Saturday, 18 July 2015
02 December 2020

«فرخزاد و گلشیری، ممنوع الورودهای نمایشگاه کتاب»

2010 May 10

آرش معتمد

این خبر در بخش شایعه رادیو کوچه قرار دارد و رادیو کوچه صحت و سقم آن را تایید نمی‌کند.

هم‌زمان با انتشار بیانیه کانون نویسندگان در مورد نمایشگاه کتاب، که در آن سیاست‌های دولت محمود احمدی‌نژاد در زمینه کتاب «آشویتس‌وار» توصیف شده، عرضه کتاب‌های محمود دولت‌آبادی، هوشنگ گلشیری و فروغ فرخزاد در این نمایشگاه، به بهانه انتشار آن‌ها پیش از سال 84 ممنوع شد.

کانون نویسندگان ایران یک روز پس از آغاز به کار نمایشگاه کتاب تهران، در بیانیه‌ای انتقادی با «خوف‌آلود» خواندن فضای سانسور در ایران، از روندی با سابقه‌ای «ننگین و طولانی» سخن گفت که بر اساس آن «زحمات اهل فرهنگ و اندیشه، ناشران مستقل و تمامی گردانندگان حوزه‌ی چاپ و نشر در آخرین مراحل ورود به بازار کتاب با خمیرشدن بر باد می‌رود.»

این کانون که به عنوان اصلی و قدیمی‌ترین نهاد حمایت از نویسندگان در ایران شناخته می‌شود، در توصیف سیاست دولت در مورد نویسندگان، آن را به «آشویتس» و «کتاب سوزانی» تشبیه کرده و «یورش دولت به کتاب‌خانه» ها را مورد انتقاد قرار داده است. دولت احمدی‌نژاد از زمان رسیدن به قدرت در سال 84 ضمن توقیف بسیاری از کتاب‌های نویسندگان، زمینه حذف بسیاری از کتاب‌های مرجع تاریخی و سیاسی از کتاب‌خانه‌های دانشگاهی و عمومی را فراهم و یا اجرا کرده است.

کانون نویسندگان در ادامه این بیانیه به «عادت سانسورچیان وزارت ارشاد» در شناسایی «کلمات جرم» اشاره و هم‌چنین این وزارت‌خانه را متهم به جلوگیری از حضور برخی از ناشران مستقل در نمایشگاه کتاب کرده است.

در یکی از بحث برانگیزترین سیاست‌ها از این دست، مسوولان وزارت ارشاد هم‌زمان با آغاز به کار نمایشگاه در روز چهارشنبه دستور تعطیلی غرفه انتشارات آیت‌اله بهشتی، نخستین رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی را صادر کردند. گفته می‌شود در این غرفه قرار بوده است اثری جدید از آیت‌اله بهشتی با عنوان «مواضع تفصیلی حزب جمهوری اسلامی» عرضه شود.

ناشران در تنگنا

کانون نویسندگان در اعتراض به چنین سیاست‌هایی است که از ناشرانی سخن می‌گوید که در چنان «تنگنای حرفه‌ای» قرار گرفته‌اند که برای «برای تن ندادن به تهدید و توهین و تحقیر، عطای ورود به نمایشگاه کتاب و رویارویی با برگزارکنندگان آن را به لقایش بخشیده‌اند و نامشان به خطی از خطوط قرمز وزارت ارشاد تبدیل شده است.»

بر اساس آمار وزارت فرهنگ و  ارشاد دولت دهم، امسال بیش از ۲۰۰ ناشر از حضور در این دوره محروم شده‌اند.

این تشکل مستقل هم‌چنین به آن دسته ناشرانی اشاره می‌کند که «مشروط و ملتزم» در نمایشگاه پذیرفته شده‌اند و از مواجه آنان با فضایی امنیتی در نمایشگاه امسال خبر می‌دهد: «برگزارکنندگان نه‌تنها با ایجاد گشت‌های نامحسوس و سانسورچی‌های آنلاین فضایی رعب‌آور ایجاد کرده‌اند، که پا را از این فراتر نهاده و در آستانه‌ی نمایشگاه کتاب در حرکتی بی‌سابقه پروانه‌ی نشر تنی چند از ناشران را لغو و برخی از آن‌ها را به مراجع امنیتی احضار کردند.»

کانون نویسندگان در تقبیح نبود آزادی در نمایشگاه کتاب هم به منشور این نهاد مدنی اشاره می‌کند که بر اساس آن «آزادی اندیشه و بیان»، بی‌هیچ حصر و استثنا را «حق مسلم همگان» می‌داند و هم‌زمان نسبت به روند رو به افزایش سانسور، اختناق و سرکوب فرهنگی هشدار می‌دهد.

سایه سیاست بر نمایشگاه کتاب

گفتنی است با توجه به اعتراضات جنبش مخالفان دولت در یک‌سال گذشته علیه محمود احمدی‌نژاد، مقامات امنیتی از این بیمناک‌اند که جنبش سبز بتواند از فضای نمایشگاه کتاب برای سر دادن شعارهایی در حمایت از رهبران سیاسی خود بهره گیرد. از همین رو تدابیر امنیتی بی‌سابقه‌ای در نمایشگاه کتاب امسال به کار گرفته شده است. درجه تدابیر امنیتی دولت پس از آن شدت گرفت که مهدی کروبی، هفته گذشته در دیدار با دانشجویان تصریح کرد در نمایشگاه کتاب شرکت خواهد جست.

از آن‌جا که  روزانه حدود چهارصد هزار تن پای به نمایشگاه کتاب می‌گذارند، مقامات دولتی پیشاپیش نسبت به سیاسی شدن نمایشگاه ابراز نگرانی کرده‌اند، از این میان می‌توان به معاون امور فرهنگی وزارت ارشاد اشاره کرد که در بازدید از این نمایشگاه گفته است: «نمایشگاه کتاب یک محیط فرهنگی و هنری است و هیچ‌کس حق ندارد از آن بهره‌برداری سیاسی کند.»

محسن پرویز در اذعان به سیاسی‌شدن جامعه پس از انتخابات بحث برانگیز دهمین دوره ریاست جمهوری خاطرنشان کرده: «سایه‌ی سیاست در همه‌ی حوزه‌های جامعه سنگین شده است».

سخنان محسن پرویز در مورد بهره‌برداری سیاسی از محیط فرهنگی، در حالی است که مسوولان وزارت ارشاد روز گذشته از عرضه کتاب‌های محسن کدیور در انتشارات «کویر» ممانعت به عمل آوردند که به اعتقاد کارشناسان این اقدام مرتبط با مواضع سیاسی این روحانی ساکن آمریکا است.

بزرگان هم درامان نبودند

آثار شاعران و نویسندگان درگذشته نیز شامل سانسور مسوولان فرهنگی دولت دهم شد، در همین راستا روز گذشته هوشنگ گلشیری و فروغ فرخزاد هم در فهرست ادیبانی قرار گرفتند که فروش و عرضه کتاب‌هایشان در نمایشگاه سال 89 قدغن است. شاه‌کار‌های ادبی هم‌چون «شاهزاده احتجاب» اثر گلشیری و هم‌چنین مجموعه اشعار فروغ فرخزاد آن سوی خط قرمزهای دولت محمود احمدی‌نژاد اعلام شده است. همان‌طور که آثار محمود دولت‌آبادی نیز با تابلوی ورود ممنوع مسوولان نمایشگاه امسال مواجه شد. مدیر نشر قطره در همین ارتباط گفته است: «امسال به ما اعلام شده است که تمامی کتاب‌هایی که قبل از سال 84 منتشر شده نباید در نمایشگاه عرضه شود. از این رو کتاب‌های محمود دولت‌آبادی راکه در سال 84 منتشر کرده بودیم‌ نمی‌توانیم عرضه کنیم.»

محمود دولت آبادی از جمله شخصیت های ادبی بود که در انتخابات سال 88 از میرحسین موسوی حمایت کرد.

کیهان استثنا است

گفتنی است دستور وزارت ارشاد برای عرضه کتاب های منتشر شده پس از سال 84 شامل استثنائاتی است: از جمله «انتشارات کیهان» که به گزارش خبرگزاری کار کتاب‌هایی را در نمایشگاه عرضه کرده که تعدادی از آن‌ها قبل از سال 80 و حتا در دوره اصلاحات منتشر شده است. ‌کتاب‌هایی هم‌چون «مولفه‌های تاریخی مدنیت ولایی» که در سال 79 توسط انتشارات کیهان منتشر شده و هم‌چنین کتاب «بازی ترور» که به اصطلاح تحلیلی مستند پیرامون ترور سعید حجاریان است و در آذرماه 82 منتشر شده است.

منبع

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,