Saturday, 18 July 2015
01 December 2020
پرسه – به مناسبت روز جهانی موزه

«موزه‌ها، عامل هماهنگی جامعه»

2010 May 20

سیمین/ رادیو کوچه

simin@koochehmail.com

روز 18 ماه می از سال 1977 به عنوان روز جهانی موزه جشن گرفته می‌شود و شورای بین‌المللی موزه‌ها – ایکوم –  به تمامی کشورها توصیه می‌کند که این روز را به تناسب فرهنگ و آداب و سنن خویش و با توجه به این تعریف که «موزه‌ها مهم‌ترین معنای تبادل فرهنگی، غنی‌سازی فرهنگ‌ها و توسعه درک متقابل، هم‌کاری و صلح در میان مردم» هستند، گرامی بدارند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

هرساله موضوعی از سوی کمیته مشورتی برای آن سال تعیین می‌شود و فرصتی پدید می‌آید تا متخصصان در این زمینه درموزه  به وجود می آید که در دیدار با مردم آنان را از چالش‌های فراروی موزه‌ها آگاه سازند. شعار سال گذشته این روز جهانی «موزه ها و گردش‌گری» و امسال این شعار برای روز جهانی موزه در سال 2010 عنوان شده‌است: «موزه‌ها برای هماهنگی جامعه»

بر مبنای تعریفی که «ایکوم» از موزه می‌دهد، موزه مکان گردآوری، نگه‌داری، مطالعه و بررسی‌کردن و نیز به نمایش گذاشتن نعمت‌های فرهنگی یا طبیعی به منظور آموزش، پژوهش و ارزش دادن به این مجموعه‌ها و لذت‌بردن از آن‌هاست.

این تعریف درحالی است که به نظر می‌رسد امروزه در برخی کشورها، موزه‌ها به مکانی برای گردآوری و در نهایت نگه‌داری اشیا تبدیل شده‌اند و نقش آن‌ها در ایجاد درک متقابل میان مردم کم‌رنگ شده‌است.

انتخاب این شعار شاید تاکیدی باشد بر این مسوولیت موزه‌ها در هماهنگ‌کردن جامعه و پاسخ‌گویی به برخی دغدغه‌های موجود در اجتماع.

از سوی دیگر برای ایجاد تعامل بیشتر با جامعه، موزه‌ها نیاز به هم زبانی با اعضای این جامعه دارند تا بتوانند با هماهنگی با خواسته‌های آنان و به روز شدن بیشترین رسالت خویش را در این زمینه به انجام برسانند.

امروزه موزه‌های بزرگ دنیا با بهره‌بردن از امکانات و تجهیزات نمایش مجازی و ابزارهای نمایش چند رسانه‌ای گام بزرگی برای نمایش آثار بزرگ و مهم خویش برداشته‌اند و با ایجاد فضاهای مجازی امکان نامحدودی برای کاربران و بازدیدکنندگان خویش فراهم آورده‌اند تا با کم‌ترین هزینه و در کوتاه‌ترین زمان قادر به دسترسی به اطلاعات موزها و مشاهده اشیاء از چند بعد باشند و این گامی مهم در ایجاد تعامل میان موزه‌ها و مردم است.

از سوی دیگر، با بروز پدیده جهانی‌شدن، بحران هویت یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های انسان معاصر شده‌است و فرهنگ به عنوان مهم‌ترین عنصر تاثیرگذار در هویت همواره مورد توجه قرار دارد. در این میان موزه‌‌ها به عنوان جایگاهی برای حفظ بخشی از فرهنگ یک کشور که زمینه‌ساز حفظ هویت آن کشور است، نقش قابل توجهی دارند.

در ارتباط با شعار روز جهانی موزه امسال گفت‌و گویی با دکتر «ماندانا برکشلی» از بنیان‌گذاران موزه هنرهای اسلامی مالزی هم‌چنین عضو هیات رئیسه سازمان بین‌المللی نسخ خطی اسلامی در دانشگاه کمبریج که نخستین بانوی ایرانی دارای دکترای مرمت است، انجام داده‌ام.

وی که پیش از این مدیریت گنجینه موزه هنرهای اسلامی مالزی را برعهده داشته، از بنیان‌گذاران موسسه هنر و هویت است که در زمینه ارایه مشاوره تخصصی به موزه‌ها فعالیت دارد.

او در زمینه ضرورت ایجاد تعامل با مردم در زمینه موزه‌ها معتقد است که مسوولیت موزه‌ها در جهان  طی سال‌های اخیر بسیار پررنگ‌تر شده‌است چراکه مردم به نوعی بیشتر نسبت به میراث فرهنگی خویش حساس‌تر شده‌اند و اصالت و هویتی فرهنگی را در آن می‌جویند. این حساسیت در پی جهانی‌شدن شدت یافته و انسان در پی آن است که هویت فرهنگی و ریشه‌ی خودش را حفظ کند و آن را از دست ندهد.

او با بیان این‌که موزه‌ها تلاش کرده‌اند از حالت استاتیک یا گورستانی برای آثار قدیمی که تنها ره‌آورد بازدیدکنندگانشان، دیدار از آن‌ها بود خارج شده و با یک رسالت نوین در پی برقراری ارتباط مستقیم با مردم باشند، به روش‌های تعاملی و تکنیک‌های مدرنی اشاره می‌کند که موزه‌ها برای ارتباط هرچه بیشتر با بازدیدکنندگان و درگیر کردن آن ها با موزها به کار می‌برند. نمایش‌ها و تکنیک‌های رایانه‌ای که بتواند با نسل جدید ارتباط صمیمانه‌تری برقرارکند.

دکتر برکشلی با اشاره به این‌که درحال حاضر نقش موزه‌ها تنها به عنوان یک انیستیتوی تحقیقاتی نیست می‌افزاید که آن‌ها باید تعامل تنگاتنگی با مردم برقرارکنند و هماهنگی میان جامعه و هویت تاریخی و فرهنگی آنان که اکنون چندان با آن درگیر نیستند بوجود بیاورند و البته این مسیری است که موزه‌ها دارند به سوی آن گام برمی‌دارند.

وی ایجاد این تعامل با مردم بویژه جوانان را از نیازهای جامعه کنونی که درگیر جهانی‌شدن است می‌داند و معتقد است موزه‌ها می‌توانند با ایجاد تعامل اجتماعی، جوان‌ها را به فرهنگ و هویت اصیل خویش بازگردانند.

او در پاسخ به این سوال که آیا آشتی نبودن مردم با موزه‌ها یک موضوع جهانی است یا تنها به کشورهای جهان سوم تعلق دارد می‌گوید:«این امر یک دغدغه جهانی است و در سراسر دنیا این خلا حس شده و با وجود ارتباطی که به خصوص جوان‌ها با رایانه و دنیای اینترنت دارند و در راستای پدیده جهانی شدن به این امر توجه می‌شود که چگونه جوان‌ها به موزه‌ها جذب شوند.»

وی با تاکید بر این‌که همان‌گونه که هر پدیده‌ای باید خود را با تکنیک‌های جدید هم سو کند تا به فراخور نسل جدید بتواند به‌روز شود و به در ک متقابل برسد می‌گوید که موزه‌ها هم از این امر مستثنی نیستند و اکنون در سراسر دنیا موضوع به روزرسانی موزه‌ها برای ارتباط هرچه بهتر با مخاطب به ویژه نسل جدید یکی از دغدغه‌های اصلی ست.

دکترماندانا برکشلی، توجه به مسئله آموزش از دوران کودکی را یکی از موارد مهم در جذب جوانان به موزه‌ها می‌داند

دکترماندانا برکشلی، توجه به مسئله آموزش از دوران کودکی را یکی از موارد مهم در جذب جوانان به موزه‌ها می‌داند و معتقد است که در سیاست‌های آموزشی باید به این مساله توجه شود که کودکان از ابتدای سنین آموزش دچار دغدغه‌های فرهنگی شوند و با مباحث فرهنگی، میراث فرهنگی و موزه درگیر باشند.

او طراحی بخشی ویژه کودکان در موزه‌ها را از اقدامات بسیاری از موزه‌ها در این زمینه عنوان می‌کند که کودک می‌تواند درحین بازدید والدینش از موزه به فراخور سن خویش با موزه ارتباط برقرار کند. این بخش که نقش مهمی در آموزش کودکان دارد می‌تواند به عنوان یک بخش مهم در کنار سایر بخش‌های موزه فعالیت کند.

وی اجرای برنامه قصه‌خوانی در فضای موزه را یکی از روش‌هایی می‌داند که سبب می‌شود تا کودکان ضمن آن‌که روزی را در موزه می‌گذرانند بتوانند ارتباطی میان آن قصه و آثاری که در موزه است بیابند و این آثار فرهنگی از کودکی در ذهن آنان نقش بگیرد و و در زمان رشدآن‌ها نقش مهمی از جهت هویت فرهنگی داشته باشد.

او توصیه می‌کند که برخی مباحث درسی آموزش و پرورش با موضوع موزه منطبق شود و با بهره‌گیری از گالری‌های مختلف یک موزه هم‌چون فلز، پارچه، سنگ، یا دوره‌های مختلف تاریخی داستان‌هایی برای بچه‌ها تصویر شود که این آثار نقش مهمی در آن‌ها داشته باشند.

دکتر برکشلی بالابردن سطح فرهنگی جامعه را یکی دیگر از وظایف موزه‌ها می‌داند که می‌توانند با ایجاد خلاقیت‌هایی در زمینه‌های مختلف جامعه تاثیرگذار باشند و جامعه را به ریشه‌های فرهنگی خود نزدیک کند.

او شعار روز جهانی موزه امسال را در راستای ارتقای فرهنگی جامعه می‌داند و اظهار امیدواری می‌کند که بتوان شاهد این فعالیت‌ها در موزه‌های ایران بود و ارتقای فرهنگی را به جامعه انتقال داد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , 

۱ Comment