Saturday, 18 July 2015
23 September 2020
کشف گورستانی شگفت‌انگیز و بکر،

«صحرا نوردان مرده»

2010 June 27

فرهاد / واحد ترجمه / رادیو کوچه

در وسط صحرای تاکلی ماکان در چین‌، باستان شناسان در حفاری‌های خود یک گورستان شگفت‌انگیز پیدا کردند‌. بدن‌های ساکنان این گورستان که حدود 4000 سال پیش مردند‌، هنوز به همان حالت اولیه خود باقی مانده‌اند در حالی که همه آن‌ها در قایق‌های کوچکی دفن شدند.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

در منطقه خود مختار سین کیانگ در آب‌گیر تاریم‌، یک محل باستانی قرار دارد که به عنوان گورستان رودخانه کوچک شماره پنج شناخته می‌شود. این آرامگاه تقریبن آخرین مکان از بین 200 آرامگاه دیگری است که اجساد مومیایی در آن دفن شدند. اجساد این آرامگاه در لاشه‌های کشتی دفن شدند و بدن‌های آن‌ها  به دلیل هوای خشک صحرا به همان حالت اولیه باقی ماندند. تست‌های کربنی که در دانشگاه بی‌جینگ چین به عمل آمد‌، نشان داد این اجساد مربوط به 3980 سال پیش هستند‌. این آرامگاه در سال 1934 توسط یک باستان شناس سوئدی کشف شد و پس از آن تا مدت‌ها به فراموشی سپرده شد تا زمانی که یک تیم اعزامی چینی در سال 2000 به بررسی مجدد آن پرداختند. از آن زمان تا کنون باستان شناسان حفاری‌های زیادی انجام دادند و چیزهای شگفت‌انگیزی کشف کردند.

پروفسور ویکتور اچ مایر استاد زبان و ادبیات چینی در دانشگاه پنسیلوانیا در آمریکا می‌گوید‌: «آن‌ها تا کنون پنج لایه از مدفون شده‌ها را در حین حفاری به دست آوردند‌.» وی ادامه می‌دهد: «باستان شناسان با تقریبن 200 تیرچه برخورد کردند که هر کدام از آن‌ها 4 متر قد داشتند و هم‌راه آن‌ها شمیشیر بزرگ و پهنی بود که با رنگ‌های مشکی و قرمز رنگ‌آمیزی شده بود که این شمشیرها شبیه همان پاروهایی هستند که در زیر شن‌های صحرا پیدا شده و اکنون در برخی گالری‌ها به نمایش در می‌آیند.

این مومیایی‌ها به لاشه‌های خشک شده تبدیل شدند‌. این اجساد با داشتن ظاهری اروپایی و موهایی قهوه‌ای و دماغ‌های دراز هر کسی را متحیر می‌کند.

این مردمی که مدت‌ها ناپدید بودند هیچ اسمی ندارند‌، چون اصلیت و هویت آن‌ها هنوز نا‌معلوم است. اما در حال حاضر چندین سرنخ در مورد تبار و ریشه خانوادگی آن‌ها و هم‌چنین طرز زندگی و زبانی که صحبت می‌کردند پدیدار شده است.

پی گیری در مورد نیاکان این اجساد

این مومیایی‌ها با ظاهر غربی که دارند به قبیله «اویغورها» نسبت داده شده‌اند، با این وجود اویغورها تا قرن دهم در این سرزمین حضور نداشتند و دلیل این‌که ادعا می‌شود این اجساد متعلق به اویغورها هستند این است که به لحاظ تاریخی ادعا می‌شود در این منطقه همیشه همین مردم ساکن بودند. اما آزمایش برخی  از مومیایی‌ها به خصوص یکی از آن‌ها که به خوبی جسدش حفظ شده و متعلق به یک زن است و به عنوان ملکه زیبایی لولان شناخته می‌شود، این ادعا را که پیش از قرن دهم کسی در این‌جا ساکن نبوده را رد می‌کند. «لی جین» متخصص ژنتیک از دانشگاه فودان شهر شانگهای این اجساد را به لحاظ مشخصات ژنتیکی تجزیه و تحلیل کرده و به این نتیجه رسیده است که دی ان ای آن‌ها محتوی علامت‌هایی است که نشان می‌دهد اصلیت آن‌ها آسیای شرقی و حتا آسیای جنوبی است. برای پیش بردن این بحث به سراغ گزارش اخیر مجله علمی تئوری‌های زیست شناسی «بی ام سی» می‌رویم که توسط دانشگاه جیلین چانگچون منتشر شده است. طبق تحقیقات این نشریه، مردم دنیا به طور مخلوط از هر دو تبار و ریشه خانوادگی اروپایی و سیبری هستند و علایم ژنتیکی آن‌ها نیز همین را نشان می‌دهد.

مومیایی که در عکس می‌بینید که حدود 2000 سال عمر دارد‌ و بایستی موجب شکه شدن و خوشحالی محققانی شده باشد که این مومیایی‌ را اولین بار در صحرای تاکلیماکان کشف کردند.

بسیاری از وسایلی که در این آرامگاه مدفون شده، شبیه آثار هنری و فرهنگی اروپایی است. این اشیا بین واکینگ‌های دفن شده در قایق‌ها نیز مشترک است. یعنی آن‌ها نیز از وسایل مشابهی با طرح‌ها و نقش‌های مشابه برخورد دارد بودند. دامن‌های ریش‌ریش  و سایر نمادهای مشابه تا کنون در مدفن‌های مربوط به عصر ماقبل تاریخ در شمال اروپا کشف شده است.

این اجساد در حالی کشف شدند که هنوز همان لباس‌هایی را که با آن دفن شدند به تن داشتند. آن‌ها کلاه‌هایی پوشیده بودند که در لبه آن پرهای حیوانات جاسازی شده بود. کلاه این اجساد به شکل رمزآلودی با کلاه اقوام کوه نشین «تایرول» در ایتالیا مشابهت دارد .

مواردی که عکس‌های آن به نمایش درآمده هم اکنون در موزه باورز سانتا آنا در کالیفرنیا به نمایش درآمده و قرار است در موزه‌های هوستون و فیلادلفیا نیز به نمایش درآید.

آن‌ها کلاه‌های منگوله‌دار بزرگی را با چکمه‌های چرمی می‌پوشیدند‌. برای پوشش بدن خود نیز مردان از لباس‌های کوچک پشمی لنگ مانند استفاده می‌کردند و زنان نیز از دامن‌هایی که به صورت رشته رشته بافته شده استفاده می‌کردند‌. در هر کدام از این قایق‌های تابوتی‌، وسایلی وجود داشت که شامل سبد بافته شده از علف‌، ماسک‌هایی که به شکل ماهرانه‌ای تراشیده شده بود و دسته‌ای از گیاه افدرا وجود داشت که به نظر می‌رسد جهت استفاده در مراسم یا به عنوان دارو از آن استفاده می‌کردند .

البته دانشمندان هنوز در حال کار کردن روی این موضوع هستند که چگونه این اجساد به گورستان آورده شدند. هیچ زیستگاه شناخته شده‌ای در نزدیکی این محل وجود ندارد. بنابراین آن‌ها این تئوری را مطرح کردند که این مردم احتمالن جای دیگری زندگی می‌کردند و با قایق‌های خود به این آرامگاه دست یافتند و البته این مربوط به زمانی است که هنوز صحرایی در این منطقه وجود نداشت.  یکی از دلایلی که می‌توان برای سالم باقی ماندن اجساد به آن اشاره کرد این است که آبگیر و رودخانه تاریم حتا قبل از ورود مردم در 4000 سال پیش نیز خشک بوده است. احتمالن این مردم در مرز میان مرگ و زندگی در یک منطقه خشک بودند تا زمانی که برکه و رودخانه‌ای که به آن وابسته بودند و در حدود سال 400 میلادی کاملن خشک  شد.

لذت‌های دفن شده

بخش منحصر به فردی که در مورد این اکتشاف وجود داشت‌، وسایل تشریفاتی بود که هم‌راه این اجساد مومیایی دفن شده بودند‌. مثلن در تابوت زنان یک آلت جنسی مردانه ساخته شده از چوب بود که اندازه آن قد یک انسان بود . این آلت‌های جنسی یا روی اجساد و یا در کنار آن‌ها قرار گرفته بودند‌. اما در قایق مردان این آلت‌های جنسی در زیر دسته‌های بلند پرچم خوابانده شده بودند و سر آن‌ها شبیه سر تیغه شمشیر بود‌. باستان شناسان چینی به این نتیجه رسیدند که آن چیزی که در ابتدا پارو به نظر می‌رسید در واقع سمبلی از آلت جنسی مردانه است‌. «میر» به عنوان یک باستان شناس معتقد است‌: «کلیه آرامگاه با نمادگرایی پوشیده شده است‌، به طور مثال تمرکز بیش از حد و دایم این مردم روی نمادهای جنسی نشان می‌دهد تا چه حد مسئله باروری و زاد و ولد برای آن‌ها مهم بوده است.»

نشانه‌هایی که در قبرهای مردان وجود دارد‌، این‌گونه به نظر می‌رسد که انگار تیر و کمان‌هایی هستند که می‌گویند‌، «به این‌جا نگاه کنید» . پاروهای 4 متری آن‌ها نیز همین را می‌گویند‌. فرضیه آکادمیکی که در مورد این پاروها وجود دارد این است که آن‌ها نماد پرستش آلت جنسی مردان هستند.

وی ادامه می‌دهد‌: «تفسیری که از این دسته‌ها یا تیرچه‌های پرچم به عنوان آلت مردانه می‌شود و گفته می‌شود که مذهب این مردم پرستش آلت جنسی مردانه بوده است، در مجموع تحلیلی قابل باور به نظر می‌رسد‌.» وی در مورد عقیده خود در مورد این‌که زاد و ولد و باروری در بین این مردم مقدس شمرده می‌شده‌، به تابوت‌های دولایه زنان اشاره می‌کند که هم‌راه آن‌ها موارد مخصوصی از کالاها به هم‌راه آن‌ها دفن شده‌اند.

زندگی در محیط نا‌ملایم و خشن آبگیر تاریم موجب می‌شد تا مرگ و میر نوزادان بین آن‌ها زیاد باشد‌. به همین خاطر زاد و ولد در چنین محیطی یک نیاز بزرگ و حیاتی محسوب می‌شده است‌. در چنین شرایطی زنانی که می‌توانستند بچه تولید کنند و آن‌ها را تا زمان بزرگ‌سالی پرورش دهند‌، احتمالن از حرمت خاصی برخوردار بودند‌. هم‌چنین یکی دیگر از علت‌های بالا بودن ریسک زاد و ولد این بوده که آن‌ها احتمالن به مسئله هم‌خون بودن در یک قبیله اعتقاد داشتند و با قبیله‌های دیگر رابطه جنسی برقرار نمی‌کردند و به همین علت محدودیت تعداد زنان در بین آن‌ها ریسک بچه‌دار شدن را نیز بالا می‌برده است.

راز شن‌ها

صرف‌نظر از این‌که مردم این قبیله چگونه به این‌جا رسیدند و چگونه در شرایط سخت و طاقت فرسای این منطقه به بقای خود ادامه دادند‌، اصلیت آن‌ها هنوز مانند یک راز باقی مانده است‌. تمام مومیایی‌هایی که دی ان ای آن‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌، دارای کرومزوم وای بودند که در حال حاضر بیشتر مردم اروپای شرقی‌، آسیای مرکزی و سیبری این‌گونه‌اند‌. اما جالب است که تعداد کمی از مردم چین کرومزوم وای دارند‌. گلبول‌هایی که در سیتوپلاسم سلول ایجاد انرژی می‌کنند و در دی ان ای هم قرار دارند که درون بدن زنان این قبیله جریان داشته نشان می‌دهد که اصل و نصب آن‌ها هم به اروپا بر می‌گردد و هم به سیبری‌. اما ظاهرن اصلیت این کرومزوم‌ها به دورانی حتا قبل‌تر از 4000 سال پیش باز می‌گردد‌. به همین دلیل دکتر «زو هوی» و تیم مطالعاتی وی در دانشگاه جیلین به این نتیجه رسیدند که احتمالن اروپایی‌ها و مردم سیبری قبلن به صورت بین اقوامی با هم ازدواج کرده بودند و این اتفاق قبل از 4000 سال پیش بوده که آن‌ها وارد آب‌گیر تاریم شدند.

اما زبانی که این مردم صحبت می‌کردند هنوز نا‌آشناست‌. اما این زبان می‌تواند زبان تخاری باشد‌. «تخاری» یکی از زبان‌های هندو اروپایی محسوب می‌شود‌. دست خط‌هایی نیز به همین زبان در آب‌گیر تاریم پیدا شده است که مربوط به سال‌های 500 تا 900 میلادی است‌. زبان تخاری بیشتر نزدیک به زبان «سنتوم» اروپایی است تا نزدیک به زبان «ساتم» هندی و ایرانی.

این مومیایی‌ها چگونه به این مکان رسیدند‌؟ چگونه زندگی می‌کردند و چگونه مردند‌؟ این‌ها همه سوال‌هایی است که پاسخ داده نشده‌. اما محققان هم‌چنان در حال جستجو در زیر شن‌های صحرای تاکلیماکان هستند و در ادامه این جستجوها پاسخ این سوالات نیز به دست خواهد آمد.

منبع: مجله‌ی دیسکاوری

نویسنده: نیکولاس وید

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,