Saturday, 18 July 2015
23 November 2020
مجله اقتصادی - تحولات اقتصادی هفته طی شده

«دامن اقتصاد ایران تا آمریکا پهن شد»

2010 May 21

سعید برین‌دوست / رادیو کوچه

این هفته دامنه تحولات اقتصادی ایران از تهران تا آمریکا نیز کشیده شد هم از سویی تحریم‌های تازه شورای امنیت بر فضای اقتصادی ایران تاثیرگذار است و هم مخالفت بخش خصوصی آمریکا با اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه ایران. دولت باز هم بازیگر اول اقتصاد ایران بود وهست‌.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

هم در نفت کلی خانه‌تکانی شد هم طرح دولت برای کنترل اجاره‌بها رو شد هم این‌که احمدی‌نژاد گفت طرح هدف‌مند‌سازی را از نیمه دوم سال اجرا می‌کند.

سرانجام پس از هفته‌ها گمانه‌زنی درخصوص زمان آغاز اجرای هدف‌مندسازی یارانه‌ها، اظهارات دو روز پیش رییس‌دولت، این پیام را دربرداشت که اجرای این قانون برای نیمه‌ اول امسال منتفی است.

به گفته احمدی‌نژاد، طرح هدف‌مند کردن یارانه‌ها بزرگ‌ترین طرح اقتصادی 50 سال اخیر است که از نیمه دوم امسال اجرا می‌شود. اگرچه از محتوای اظهارات رییس‌دولت، برداشت این‌که طرح از ابتدای نیمه دوم یا این‌که در خلال ماه‌های آن آغاز خواهد شد ممکن نیست؛ اما به گزارش واحد مرکزی خبر، در ابتدای این هفته وی تصریح کرده است که «مقدمات اجرای طرح به سرعت در حال انجام است که پس از تکمیل اطلاعات خانوار حساب‌های بانکی باز می‌شود و دو ماه قبل از شروع طرح، پول‌ها به حساب افراد واریز می‌شود که امیدواریم این طرح عواقب سو نداشته باشد.»

این قانون که قرار بود از ابتدای سال‌جاری اجرا شود، به دلیل مخالفت دولت با اصلاحات مجلس در کاهش سرعت افزایش قیمت حامل‌های انرژی بلاتکلیف شد تا ای‌نکه مجلس موافقت کرد دولت کار یک‌ساله را در 9 ماه به انجام رساند.

مخالفت بخش خصوصی آمریکا با تحریم ایران

اما در کشاکش مسئله هسته‌ای ایران وموج تحریم‌های تازه و  در شرایطی که کنگره آمریکا مشغول نهایی کردن دور تازه تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران است، 20 شرکت بزرگ آمریکایی از جمله شرکت هواپیمایی بویینگ و شرکت نفتی موبیل اعمال تحریم‌های یک‌جانبه از سوی آمریکا علیه ایران را به زیان منافع اقتصادی بخش خصوصی آمریکا اعلام کرده‌اند.

شرکت‌های بویینگ و نیز شرکت نفتی «اکسون موبیل» جزو 20 شرکتی هستند که تلاش می‌کنند تا لایحه تحریم ایران که در سال 1996 در کنگره به تصویب رسیده است به مورد اجرا در نیاید‌.

از سوی دیگر، رییس اتاق بازرگانی ایران با استقبال از مواضع اخیر اتاق بازرگانی آمریکا در مخالفت با تحریم اقتصادی ایران، گفت: «اگر شرکت‌های آمریکایی مایل به حضور در پروژه‌های بزرگ اقتصادی ایران باشند، منعی برای حضور آن‌ها وجود ندارد.»

محمد نهاوندیان در گفت‌وگو با «مهر» افزود: «این حقیقت که ایجاد محدودیت در روابط اقتصادی در شرایطی که اقتصاد جهانی به طور کامل از بحران خارج نشده، بسیار زیان‌بار است و از چشم فعالان اقتصادی دور نمی‌ماند.

شرکت‌های آمریکایی و برخی دیگر از شرکت‌های بزرگ نفت و گاز بین‌المللی دارای لابی در کنگره آمریکا تلاش دارند تا لایحه مجازات شرکت‌هایی را که با ایران هم‌کاری دارند از سوی دولت آمریکا به مورد اجرا در نیاید.

به گزارش بلومبرگ، انجمن ملی تولیدگران آمریکا مطالعه‌ای درباره آثار سو ‌اقتصادی مجازات شرکت‌های خارجی نشان می‌دهد که تحریم شرکت‌های بزرگ نفت و گاز از سوی دولت آمریکا سالانه 25 میلیارد دلار از صادرات شرکت‌های آمریکایی خواهد کاست.

شرکت‌های بویینگ و نیز شرکت نفتی «اکسون موبیل» جزو 20 شرکتی هستند که تلاش می‌کنند تا لایحه تحریم ایران که در سال 1996 در کنگره به تصویب رسیده است به مورد اجرا در نیاید.

بر اساس قانون تحریم تصویب شده در سال 1996 هر شرکتی که بیش از 20 میلیون دلار در صنایع نفت و گاز ایران سرمایه‌گذاری کند مشمول تحریم‌های ایالات متحده خواهد شد.

این قانون در 14 سال گذشته اجرایی نشده است، اما در دسامبر سال گذشته میلادی مجلس نمایندگان آمریکا تصویب کرد که دولت اوباما می‌تواند شرکت‌هایی را که با ایران هم‌کاری دارند‌، مورد مجازات قرار دهد.

این لایحه در 11 مارس سال جاری میلادی نیز در سنا تصویب شد و اکنون این تنها رییس‌جمهوری آمریکا است که می‌تواند در صورت صلاح‌دید شرکت‌های خارجی را که با ایران هم‌کاری دارند، مجازات کند.

بر اساس این مجازات دولت آمریکا و شرکت‌های آمریکایی حق انعقاد قرارداد با این شرکت‌ها را نخواهند داشت، بانک‌های آمریکایی حق پرداخت وام به این شرکت‌ها را نخواهند داشت و نیز صادرات کالا از سوی این شرکت‌ها به بازار داخلی آمریکا محدود خواهد شد.

شرکت‌های آمریکایی می‌گویند که در صورت اجرایی شدن این قانون، مبادلات تجاری آن‌ها با شرکت‌های روسی، اروپایی و چینی آسیب خواهد دید و تجارت خارجی آن‌ها محدود خواهد شد.

«ویلیام رینش»، رییس شورای تجارت خارجی آمریکا ( که این شورا در واقع گروهی متشکل از دو شرکت اکسون‌موبیل و بویینگ است‌) در این باره می‌گوید که در صورت مجازات شرکت‌های اروپایی و چینی‌، تجارت مشروع شرکت‌های آمریکایی با این شرکت‌ها هدف قرار می‌گیرد و این به ضرر منافع شرکت‌های آمریکایی خواهد بود.

رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران می‌گوید: «اتاق بازرگانی آمریکا نیز همواره موضع ضد‌تحریم داشته است و ملاحظه شد که اخیرن نامه‌ای توسط 7 موسسه اقتصادی آمریکا از جمله اتاق بازرگانی آمریکا تهیه و به کنگره ارسال شد، ضمن این‌که در همین چند روز اخیر نیز نامه‌ای را به پیشنهادکنندگان تشدید تحریم‌ها نوشته‌اند که این امر کاملن نشان‌گر آن است که ضررهای تحریم، محدود به تحریم‌شونده نیست؛ بلکه تحریم‌‌کننده را نیز در محدودیت قرار می‌دهد به خصوص در شرایط کنونی به اقتصاد جهانی نیز لطمه می‌زند.

وی تصریح کرد: «طبعن به سبب این‌که بخش خصوصی در همه جای دنیا سعی دارد از منظر اقتصادی به مسایل نگاه کند، در مقابل تحمیل اهداف سیاسی بر موضوعات اقتصادی موضع می‌گیرد و موضع‌گیری اتاق بازرگانی آمریکا نیز کاملن از این زاویه قابل فهم و قابل تقدیر است».

به گفته نهاوندیان، به سبب این‌که چنین علاقه‌مندی در شرکت‌های آمریکایی و غیرآمریکایی وجود داشته است، ایران همواره این سیاست را داشته که در پروژه‌های بزرگ اقتصادی کشور، اگر شرکت‌های آمریکایی مایل باشند شرکت کنند، منعی برای آن‌ها نبوده است. وی معتقد است: «این دولت آمریکا بوده است که از حضور شرکت‌های ایرانی در پروژه‌ها ممانعت می‌کرده است.»

رییس پارلمان بخش خصوصی در خصوص راه‌‌اندازی شورای مشترک تجاری میان ایران و آمریکا نیز خاطرنشان کرد: «تصمیمی که در اتاق بازرگانی برای تاسیس شورای مشترک ایران و آمریکای شمالی گرفته شد، برای این بود که فرصتی برای تبادل اطلاعات بین شرکت‌های ایرانی و شرکت‌هایی که در سه کشور آمریکای‌شمالی حضور دارند، فراهم شود.»

طرح جدید دولت برای بازار اجاره

از دیگر تحولات هفته طی شده باید به طرح دولت برای کنترل اجاره بهای مسکن سخن گفت‌. دنیای اقتصاد در این خصوص گزارش داد که: «مدیر سامانه ره‌گیری معاملات املاک با اشاره به این‌که افزایش نرخ اجاره‌بها ماهیت سوداگری دارد، از برنامه دولت برای تخلیه حباب اجاره مسکن خبر داد» و گفت: «به موجب طرحی مقرر شده است خانه‌های خالی در سطح کلان‌شهرها شناسایی شود و بعد از تعیین مهلت زمانی، در صورت احتکار، معادل دو برابر ارزش اجاره‌ای این واحدها از مالکان آن‌ها مالیات اخذ شود.» رییس اتحادیه مشاوران املاک استان تهران نیز گفت: «با توجه به کاهش نرخ سود بانکی برای مالکان به صرفه نیست که پول ودیعه مسکن خود را در بانک‌ها سپرده‌گذاری کنند و از این رو آن‌ها به منظور جبران این مسئله اقدام به افزایش نرخ اجاره بها کرده‌اند.

خانه تکانی شدید در نفت

دست آخر این‌که به گزارش خبرآن‌لاین وزیر نفت در احکام جداگانه‌ای معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی و رییس موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی را تعیین کرد.

سید مسعود میرکاظمی وزیر نفت با صدور حکمی علی‌رضا ضیغمی را به سمت معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورد‌ه‌های نفتی ایران و مهدی فکور را به سمت مدیرعامل و عضو اصلی هیت مدیره شرکت نفت مناطق مرکزی ایران منصوب کرد. در این احکام وزیر نفت بر هماهنگی کامل با سایر مجموعه‌های شرکت ملی نفت برای انجام این امور تاکید شده است. پیش از این، سید نورالدین شهنازی‌زاده مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران و علی‌ر‌ضا ضیغمی مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی ایران بودند. وزیر نفت هم‌چنین با صدور حکمی سید حسین ایران‌منش را به سمت رییس موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی منصوب کرد تا علی مبینی ده‌کردی با این سمت خداحافظی کند.

سید‌حسین ایران‌منش پیش از این عضو هیت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران، گروه مهندسی صنایع از 1385 تا‌کنون، معاون پژوهش و آموزش موسسه مطالعات اقتصادی، بازرگانی از 1384 تا 1385 بوده است. پیش از این نیز وزیر نفت با صدور احکام جداگانه‌ای به ترتیب عبدالحسین بیات، جواد اوجی و احمد قلعه‌بانی را به عنوان معاونان سه شرکت مادر تخصصی صنایع پتروشیمی، شرکت ملی گاز و شرکت ملی نفت ایران منصوب کرده بود. هم‌چنین محسن خجسته مهر و علی‌رضا میرمحمد صاقی هم با حکم میرکاظمی به عنوان معاونان برنامه‌ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری و توسعه منابع انسانی وزارت نفت منصوب شده بودند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,