Saturday, 18 July 2015
01 December 2020
به بهانه زادروز «فلورانس نایتینگل» بنیان‌گذار حرفه پرستاری

«ماموریتی از طرف خداوند برای فلورانس»

2010 May 12

محبوبه / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

دوازدهم می برابر با بیست و دوم اردیبهشت، مصادف با زادروز «فلورانس نایتینگل» مشهور به «بانوی چراغ‌ به‌دست» است، وی پرستار انگلیسی و بنیان‌گذار حرفه پرستاری مدرن است. او در سال 1820 میلادی زاده شد و در سیزده آگوست 1910 میلادی در لندن درگذشت. کتاب «یادداشت‌هایی پیرامون پرستاری» او، که در سال ۱۸۶۰ منتشر شد، اولین کتاب آموزش پرستاری در دنیا محسوب می‌شود. این کتاب به بسیاری از زبان‌های دنیا ترجمه شده است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

انسان به‌درستی همان می‌شود که به آن فکر میکند.

فلورانس نایتینگل

«فلورانس نایتینگل»، ملقب به «بانوی چراغ به دست» در دوازدهم ماه می سال 1820 میلادی در شهر فلورانس ایتالیا متولد شد. پدرش «ویلیام ادوارد شور» یکی از اعضای اشراف‌زاده دربار به شمار می‌رفت و فلورانس کوچک، در یک خانه بزرگ و راحت دوران کودکی خود را گذراند.

فلورانس از کوچکی خداوند را دوست داشت و کتاب‌مقدس را با دقت فراوان می‌خواند. به گفته‌ی خودش، در روز هفتم فوریه سال ۱۸۳۷، درحالی‌که در یکی از پارک‌های اطراف منزل‌شان قدم می‌زد احساس کرد صدای خدا را می‌شنود که او را به ماموریتی خاص فرا می‌خواند. اما تنها ۹ سال بعد بود که فلورانس دریافت، این ماموریت چیست.

او در نتیج‌ی این دعوت الهی، بیش از پیش به مسایل اجتماعی روزگار خود علاقه پیدا کرد. در سال ۱۸۴۵ از والدینش اجازه خواست در بیمارستانی مشغول کار شود تا از این طریق بتواند در زمینه پرستاری تجربه کسب کند. تا آن زمان، تنها تجربه‌اش در این زمینه، پرستاری و مراقبت از دوستان و بستگان بیمارش بود. اما والدین فلورانس به‌شدت با این تقاضا مخالفت کردند. در انگلستان اواسط قرن نوزده، پرستاری به هیچ وجه برای یک زن  شغل مناسبی محسوب نمی‌شد.

فلورانس چند سال بعد، یعنی در سال ۱۸۴۹ به اتفاق چند تن از دوستان خانوادگی‌اش از اروپا و سپس از مصر دیدن کرد. او در جریان این سفرها فرصت یافت از نزدیک با وضعیت بیمارستان‌های مختلف در این مناطق آشنا شود. در اوایل سال ۱۸۵۰ به‌عنوان کارآموز در بیمارستان «سنت وینسنت دو پل» در «اسکندریه» مصر که توسط کلیسای کاتولیک رم اداره می‌شد، مشغول کار شد. در ماه جولای همان سال، به آلمان و فرانسه رفت و در آن‌جا نیز مدتی داوطلبانه در بیمارستان‌های مختلف خدمت کرد. سپس به لندن بازگشت و به‌طور افتخاری مدیریت بیمارستانی را برعهده گرفت به‌نام «موسسه بانوان بیمار».

و اما کمتر از یک سال بعد، اتفاقی افتاد که باعث شد زندگی خدمتی فلورانس وارد مسیری تازه شود.  در سال ۱۸۵۳ که جنگ میان ترکیه و روسیه آغاز شد فرانسه و انگلیس به یاری ترکیه شتافتند و سربازان خود را به جنگ اعزام کردند. در آن زمان تیتر روزنامه‌ «تایمز» لندن خبر از جنگ و توصیف اوضاع وخیم بیمارستان‌های نظامی انگلیس را می‌داد. در این گزارش‌ها آمده بود تنها  ۲۰ پرستار در جبهه‌ها فعالیت می‌کنند، بیمارستانی وجود ندارد و حتا باند برای پانسمان هم نیست.

با انتشار این گزارش‌های، فلورانس از وزیر جنگ انگلیس درخواست وسایل و امکانات بهداشتی کرد و سپس با هم‌راهی 34 یا 38  پرستار زن با شجاعت تمام پا به اعماق خاک ترکیه گذاشت و به یاری مجروحان شتافت. فلورانس با چهره‌ای آرام‌بخش برای این‌که سربازان دست از می‌گساری بردارند، اتاقی برای مطالعه و بازی‌های سالم آنان راه ‌انداخت. فلورانس هم‌چون مادری از سربازان مجروح مراقبت می‌کرد. او هر شب خود چراغ به‌ دست به تک تک بیماران اردوگاه سرکشی می‌کرد، و به همین جهت رفته رفته او را «بانوی چراغ» لقب دادند.

جنگ پایان یافت و او به لندن بازگشت. هرچند می‌خواست گم‌نام بماند اما نامش به‌عنوان «فرشته» سر زبان‌ها بود ولی برای این‌که خود را از چشم دیگران دور نگه دارد، به گونه‌ای خود را پنهان کرد که گویی مرده است. فلورانس هم‌راه «ویلیام فار» یک پزشک نظامی و نیکوکار به مدت ۲۰  سال برای بهبود وضعیت بیمارستان‌ها و نظام آموزشی پرستاران تلاش کردند. نایتینگل، نخستین مدرسه «عالی آموزش پرستاری» را سال ۱۸۶۰میلادی در بیمارستان «سن توماس» لندن راه‌اندازی و مدیریت کرد.

این آموزش‌گاه که اولین دانش‌کده پرستاری در دنیا به‌شمار می‌رود، با ۱۰ دانشجو آغاز به کار کرد. هزینه تاسیس آن توسط «صندوق نایتینگل» تامین شده بود که شامل هدایایی بود که مردم به‌هنگام خدمت فلورانس در جنگ‌های کریمه برای کمک به او جمع‌آوری کرده بودند. این اولین دانشکده پرستاری در دنیا، بر دو اصل مهم استوار بود: یکی این‌که پرستاران می‌بایست به‌طور عملی در رشته تخصصی خود آموزش می‌دیدند، و دیگر این‌که موظف بودند نظم و انظباط و اصول اخلاقی را در هر شرایطی رعایت کنند. او با تاسیس این آموزشگاه موفق شد حرفه پرستاری را از شغلی بدنام به حرفه‌ای آبرومند برای زنان تبدیل کند.

و اما دامنه خدمات فلورانس روز به‌روز گسترش می‌یافت. او پس از چندی برای بهبود وضع سربازان انگلیسی در هند به آن کشور سفر کرد و خدمات مهمی در آن‌جا ارایه داد. دولت کانادا نیز از او دعوت کرد جهت سازمان دادن به وضع بهداشت و درمان در بیمارستان‌های نظامی این کشور، به آن‌جا برود.

فلورانس در دوران جنگ‌های داخلی آمریکا نیز مشاور دولت آمریکا در امور مربوط به بهداشت سربازان بود. هرچند سلامت جسمانی او تحلیل رفته بود اما شهرتش از لندن به آمریکا و هند نیز رسید بگونه‌ای که یک معمار و تاجر لیورپولی به‌نام «ویلیام راتبون» در سال  1860 مبلغ زیادی در اختیار فلورانس گذاشت تا یک بیمارستان بسازد. بیمارستان‌هایی که او ساخت مطابق استاندارد و الگوی بهداشتی بود و طبقات مختلف آن به بخش‌های ویژه‌ای مثل زنان و زایمان، روان، کودکان و جراحی اختصاص داشت.

خدمات فلورانس، نخستین تلاش سازمان یافته در جهت تسکین آلام جنگ بود. به پاس همین فداکاری‌ها، ملکه ویکتوریا در سال ۱۸۸۳ مدال سلطنتی «صلیب سرخ» را به وی اهدا کرد، که سازمان جهانی صلیب سرخ نام خود را از آن دارد.

فلورانس نایتینگل در سال‌های پایانی عمر خود به ‌خاطر بیماری که در مدت خدمتش بدان مبتلا شده بود، بستری بود و همین بیماری به‌تدریج باعث شد دیگر نتواند به‌عنوان پرستار انجام وظیفه کند. اما او کماکان در راه بهبود وضع بهداشت جامعه تلاش می‌کرد. از او بیش از ۲۰۰ کتاب، رساله و گزارش به‌جای مانده است که اکثر آن‌ها در زمینه پرستاری است.  یکی از این کتاب‌ها، «یادداشت‌هایی پیرامون پرستاری» نام دارد که در سال ۱۸۶۰ منتشر شد و اولین کتاب آموزش پرستاری در دنیا محسوب می‌شود. این کتاب به بسیاری از زبان‌های دنیا ترجمه شده است.

و سرانجام  فلورانس نایتینگل در ۱۳ آگوست ۱۹۱۰ در سن نود سالگی در لندن درگذشت.

منبع‌ها:

وکی‌پدیا

زندگ‌نامه فلورانس‌نایتینگل

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , ,