Saturday, 18 July 2015
31 July 2021
به مناسبت سی‌و‌ششمین سال‌روز کودتای شیلی

«سالگرد یک استبداد»

2009 September 13

سروش / رادیو کوچه

souroosh@radiokoocheh.com

کودتای ۱۹۷۳ شیلی که در روز ۱۱ سپتامبر اتفاق افتاد واقعه‌ای زیر و زبر کننده در تاریخ کشور شیلی و جنگ سرد به حساب می‌آید. مشاجره‌ی تاریخ‌نویسان بر سر جنبه‌های مختلف این کودتا هنوز هم ادامه دارد.

در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۷۰ شیلی، سالوادور آلنده سوسیالیست با تفاوت بسیار کمی بیشترین مقدار آرا را بدست آورد و با ۳۶.۶ درصد آرا  از «خورخه الساندرو رودریگز» ربیس جمهور سابق شیلی با ۳۵.۸ درصد آرا، و «رادومیرو تومیک» با ۲۷.۹ درصد آرا جلو افتاد.  به دلیل این‌که آلنده اکثریت مطلقی به‌دست نیاورد، برای انتخاب شدن‌ به عنوان ریاست جمهوری نیاز به یک رای اضافی از طرفمجلس ملی شیلی داشت. برطبق قانون اساسی شیلی، این رای باعث منصوب شدن آلنده به پست رییس‌جمهوری شیلی شد.

20090913-kodeta-koocheh1

بخش‌های مختلفی از جامعه‌ی شیلی، و هم‌چنین ایالات متحده آمریکا، به رییس جمهور شدن آلنده اعتراض داشتند. آمریکا به همین دلیل فشار اقتصادی و دیپلماتیک زیادی روی دولت شیلی آورد. در ۱۱ سپتامبر، ۱۹۷۳  ارتش با هم‌راهی سازمان سیا شیلی سالوادور آلنده را برکنار کرد. در این روز جمعی از نظامیان شیلی به‌ریاست ژنرال «اوگوستو پینوشه» کاخ ریاست جمهوری شیلی را محاصره کردند. حوالی ظهر به دستور پینوشه هواپیماهای نیروهای هوایی کاخ ریاست جمهوری را بمباران کرده و سرانجام سربازان موفق به ورود به داخل کاخ می‌شوند. سالوادور آلنده از مدافعانش می‌خواهد تا کاخ را ترک کنند. پس از اشغال کاخ توسط نظامیان، آلنده به طور مشکوکی کشته می‌شود. طرفداران پینوشه ادعا می‌کنند او با یک رگبار مسلسل خودکشی کرده است. آلنده در این کودتا، به همراه نزدیک به سه هزار نفر از یارانش کشته شد وآگوستو پینوشه قدرت را در دست گرفت.  سالوادور آلنده هنگام مرگ 65 سال داشت.

پس از کودتا، ده‌ها هزار نفر از مردم پایتخت دستگیر شده و در استادیوم فوتبال شهر سانتیاگو توسط نظامیان به رگبار بسته می‌شوند.

هزاران نفر در زندان‌های نظامی با توسل به وحشیانه‌ترین روش‌ها کشته شده و هرگز سرنوشت آن‌ها مشخص نمی‌شود. حکومت وحشت بر شیلی سایه می‌افکند، دوره دیکتاتوری تحت حمایت آمریکای ژنرال آگوستو پینوشه که 16 سال طول کشید، سیاهترین دوران تاریخ شیلی محسوب می‌شود.

در سال 1988 پینوشه  به‌دنبال مبارزات مردم شیلی و فشار های بین‌المللی تن به‌یک انتخابات آزاد داد و پینوشه که خود را نیز کاندید کرده بود شکست خورد. سرانجام در سال 1989 میلادی ژنرال پینوشه ناگزیر به کناره‌گیری از قدرت شد و کشور شیلی  به طور مسالمت آمیزی بار دیگر راه دموکراسی را در پیش گرفت.
از سال 1989 پینوشه برای معالجه به‌انگلستان رفت در آنجا دستگیر شد. به‌دنبال آن خانواده‌های زندانیان سیاسی مفقود شده و به‌قتل رسیده در برابر دادگاه وی و در کشورهای مختلف تظاهرات متعددی برپا کرده و موجی از شکایات علیه او به‌دادگاه ارسال شد. پینوشه به خاطر جنایاتش  هرگز مجازات نشد و در 10 دسامبر سال 2006 در سن 91 سالگی در شهر سانتیاگو درگذشت.

منابع:

  • جام‌جم آن‌لاین
  • دویچه‌وله

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|