Saturday, 18 July 2015
28 November 2020
به مناسبت پایان یافتن «جنگ جهانی دوم»

«پایان کشتار چهل میلیونی»

2010 May 08

سروش / رادیو کوچه

soroush@koochehmail.com

هشتم می برابر با شصت و پنجمین سال به پایان رسیدن جنگ جهانی دوم یکی از بزرگ‌ترین و پرتلفات‌ترین جنگ‌ها در تاریخ جهان است. در اول سپتامبر سال 1939 میلادی نیروهای نظامی آلمان به کشور لهستان حمله کردند و بدین ترتیب دومین‌ جنگ‌ فراگیر جهان در غرب آغاز شد. این جنگ علاوه‌ بر اروپا، در بخش‌های‌ گسترده‌ای‌ از قاره‌ آسیا و آفریقا تاثیرات‌ مخرب‌ عمده‌ای‌ برجای‌ گذاشت‌ و کشورهایی دیگر، از جمله‌ ایران را درگیر خود کرد‌.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

جنگ جهانی دوم به دلایل بسیاری آغاز شد. بعضی از اصلی‌ترین آن‌ها، بحران اقتصادی و تورم و درخواست غرامت جنگی از جمهوری وایمار آلمان پس از جنگ جهانی اول، و رکود اقتصادی و نیاز ژاپن به مواد اولیه بود که باعث ظهور و رواج اندیشه فاشیسم و ملی‌گرایی، ظهور اندیشه دیکتاتوری و محدود کردن فکر و اندیشه شد.

در آلمان چهار میلیون نفر بی‌کار بودند و از آن‌جایی که این کشور مستعمره نداشت، نمی‌توانست محصولاتش را به فروش برساند. هیتلر سال ۱۹۲۵ در کتابی به نام نبرد من (Mein Kampf) اعلام کرد که باید در فکر «فضایی برای حفظ موجودیت نژادژرمن» بود و باید برای این مهم «به شرق نگریست». او سپس برای به دست آوردن بازارهای جدید برای محصولات آلمانی مسئله‌ی نابودی «یهودیت – بلشویسم» را مطرح نمود.

این تنها کارفرمایان آلمانی از قبیل «زیمنس»، «بایر»، «کروپ» یا «بش» نیستند که از نظرات هیتلر پشتیبانی کردند، و صندوق‌های نازیسم را پر از پول و امکانات نمودند. کارفرمای فولادسازی «تیسن» ۱۰۰ هزار مارک طلا به نازی‌ها داد و هیتلر سال ۱۹۳۳ به قدرت رسید.

گفته می‌شود‌ این‌ جنگ‌، که‌ بین‌ دو بلوک‌ متحدین‌ (آلمان‌ و ایتالیا و ژاپن‌) و متفقین‌ (انگلیس‌ و فرانسه‌ و آمریکا و شوروی‌) درگرفت‌، به‌ لحاظ‌ گستردگی‌ جغرافیایی‌ و قدرت‌ تخریب‌ منابع‌ انسانی‌ و طبیعی‌، بی‌همتا بوده‌ است‌.

درآوریل سال 1940، آلمانی‌ها، دانمارک را تصرف و نروژ را نیز طی دو هفته فتح کردند و نیروهای بریتانیا را که برای حفظ شمال نروژ تلاش می‌کردند بیرون رانده و سپس سوئد را متصرف شدند.

در ماه ژوئن‌، آلمانی‌ها به طرف جنوب و غرب فرانسه پیش‌روی کردند  و خط دفاعی«ماژینو» ( خط ماژینو‌، سیستم استحکامی فرانسوی‌ها در امتداد مرز شرقی فرانسه و آلمان از مرز سویس تا بلژیک بود که به دستور آندره ماژینو وزیر جنگ فرانسه درسال‌های 32-1929، ساختن آن آغاز شد)  توسط ارتش آلمان فرو ریخت.

در حالی که فرانسوی‌ها درآستانه شکست بودند‌، ایتالیا اعلان جنگ کرد.

فرانسه در 22 ژوئن تسلیم شد و نیروهای آلمان، شمال و غرب فرانسه را به اشغال خود درآوردند. پس از آن‌، هیتلر توجه خود را به بریتانیا معطوف کرد و به بمباران این کشور اقدام کرد‌، اما مردم بریتانیا مقاومت به خرج دادند.

در سال 1941‌، بریتانیا با یک استراتژی دفاعی به جنگ ادامه داد و هیتلر تصمیم گرفت نیروی زمینی و هوایی خود را در نیمه ماه مه سال 1941 علیه اتحاد شوروی سابق ، وارد عمل کند و رژیم استالین را طی شش ماه و پیش از فرا رسیدن زمستان نابود سازد، پس در 22 ژوئن 1941، با انبوه نیروهای مسلح خود به شوروی حمله کرد. در سرتاسر تابستان‌، تاکتیک‌های جنگ  برق‌آسا، پیروزی‌های چشم‌گیری برای آلمانی‌ها و متحدانش به بار آورد‌. نیروی هوایی شوروی نابود شد‌، ارتش آن کشور در جبهه‌های مختلف به محاصره درآمد و 4 میلیون سرباز تسلیم شدند. با این حال در پاییز همان سال، تهاجم آلمان رو به افول نهاد و علت آن، نارسایی در حمل و نقل، هوای نامساعد، بعد مسافت و نیروهای ناکافی برای انجام ماموریت‌های متعدد بود‌. در این دوره‌، استالین خود را تقویت کرد و مقاومت سرسختانه‌ای را در جبهه‌های مسکو-  لنینگراد سازمان داد و در نتیجه هیتلر مجبور شد نبرد را متوقف کند .

در این مدت‌، سه چهارم ارتش یک میلیون نفری نازی نابود شد‌. سربازان هیتلری تدارکات و لباس گرم کافی در اختیار نداشتند و تجهیزات آن‌ها براثر فرسایش و سرمای شدید، رو به نابودی نهاد‌. روس‌ها که توانسته بودند با مقاومت سرسختانه از شکست رهایی یابند، در طول زمستان دست به ضد حمله زدند و آلمانی‌ها را از مسکو عقب راندند‌. در همین حال لنینگراد در محاصره قرار داشت و گرسنگی آغاز شده بود و حدود یک میلیون روس تا ژانویه 1944 (زمان پایان محاصره‌) در این شهر جان خود را از دست دادند.

هیتلر که تا سال 1941 برتری خود را بر اروپا تحمیل کرده و اجرای نظم نوینی را آغاز کرده بود، توانسته بود بخش عمده‌ای از کشورهای لهستان، چکسلواکی، بخش‌هایی از یوگسلاوی، و فرانسه را در اختیار بگیرد. دراین سرزمین که به اصطلاح موطن نژاد برتر آریایی محسوب می‌شد، بر اساس بینش نوین هیتلر، یهودی‌ها و کولی‌های اروپا باید نابود می‌شدند.

در 8 دسامبر 1941، ایالات متحده آمریکا به ژاپن اعلان جنگ داد و آلمان و ایتالیا نیز متقابلن در 11 دسامبر همان سال به آمریکا اعلان جنگ کردند.

در سال 1942، آتش جنگ با ابعاد وسیع‌تری در سراسر جهان شعله‌ور شد. در حقیقت‌، جنگ، دو منازعه مختلف را در بر می‌گرفت که به موازات هم جریان داشت. در اقیانوس آرام و شرق آسیا، ایالات متحده آمریکا با کمک بریتانیا و چین، علیه ژاپن می‌جنگید. دراروپا وشمال آفریقا نیز، آمریکا و شوروی با کمک بریتانیا ودیگرمتحدان کوچک خود درگیر جنگ با آلمان بودند . قدرت‌های محور، یعنی آلمان‌، ایتالیا و ژاپن (‌متحدین‌) برخلاف روسیه، فرانسه ، انگلیس وآمریکا (‌متفقین‌) برسر  اولویت‌های استراتژیک به توافق رسیده بودند .

در خلال سال 1944، روس‌ها به پیش‌روی سرسختانه خود به سمت غرب ادامه دادند‌، بخش عمده‌ی  بالکان را پاکسازی کردند و به بوداپست و ورشو رسیدند. سپس از لهستان گذشتند و به مرز آلمان دست یافتند. در دسامبر همان سال در حالی که نیروهای متفقین در مرز آلمان  مستقر بودند، ارتش آلمان در منطقه «آردن» دست به ضد حمله زد، آلمانی‌ها دیگر قادر نبودند به تهاجم خود ادامه دهند و بخش عمده‌ی نیروهای مکانیزه خود را نیز از دست دادند. در بهار سال  1945، آلمان در میان دو نیروی سهمگین گرفتار آمده بود، نیروهای متفقین که از رودخانه راین گذشته بودند ، به سمت شرق پیش می‌رفتند و نیروهای شوروی‌، برلین را در محاصره گرفته بودند و سرانجام  نیروهای کشورهای غرب و شوروی در مرکز آلمان (برلین) به یک‌دیگر پیوستند‌. در هشتم ماه مه سال 1945، تمامی واحدهای آلمان در اروپا تسلیم شدند و جنگ در اروپا خاتمه یافت.

هنگامی که  برلین سقوط کرد (‌30 آوریل 1945)  هیتلر 56 ساله  در پناه‌گاهی واقع در این شهر با شلیک گلوله‌ای به مغزش، به زندگی خود خاتمه داد و همسر وی «اوا براون» نیز با خوردن سم سیانور خودکشی کرد.

چرچیل نخست وزیر انگلستان با توافق سه دولت متفق خود یعنی آمریکا، شوروی و فرانسه ضمن اعلام خبر تسلیم بدون قید و شرط آلمان، این روز را عید پیروزی نام‌گذاری کرد و به این ترتیب جنگ شش ساله بین متفقین و متحدین با شکست آلمان پایان پذیرفت.

شمار تلفات‌ نظامی‌ این‌ جنگ‌ بیش‌ از 23 میلیون‌ تن‌ و تلفات‌ غیرنظامی‌ آن‌ بیش‌ از 26 میلیون‌ تن‌ بوده‌ است‌. در مورد میزان‌ خسارات‌ مالی‌ و هزینه‌هایی‌ که‌ طرفین‌ درگیر متحمل‌ شده‌اند نیز اطلاع‌ دقیقی‌ در دست‌ نیست‌. با این‌ حال‌، این‌ جنگ‌ از لحاظ‌ هزینه‌ به‌ جنگ‌ چهار تریلیون‌ دلاری‌ و از لحاظ‌ تلفات‌ انسانی‌ به‌ جنگی‌ با تلفات‌ چهل‌ میلیون‌ تن‌ نیز موسوم‌ شده‌ است‌.

منبع

همشهری

تبیان

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,