Saturday, 18 July 2015
05 December 2020
بوم رنگ- «مرتضا رفیعی در پاریس»

«نمایشگاه آثار نقاشی مینیاتور»

2010 May 29

شیرین دهقان / دفترآمریکا / رادیو کوچه

shirin@koochehmail.com

نقاش «مرتضا رفیعی» متولد سال 1325 شمسی در تهران که هم اکنون در حومه شهر پاریس مشغول به خلق آثار مینیاتور ایرانی با پیش زمینه‌های ترکیبی از نقاشی‌های غربی است. نقاشی‌های او در ماه می در شهر پاریس در نمایشگاهی به معرض دید گذاشته شده است.

در گفت‌وگوی رادیو کوچه با مرتضا رفیعی وی از مراحل کار خود می‌گوید:

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

اول دبیرستان که تمام شد وارد هنرستان زیبای پسران شدم این هنرستانی است که نیم روز نقاشی به شاگردانش یاد می‌دهد و نیمه دوم روز درس‌های نظری که تقریبن برابر دیپلم می‌دهد بعد از پایان این دوره وارد دانشکده هنرهای زیبای تهران شدم و بعد از پنج سال فارغ‌التحصیل شدم. در سال 1975 به فرانسه آمدم. وارد دانشکده هنرهای زیبای پاریس شدم. کار‌های من در فرانسه همان کارهای مدرن بود یعنی امپرسیونیسم و اکسپرسیونیسم ولی بعدن به‌خاطر این‌که وابسته به اصلیت خودم باشم کارهایم از مینیاتور ایران سرچشمه گرفته و شروع به کار مینیاتور کردم.

مینیاتور ایرانی مینیاتور شرقی و یا مینیاتور مدرن. چه چیزی مرتضا رفیعی را تشویق به ادامه این سبک می‌کند؟

یکی این‌که وقتی کار می‌کردم کار و روش کار رضایت خاصی  را به من می‌داد و باعث شد این سبک نقاشی را به فرانسوی‌ها و خارجی‌ها معرفی کنم. چون می‌دیدم هر بار که نمایشگاهی می‌گذارم به‌طور خودکار راجع به فرهنگ و تمدن و هنر ایران صحبت می‌کنند. این شد که بیشتر ترغیب شدم به این سبک نقاشی کردن و سعی کردم که روش‌ها و عناصر تازه‌ای را در مینیاتور وارد کنم که البته گه‌گاهی مورد انتقاد بعضی از دوستان بود که به روش قدیمی و گذشته برگشتم و البته به این انتقادات واقف بودم ولی برای فرار از این ایرادها سعی کردم که نو‌آوری‌هایی در کار بیاورم. این‌که امروز سعی می‌کنم خیلی کارها از مسایل روز باشد. البته نمی‌دانم تا چه حد موفقم اما می‌دانم سبک به خصوص خودم را پیدا کردم که همان شیوه مینیاتور است. اما موضوعات شخصی کار خود بنده است. مردمی که میان توی نمایشگاه خیلی بوی و رنگ نقاشی شرقی را می‌بینند اما هنوز نمی‌تونند اسمی روش بگذارند. اما خوب حس می‌شه که این نقاشی وابسته به مینیاتور ایران و نقاشی ایرانی است که می‌شود گفت یک نقاشی ایرانی است.

آیا مهاجرت نقش مثبتی در آثار مرتضا رفیعی داشته است؟

اولین اثری که گذاشته این بود ‌که من آن سبک به اصطلاح اروپای که از ابتدا نقاشی می‌کردم یعنی آکادمیک تبدیل شد به سبک ایرانی. یعنی سبکی که واقعن وابسته به ایران باشد و فکر می‌کنم اگر تهران و ایران می‌ماندم دنباله همین کارهای قبلی یعنی نقاشی آزاد و نقاشی که می‌شه مثل بقیه هنرمندانی که «نقاش اوانگارد» هستند. شاید این‌جوری نقاشی می‌کردم. ولی این‌جا که آمدم تصمیم گرفتم که نقاشی داشته باشم که وابسته به اصلیتم باشد.

در مقایسه محدودیت و یا آزادی رنگ در بیان و خلق آثار یک هنرمند ایرانی در داخل ایران و خارج از ایران وی چنین می‌گوید

مسلمن این‌جا آزادی است. یعنی من اصلن راجع به هر آن‌چه دلم می‌خواهد می‌کشم. توی ایران باید یک چیزهای را در نظر گرفت و یا اگر می‌کشید امکان نمایش آن نیست. این را خود رژیم ایران هم می‌داند. نه تنها در نقاشی در تاتر سینما و کتاب و حتا کارهای غیر‌سیاسی باشد را در ایران نمی‌شود نمایش داد. در سیت تابلوهای من تابلوی شماره‌ی49 من به‌خاطر زنی است برای جنبش سبز و اسم تابلو هم جنبش سبز است. اما این تابلو را در ایران نمی‌شود نمایش داد. شهردار منطقه‌ای که من در آن هستم یعنی شهر بولان که بزرگ‌ترین شهرک حومه پاریس  است و شهردارش جز نمایندگان مجلس هم هست لطف کردند و در شب افتتاح نمایشگاه حدود ده دقیقه در مورد کار‌های من و سبک کار من برای حضار صحبت کردند و این تمام امور نمایشگاه به وسیله شهرداری تامین شده بود و مردم خوشحال بودند از این‌که کارهای ظریف می‌دیدند که براشون تازگی داشت و اسم این سالن «مرکز فرهنگی بولون بیان گور» هست که بعد از «سنتر ژرژ پوم پی دو» دومین نمایشگاه بزرگ پاریس است که داری موزه‌ای‌ست مربوط به دوران 1930 فرانسه که دارای یک کتاب‌خانه و سالن‌های تاتر بسیاری است.

و اما این‌که چرا تابلوی ندا با تمام زیبایی‌هایش در نمایشگاه دیده نمی‌شود؟

به‌خاطر این‌که این دختر سمبل اعتراضی مردم بود و جانش را از دست داد به‌خاطر قدر‌دانی از این دختر نوجوان بود و ندا زنی خواهد بود که سمبل جنبش ملت ایران است. در نمایشگاه نگذاشتم چون ترسیدم از نام  این دختر جوان سو استفاده باشد.

این نمایشگاه تا آخر ماه می ادامه دارد.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , 

۱ Comment

  1. 1

    مرتضی رفیعی از هنرمندان برجسته و یکی از استادان مینیاتور ایرانی است. او به معنای واقعی کلام هنرمندی ست متواضع و خاکی . غالب مینیاتورهای مرتضی در عین حفظ اصالت ایرانی چه به لحاظ تکنیک و رنگ و و سایر فنون و شیوه های کار ، با مسائل انسانی و اجتماعی ایران در ارتباط است بنا بر این در بسیاری از تابلوهای او علاوه بر ظرافت تصویری و اصالت نقاشی سنتی ایرانی بیننده با مینیاتورهایی روبرو می شود که سخنی نو و امروزی برای گفتن دارند.ـ
    برای نمایشگاه مرتضی رفیعی که تا سی ژوئن در پاریس ادامه خواهد یافت آرزوی موفقیت دارم