Saturday, 18 July 2015
23 November 2020
گفت‌وگوی روز

«بهتر است ایرانیان نگران فردایشان در مالزی باشند»

2010 May 12

اردوان روزبه / رادیو کوچه

ardavan@koochehmail.com

نزدیک به چهار دهه است که ایرانی‌ها در مالزی حضور دارند. از روزهایی که مالزی هنوز دروازه اقتصاد نوین خود را جدی نگشوده بود تا امروز که روز‌های شکوفایی اقتصادی و فرهنگی این کشور است. بی‌شک اگر پای صحبت ایرانی‌های پیش‌کسوت در مالزی بنشینید از خون گرمی و مهر و ارتباط دوستانه بین مالزیایی‌ها و ایرانی‌ها یاد می‌کنند. از این که آن‌ها با نگاه به مشترکات فرهنگی و اجتماعی ایرانی‌ها را نزدیک به خود می‌دانستند و این علقه و دوستی از نکته‌هایی است که اکثر آن‌ها یاد می‌کنند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اما شاید تقدیر و یا شاید بسیاری نباید‌ها‌یی که باید، باعث شد که با سیل ورود ایرانی‌ها به مالزی بسیاری از این باور‌ها در مالزیایی‌ها در برابر ایرانیان رنگ ببازد. انعکاس اخبار جرم‌هایی که ایرانیان در آن‌ها اسمشان به چشم می‌خورد شبکه‌های قاچاق انسان و مواد‌مخدر که هر‌از‌گاهی در روزنامه‌های محلی و سایت‌های خبری مالزیایی با نام ایرانی‌ها یاد می‌شد باعث شده است که به نظر برخی این نگاه پر از مهر و دوستی کم‌کم جای خود را به خشم و عصبیت بدهد.‌

از سویی نوع برخورد ایرانیان تازه به این کشور آمده نیز به قول برخی از این پیش کسوت‌ها کم‌تاثیر نبوده است. آن‌هایی که تمدن و فرهنگ مردم این کشور را تمسخر می‌کنند و خود را برتر از دیگران می‌دانند.

به هر روی با رشد شدید جمعیت ایرانی در مالزی و برخورد‌هایی که بین آنان و سایر اقوام و ملت‌های این سرزمین بروز می‌کند می‌تواند یک نگرانی برای فردای ایرانیان در مالزی باشد.

آیا نباید در این مورد به ایرانیان هشدار داد؟

اردوان روزبه در همین مورد به سراغ یک فعال مدنی و فیلم‌ساز ایرانی به نام «محمد‌رضا شمس» رفته است. علت این ‌‌ گفت‌و‌گو با وی از این رو است که او به تازگی فیلمی کوتاه در خصوص میزبانی و میهمان پذیری مالزیایی‌ها ساخته است که این فیلم به عنوان یکی از فیلم‌های برتر بخش نهایی جشنواره فیلمی با عنوان «میهمان نوازی در مالزی» راه یافته است.

اردوان از شمس پرسیده است که به نظر او مردم مالزی میهمان‌نواز هستند؟

با توجه به تعداد زیادی از ایرانیان که به مالزی می‌آیند، این سوال پیش می‌آید که کشور مالزی تا چه حد مهمان‌نواز است و آیا مردم این کشور پذیرای تمام مردم از نژادها و تیره‌های مختلف هستند؟

سوال شما لایه‌های عمیق اجتماعی را در‌بر می‌گیرد.  باید به تاریخ مالزی رجوع کنیم و مشکل مستعمره بودن مالزی و تلاش‌هایی که برای خروج از این تفکر توسط دولت‌مردان مختلف در زمان‌های مختلف انجام شد.  می‌بینیم که بعضی از آن تلاش‌ها شکلی قومیت‌گرایانه و  گسترش حس قوم‌پرستی را در مالزی رقم زده است.

در مورد مهمان‌نوازی مالزیایی‌ها می‌توان آن‌ها را به دو گروه تقسیم کرد. گروه اول مالزیایی‌هایی به دلیل هجوم گروه‌های مختلف توریست از کشورهای اروپایی، آمریکایی و آسیایی به مالزی، در این مدت اخیر ارتباط زیادی با اقوام مختلف بین‌المللی پیدا کردند. این گروه علاوه بر شناخت شخصیت‌های مختلف بین‌المللی، خصوصیات مختلف آن‌ها را هم گرفتند و بیشتر به فکر تجاری بودن این ارتباط هستند تا مهمان‌نوازی.  گروه دوم افرادی هستند که از هجوم بین‌المللی مصون ماندند. اگر به روستاهای مالزی برویم با مهمان‌نوازی روبه‌رو می‌شویم.

مالزی به دلیل تبلیغات و شناخت صنعت توریست، با توریست‌های مختلف بسیار موفق برخورد می‌کند. اما وقتی خارجی‌ها در مالزی اقامت می‌کنند و مردم این کشور فکر می‌کنند که آن‌ها از امکانات مالزی استفاده می‌کنند، دیدشان متفاوت می‌شود.

بسیاری از موارد گزارش می‌شود که خارجی‌ها هم برخورد خوبی با مالایی‌ها ندارند. الفاظی که از جانب ایرانی‌ها برای مالایی‌ها به‌کار برده می‌شود انتقاد بر سطح دانش و هوش آن‌ها است. آیا فکر نمی‌کنید این موارد به گوش خود مردم مالزی رسیده باشد و دید منفی نسبت به خارجی‌ها برای آن‌ها ایجاد کرده باشد؟

من کاملن حرف شما را تایید می‌کنم. ما ایرانی‌ها علاقه‌مند هستیم که نقاط قوت خود و نقاط ضعف دیگران را ببینیم. همان‌طور که گفتید مواردی مانند متمدن شدن مردم مالزی به گوش آن‌ها رسیده است.

ما رعایت حقوق افراد را در مالزی می‌بینیم اما در کشور خود نمی‌بینیم. باید توجه کنیم که در هر کشوری نکات منفی وجود دارد. من اعتقاد دارم که ما ایرانی‌ها با مشکل نژادپرستی روبه‌رو هستیم و باعث می‌شود که ما این نکته را در نظر نگیریم که ما از امکانات  مالزی استفاده می‌کنیم. هرچند که منافع زیادی را به آن‌ها می‌رسانیم، دانشگاه‌های آن‌ها بسیاری از مقالات خود را به برکت حضور ایرانی‌ها دارند و گسترش روابط بین‌المللی در پرورش فرهنگی و فکری مالزیایی‌ها خلی موثر بوده است. اما ما ایرانی‌ها هم از این‌ها بی‌نصیب نبودیم. ‌

متاسفانه ما ایرانی‌ها به دلیل  خصوصیت فرهنگی نادرست خود سعی می‌کنیم نقاط ضعف طرف مقابل را به رخ او بکشیم که این خصوصیت هم باعث رنجش‌خاطر دوستان مالزیایی شده است.

یکی از فیلم‌هایی که شما ساختید در ارتباط با «مهمان‌پذیری در مالزی» بوده که در جشنواره‌ی دانشجویی به مرحله‌ی نهایی راه یافته است. نگاه شما در فیلمی که به تصویر کشیدید چیست و فکر می‌کنید مالزی کشوری پذیرنده است یا خیر؟

مدتی پیش کتابی را در مورد زیبایی شناسی فرهنگی شرق آسیا مطالعه می‌کردم که در آن متوجه چند نکته‌ی ظریف شدم که تا کنون به آن دقتی نکرده بودم. آن هم نوع فرهنگ احساسی مردم شرق آسیا است. هم‌چنین نوع بیان احساسات، خشم و درون‌گرایی که در مالزی وجود دارد. ما این خصوصیت را در جامعه‌ی خود نداریم و جامعه‌ی ایران برون‌گرا است.

من روی این مطلب که مالزیایی‌ها فرهنگی تحت تاثیر دارند یا تاثیر‌گذار مطالعه می‌کنم. اما به دلیل معاشرتی که با مالزیایی‌ها دارم  در حیطه‌ی شخصی آن‌ها را آدم‌های مهمان‌نوازی دیدم اما در حیطه‌ی اجتماعی آن‌ها در منافات با مهمان نوازی هستند.

از طرف دانشگاه از من خواسته شد تا در این مورد فیلمی بسازم. در همین حین که با دوستان در مورد ایده‌ای مناسب صحبت می‌کردم به یاد داستانی افتادم که به طور واقع برای یکی از دوستانم اتفاق افتاد. «پنج نفر از مردانی که از ایران آمده بودند تصمیم می‌گیرند برای خرید بیرون بروند. همسران آن‌ها همراهشان نمی‌روند. یکی از دوستان یک فرزند کوچک پنج ساله داشت. این افراد در هنگام خرید فراموش می‌کنند که بچه‌ای هم با آن‌ها بوده است و او را گم می‌کنند. به خانه می‌رسند و مادر بچه شروع به گریه و زاری می‌کند. آنها به مرکز خرید برمی‌گردند. متوجه می‌شوند که بچه به زبان فارسی برای مردم مالزی آن‌چه برایش رخ داده را توضیح می‌داده و آن‌ها هم با لبخند او را نگاه می‌کردند.»

من این داستان را مناسب سوژه‌ی فیلم مهمان‌پذیری مالزیایی‌ها دانستم و احساس کردم چون بر اساس واقعیت است با سینمایی کردن آن می‌شود آن را به زیبایی به تصویر کشید.  مالزیایی‌ها در مقام شخصی انسان‌های مهمان‌پذیری هستند و آن را می‌شود در نوع ساخت خانه‌هایشان هم دید. در کم‌تر فرهنگی دیده می‌شود که در تمام اعیاد در خانه‌شا‌ن به روی همه باز باشد. اما به دلیل سیاست‌های دولتشان برای  سرعت در پیشرفت و جلوگیری از هرج و مرج در حیطه‌ی اجتماعی این مهمانپذیری مقداری متفاوت است.

هر یک از ایرانی‌ها با تعابیری وارد مالزی می‌شوند. با توجه به این‌که در نشریات در ارتباط با جرایم مانند مواد مخدر می‌شنویم، که مربوط به ایرانی‌ها می‌شود، آیا نوع ارتباط مالزیایی‌ها نسبت به ایرانی‌ها تغییر کرده یاخیر؟

متاسفانه تغیر کرده است. اگر مطلبی که شما به آن اشاره کردید را بررسی کنیم به نکته‌ای بر می‌خوریم و آن هم عدم خوست ایران بر خروج اتباع و افراد ایرانی به کشورهای دیگر به خصوص مالزی به عنوان  کشوری مسلمان با ساختاری متفاوت است.

چه‌طور می‌شود که این پنجاه کیلو مواد مخدر از ایران خارج شود. کشوری که ادعای هدایت کشورهای اسلامی را دارد با‌ید برای حفظ فرهنگ خود تلاش کند.  متاسفانه در ایران این اتفاق نیافتاده و من فکر می‌کنم این به‌طور قصد اتفاق می‌افتد. غیر‌ممکن است این وجه‌ی نا‌مناسبی که از ایرانی‌ها به وجود آمده تنها به خاطر  فعالیت‌های  شخصی افراد سود‌جو باشد. فکر می‌کنم قدرت افراد بدون چشم پوشی‌ها و حمایت‌های حکومت آن‌قدر بالا نیست که بتواند شان یک ملت را پایین بیاورد.

دوستانی که از قدیم در این کشور بودند اذعان می‌کنند که احترام ایرانی‌ها از کشورهای دیگر نزد مالزیایی‌ها بیشتر بود اما الان متاسفانه این‌طور نیست. و به جایی رسیده که جوانان ایرانی که وارد مالزی می‌شوند هویت خود را غیر‌ایرانی معرفی می‌کنند. من فکر می‌کنم تعمد خاصی در این موضوع است وگرنه چرا باید در مدت دو سال نظر مالزیایی‌ها نسبت به ایرانی‌ها تغییر کند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , 

۱ Comment


  1. Hossein
    1

    in matlab va ezharate aghaye shams hata be vagheyat ham nazdik nist, be onvane irani ke 3sal KL hastam bayad begam raftare malayiha va ta hade ziyadi chiniha nesbat be jame’eye irani shadida tohin amize va ba tavajo be fesade gostarde dar besyari az organhaye malezi az jomle organe ejrai(Police) be hich onvan mardome na chandan motemadene malezi ekhtiare hamchin ezhare nazario nadaran, vali ino nabayad enkar kard ke tejarate ferestadane daneshjoo be malezi bishtar az malezi manafeye besyariro be jibe iranihaye dakhel va kharej montaghel mikone.