Saturday, 18 July 2015
05 December 2020
به بهانه زاد‌روز «ذبیح‌اله صفا» نویسنده، پژوهش‌گر و استاد ادبیات ایرانی

«حماسه‌سرایی در ایران»

2010 May 06

محبوبه / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

شانزدهم اردیبهشت برابر با زادروز «ذبیح‌اله صفا» نویسنده، پژوهش‌گر و استاد ادبیات ایرانی است، که در سال 1290 خورشیدی زاده شد و در سال 1378 خورشیدی در سن 88 سالگی دار‌فانی را وداع کرد. از تالیفات مشهور وی می‌توان به «حماسه‌سرایی در ایران» و «تاریخ ادبیات در ایران» اشاره کرد. او سردبیر مجله «دانشکده ادبیات» و رییس «دانشکده ادبیات» دانشگاه تهران و هم‌چنین معاون کمیسیون ملی «یونسکو» در ایران بوده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«ذبیح‌اله صفا» در شانزدهم اردیبهشت سال 1290 خورشیدی در شهمیرزاد، سمنان متولد شد. پدرش در بابل بازرگان بود و خانواده‌اش همانند خانوارهای شهمیرزادی مقیم شمال، به شهمیرزاد و بابل ییلاق و قشلاق می‌کردند. او دوران تحصیلات ابتدایی را در شهر بابل گذراند و تحصیلات متوسطه را در تهران به اتمام رساند و در سال 1312 دیپلم ادبی گرفت و وارد دارالمعلمین عالی شد و در سال 1315 لیسانس فلسفه و ادبیات فارسی گرفت.

پس از انجام خدمت سربازی به دبیری زبان و ادبیات فارسی پرداخت. در عین حال در دوره دکترای ادبیات به تحصیل اشتغال ورزید و دکترا دریافت کرد و رساله خود را تحت عنوان «حماسه‌سرائی درایران» نوشت و با درجه ممتاز مورد تصویب واقع شد.

دکتر صفا از سال 1320 به سمت معاونت و بعد کفالت اداره دانش‌سراهای مقدماتی در وزارت فرهنگ برگزیده شد و در سال 1322 به ریاست اداره تعلیمات عالیه و تعلیمات متوسطه و ریاست دانش‌سراها منصوب گردید.

در همان زمان عضویت  هیت‌مدیره «شیر و خورشید‌سرخ»‌ و دبیرکلی کمیسیون ملی «یونسکو» را در ایران عهده‌دار بود و در این سمت‌ها ماموریت‌های زیادی به اروپا پیدا کرد. وی از جوانی شوق و ذوق مطبوعاتی نیز داشت. درسال 1312 معاون سردبیر مجله «مهر» شد و در 1315 سردبیر مجله مذکور گردید. در 1320 امتیاز مجله «سخن» را گرفت و یک سال آن را انتشار داد و بعد از یک سال امتیاز سخن را به «پرویز خانلری» واگذار نمود و خود امتیاز روزنامه «شباهنگ» را دریافت کرد و چهار سال روزنامه را منتشر کرد. مدتی نیز مدیریت مجله «ارتش» با او بود و بعد مدیریت مجله ادبی «دانشکده ادبیات» که در آن ‌زمان رییس «دانشکده ادبیات» دانشگاه تهران نیز بود، را هم داشت.

عضویت در شورای دانشگاه تهران، عضویت در دوره امنای دانشگاه هنر از سال 1354 عضویت در هیت امنای مدرسه عالی ادبیات و زبان‌های خارجی از سال 1348 عضویت در شورای عالی فرهنگ (آموزش و پرورش) از شمار وظایف جنبی دکتر صفا به حساب می‌آمد.

دکتر صفا، دارای تالیفات متعدد و متنوعی است که مهم‌ترین آن‌ها، دوره هشت جلدی «تاریخ‌ادبیات در ایران» (در 6000 صفحه‌) است که مفصل‌ترین و جامع‌ترین کتاب موجود در زمینه تاریخ ایران بعد از اسلام است.

او ده‌ها تالیف کوچک‌تر و ده‌ها مقاله در مجله‌های معتبر ادبی درون مرزی و برون مرزی نیز دارد. هم‌چنین متون فارسی متعددی را تصحیح و چاپ کرده است. از آثار و تالیفات او میتوان کتب زیر را نام برد: «حماسه سرائی در ایران»، «تاریخ مختصر تحول نظم و نثر فارسی»، «تاریخ علوم عقلی در تمدن اسلامی»، «تاریخ ادبیات در ایران» در (سه جلد)، «گنج سخن»، «یادنامه خواجه نصیرطوسی»، «جشن نامه ابن سینا»، «ترجمه مرگ سقراط از آثار لامارتین»، «مزداپرستی در ایران قدیم»، «آیین سخن در معانی و بیان فارسی» و چندین آثار و تصحیح دیگر.

از دکتر ذبیح‌اله صفا و همسر آلمانی ایشان دو فرزند به یادگار مانده است. سرانجام وی با به جای گذاشتن آثار علمی متعدد و فراوان در نوزدهم اردیبهشت سال  1378 شمسی ‌در سن 88 سالگی در لوبک، «آلمان» در گذشت و در همان‌جا به خاک سپرده شد.

منبع‌ها:

باشگاه اندیشه

ویکی‌پدیا

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,