Saturday, 18 July 2015
21 September 2020
ملودی کوچه - زندگی بسی اسمیت

«نغمه‌هایی به رنگ شب»

2010 June 25

ثمرسعیدی / رادیو کوچه
samar@koochemail.com

«بسی اسمیت» شهبانوی موسیقی بلوز خوانده می‌شود. او از نخستین زنان مطرح در موسیقی جز و بلوز دهه‌ی ۲۰ میلادی‌ست و همان‌طور که زندگی و فعالیت هنری‌اش مورد توجه قرار دارد، مرگ وی نیز به‌عنوان یک نقطه‌ی تاریک در پیشینه‌ی رفتارهای نژاد پرستانه‌ی سفیدپوستان آمریکایی قابل بررسی است. او در سال ۱۹۳۷ به‌دنبال یک تصادف جاده‌ای به بیمارستان انتقال داده شد. اما از آن‌جا که زنی سیاه‌پوست بود در پذیرش وی تعللی عامدانه صورت گرفت و بسی اسمیت در اثر خون‌ریزی زیاد درگذشت. این هنرمند از خوانندگان برجسته‌ی‌ اوایل قرن بیستم بود که نخستین آثار ضبط شده‌ی خود را در اوایل دهه‌ی ۲۰ به بازار عرضه کرد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید


اسمیت در ۱۵ اپریل سال ۱۸۹۴ در ایالت تنسی آمریکا زاده شد. پدر وی کارگر مراسم غسل تعمید در کلیسا بود و درآمد مختصر و بخور و نمیری داشت. بسی در ۸ سالگی پدر خود را از دست داد و خانواده‌اش از هم پاشیده شد. او در این هنگام با همراهی برادرش به صورت دوره‌گرد، خوانندگی و نوازندگی می‌کرد و گاهی نیز می‌رقصید تا بتواند زندگی خود را تامین کند. یکی از شانس‌های بزرگ زندگی بسی ملاقات وی  با «ما رینی» (از نخستین خوانندگان زن موسیقی بلوز) و به‌دست آوردن امکان اجرای برنامه‌اش برای او بود. رینی متوجه‌ی استعداد این دختر دوره‌گرد شد و به او کمک کرد تا خود را مطرح کند.


بسی اسمیت در یک بار به‌عنوان رقاص مشغول به‌کار شد اما استعداد ذاتی او در خواندن باعث شد که سایر سیاه‌پوستان که دستی در هنر و موسیقی سال‌های پیش از دهه‌ی ۲۰ میلادی داشتند به اون یاری برسانند تا به یک هنرمند مطرح تبدیل شود.
آوازهایی که بسی می‌خواند در مورد زندگی روزمره، اندوه‌ و شانس‌های از دست‌رفته و ستم‌هایی بود که بر سیاه‌پوستان روا می‌رفت. او همین‌طور از فقر می‌خواند و نیز از عشق، آرزوها و امیدهایی که خود و هم‌نوعانش در سر داشتند. «آلبرتا هانتر» که یک زن سیاه‌پوست بود نقش آهنگ‌ساز بسی را برعهده گرفت و کمپانی کلمبیا نیز بعد از شنیدن صدای زیبا و دیدن مهارت بسی در آوازخوانی قرارداد ضبط اولین کارهای او را در سال ۱۹۲۳ با این خواننده منعقد کرد. قطعات ضبط شده‌ی بسی اسمیت با وجود این‌که با سیستم ابتدایی آن دوران تهیه شده‌اند اما چنان زیبا و پرشور و حال اجرا شده بودند که هم‌اکنون نیز گوش کردن به آن‌ها خالی از لطف نیست. در این دوره بسی و اجراهای درخشان او در کانون توجه قرار داشتند و اهالی موسیقی و هواداران به او لقب ملکه و شهبانو و بهترین خواننده‌ی زن بلوز را داده بودند.

منتقدان می‌گویند با در نظر گرفتن امکانات ضبط و اجرا  و با توجه به جنبه‌های مختلف آن دوره از تاریخ آمریکا می‌توان بسی اسمیت را بهترین خواننده‌ی زن بلوز در کل دوران‌ها دانست. نحوه‌ی خواندن بسی اسمیت در نوع خود منحصر به فرد و بسیار نوآورانه بود. او آوازی رها و بی‌پروا داشت و صدای خود را با تکنیک‌ها و مهارت‌هایی که بعدها در خوانندگی آموخته بود منطبق می‌کرد. تاثیری که بسی بر نسلی از خوانندگان زن موسیقی «جز» و هم‌چنین بلوز گذاشته است تاثیری بسیار شگرف است.
اما اوج دوران حرفه‌ای بسی اسمیت چندان هم طولانی نبود. اجراهای زیاد، مسافرت‌های پی در پی برای اجرا کردن در شهرهای مختلف و گرایش این خواننده به سمت الکل و حتی مواد مخدر باعث شدند که او در سرازیری قرار بگیرد. در ضمن اواخر دهه‌ی ۲۰ دوره‌ی گذار از موسیقی‌های ابتدایی قرن بیستم به شیوه‌های مدرن‌تر آن بود و تغییراتی که به‌وجود می‌آمد گاهی سبب انزوای بسی می‌شد. او در سال ۱۹۲۹ در یک فیلم مستند ۱۶ دقیقه‌ای که در مورد خود وی بود حضور یافت و این نخستین و آخرین حضور وی در سینما بود.
بسی اسمیت در سال‌های آغازین دهه‌ی ۳۰ با همکاری یک تهیه کننده قطعاتی را ضبط کرد و برای آن‌ها پول بسیار ناچیزی به وی می‌دادند. در سال ۱۹۳۷ بسی به همراه مرد مورد علاقه‌اش ریچارد مورگان در یک سانحه‌ی رانندگی به شدت مجروح شد و زمانی‌که وی را به بیمارستان رساندند در اثر امتناع از کمک‌رسانی به‌موقع به وی درگذشت. پس از مرگ بسی نام وی بار دیگر بر سر زبان‌ها افتاد و دلیل آن علت مرگ وی بود. «ادوارد آلبی» نمایش‌نامه نویس مشهور آمریکایی در مورد مرگ این هنرمند نمایش‌نامه‌ای را نوشته که در ایران نیز به چاپ رسیده است.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , ,