بشری است که وسعت گرفته‌اند. این حکمت‌ها به ما کمک می‌کند تا به یک حوزه خود‌باوری دست پیدا کنیم. این خود‌باوری برای مغرور شدن نیست بلکه سرآغازی برای تفکر و اندیشه است.
آن چه بازگو شد بخشی از سخنان دکتر «غلام‌رضا خاکی» استاد دانشگاه رشته مدیریت بود که عنوان آن «بازتاب اندیشه‌های مدیریتی در آثار سعدی» است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

دکتر خاکی در ادامه این چنین بیان می‌کند که اگر همه‌ی پیام سعدی را در حوزه‌ی مدیریت بخواهیم کوتاه کنیم چنین خواهد بود که عدالت باید در خدمت رفاه خلق باشد. آن چه که ما از مدیرانمان انتظار داریم نیز جز توسعه یافتگی جامعه نیست. باید نیازهای اولیه برطرف شود تا بتوان به شاخص‌های بالاتری رسید. سعدی حکایتی در گلستان دارد به این صورت «یکی را از ملوک عجم حکایت کنند که دست تطاول به مال رعیت دراز کرده بود و جور و اذیت آغاز کرده تا به جایی که خلق از مکاید ظلمش به جهان برفتند و از کربت جورش راه غربت گرفتند. چون رعیت کم شد ارتفاع ولایت نقصان پذیرفت و خزینه تهی ماند و دشمنان زور آوردند.»

سعدی در این جا سخن از جابه‌جایی نیروها بر اثر سو مدیریت می‌گوید. بر اثر این سو مدیریت کشاورزی نقصان می‌پذیرد. این مساله از نظر پویایی سیستم‌ها مهم است. در ادامه، بزرگان به آن پادشاه می‌گویند: «ای ملک … تو مر خلق را پریشان برای چه می‌کنی؟ مگر سر پادشاهی کردن نداری؟» سعدی استراتژی راهبردی آن پادشاه را نادرست می‌داند. ما می‌دانیم که در مدیریت از 5 منبع قدرت نام برده شده است، قدرت قانونی، قدرت تنبیه، قدرت بر پایه پاداش دادن، قدرت بر اساس تخصص و سرانجام قدرت ناشی از مقبولیت در نزد دیگران. چنین قدرتی امکان تحول را می‌دهد و سعدی به نوع پنجم قدرت نظر دارد.

وقتی سعدی می‌گوید: «مراعات دهقان کن از بهر خویش/ که مزدور خوش‌دل کند کار بیش»، به یک اصل مدیریتی اشاره می‌کند. اصولن عمل‌کرد هر انسانی را حاصل ضرب توان او ضرب در تمایل او می‌دانند. به زبان دیگر، شایستگی ما ضرب در انگیزش ما‌. سعدی ما را از یک غفلت برحذر می‌دارد و می‌گوید چنان‌چه سیستم و مقرراتی برای کارکنان بسازید، ضرورتن به عمل‌کرد عالی نخواهید رسید.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,