Saturday, 18 July 2015
20 September 2020
انفجار در زاهدان-گفت‌و‌گو با دکتردوشوکی

«با این شرایط راه برون رفتی وجود ندارد»

2010 July 17

اردوان روزبه / رادیو کوچه

ardavan@koochehmail.com

همان‌گونه که در تیتر اول خبر گزاری‌های داخلی و خارجی منتشر شد، روز پنجشبه پانزدهم جولای برابر با بیست‌و‌چهارم تیرماه حوالی ساعت نه و سی دقیقه شب در خیابان آزادی شهر زاهدان در برابر مسجد جامع این شهر دو انفجار منجر به کشته و زخمی شدن نزدیک به دویست نفر از شهروندان زاهدانی شد.

بار دیگر مسوولیت این عملیات انتحاری را گروه موسوم به جند‌اله بر عهده گرفت. گروهی که در روز سی‌ام خرداد ماه امسال رهبر آن در زندان اوین تهران به دار آویخته شد. بسیاری پیش‌بینی می‌کردند که در این استان – که همواره صحنه در‌گیری‌ها است – باید منتظر حادثه بود. به طوری که نماینده شهر زاهدان در مجلس در اظهاراتش این اتفاق را قابل پیش‌بینی دانسته بود.

اما سوال این است که با این شرایط آیا می‌توان امنیت را به این استان پر خطر باز گرداند؟

جو نا‌امنی در این استان پیش از انقلاب نیز وجود داشته است، ولی بعد از انقلاب با بالا گرفتن درگیری‌های قومی و مذهبی در مناطق سیستان و بلوچستان که گروهی آن را ناشی از تبعیض‌های حاکمیت می‌دانند، رو به تزاید گذاشته است.

اینک از شهر زاهدان خبرهایی از درگیری‌های پراکنده می‌رسد. امام جمعه این شهر و استان‌دار مردم را به وحدت فرا خوانده‌اند و مولوی عبدالحمید رهبر معنوی اهل سنت نیز از مردم خواسته است که وحدت بین شیعه و سنی را در نظر داشته باشند و او نیز این عملیات را محکوم کرده است. اما آیا این انفجار می‌تواند پایان روزهای بد سیستان و بلوچستان باشد؟

برای پاسخ به این سوال و این که راه‌های برون رفت از شرایط موجود برای بازگشت امنیت به این استان چیست، به سراغ دکتر عبدالستار دوشوکی رفتم. او یکی از بنیان گذاران «جبهه متحد بلوچستان» است که در سال 2002 میلادی بنا نهاده شد. اگرچه که دیگر او هم‌راه این جبهه نیست اما تحلیل‌‌های او در حوزه بلوچستان و سیستان بنابر شناخت منطقه شایان توجه است.

آن چه در پی می‌آید گفت‌و‌گوی رادیو کوچه با عبدالستار دوشوکی است:

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

روز گذشته (سوم شعبان) مراسمی مربوط به شیعیان در شهر زاهدان برگزار شد و دو انفجار پیاپی انتحاری رخ داد. گروه جنداله اعلام کرده است که این انفجار در پی انتقام‌جویی از  اعدام عبدالمالک ریگی  است. فکر می‌کنید روند بحران‌های بلوچستان بعد از اعدام ریگی به چه سمتی سوق پیدا خواهد کرد؟

روند جریانات در بلوچستان به سمت خشونت و هرچه بیشتر شدن جو امنیتی و اطلاعاتی در سیستان و بلوچستان رفته است. عملیات انتحاری انفجار در مسجد جامع زاهدان دقیقن بعد از اجرای مراسم جشن فارغ‌التحصیلی طلبه‌های مدارس دینی اهل سنت و سیستان و بلوچستان صورت گرفت. در این مراسم سنی‌ها گله‌هایی داشتند از جمله این‌که علمای اهل سنت ایران و کشورهای همسایه نتوانستند بیایند. آن مراسم در روز پنج‌شنبه‌ی گذشته بدون هیچ حادثه‌ای پایان یافت.

این بمب‌گذاری یک هفته بعد از این مراسم رخ داد که در دو راستا بود. اول این‌که جنداله اعلام کرده بود برای انتقام‌جویی از اعدام عبدالمالک ریگی عملیاتی را انجام خواهند داد و دوم این‌که می‌خواهند نشان دهند در مقابل هر گونه سخت‌گیری و تهدیداتی که جمهوری اسلامی برای اهل سنت قایل می‌شود، این گروه حاضرند عملیاتی با این شدت انجام دهند.

اگر این جریان ادامه پیدا کند آیا فکر نمی‌کنید که تبدیل به جنگ قومی و مذهبی بین شیعه و سنی خواهد شد؟ خبرهایی داریم دال بر این‌که  ناآرامی‌هایی در زاهدان بعد از این انفجار به وجود آمده است. فکر می‌کنید این راه می‌تواند به نتیجه برسد؟

این خطر همیشه وجود دارد و من به مراسم فارغ‌التحصیلی هفته‌ی پیش اشاره کردم. ممکن است عناصر افراطی در بین شیعان این بحث را مطرح کنند که چه‌طور می‌شود سنی‌ها در زاهدان اجازه دارند که جمع شوند و جشن خود را برگزار کنند اما ما شیعه‌ها وقتی می‌خواهیم جشن زادروز امام سوم شیعیان یا دعای کمیل را برگزار کنیم، این‌گونه مورد حملات قرار می‌گیریم.

اما از سوی دیگر مولوی عبدالحمید امام جمعه‌ی اهل سنت زاهدان، علمای اهل سنت، استاندار، نماینده‌ی ولی فقیه، آقای کوثری نایب رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، یداله جوانی مسوول اداره‌ی سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به این امر اشاره کردند که هدف جنداله ایجاد درگیری و تفرقه بین شیعه و سنی است. با توجه به این‌که این مسوولین و رهبران مذهبی از این موضوع آگاهی دارند، حداکثر تلاش خود را به کار خواهند برد که این به تنش و درگیری فیزیکی بین شیعه و سنی و بلوچ و غیر‌بلوچ نیانجامد.

بعضی از تنش‌هایی در شهر صورت گرفته و برخی از مغازه‌ها را آتش زدند که تا حدی اجتناب‌ناپذیر است. اگر تا حد محدود تحت کنترل باشد من فکر نمی‌کنم تنش بین شیعه و سنی که همه از آن هراس دارند اتفاق بیافتد.

فکر می‌کنید چه راهی برای برون رفت از این بحران‌ها وجود دارد؟  بارها دیدیم که مسجد مکی مورد انفجار قرار گرفته‌، برای مسجد امیرالمومنین  هم چنین اتفاقی افتاد و هر از گاهی این جریان منجر به کشته شدن مردم عادی می‌شود. چه راهی وجود دارد که شاهد از بین رفتن مردم عادی در استان سیستان و بلوچستان نباشیم؟

اگر این مسئله را در چارچوب استان سیستان و بلوچستان تجزیه و تحلیل کنیم مشکل خواهد شد. زیرا سیستان و بلوچستان بخشی از جامعه‌ی کل ایران است و مشکلات و درگیری‌ها به خصوص در پنج سال  اخیر با روی کار آوردن آقای احمدی‌نژاد بیش‌تر شده است. حل این گونه مشکلات و راه برون رفت از این معضلات نمی‌تواند مربوط به بلوچستان باشد بلکه باید بخشی از استراتژی کلی سراسری در کل کشور  باشد. در سیستان و بلوچستان  تنش‌های شیعه و سنی یا بلوچ و غیر‌بلوچ توسط طرف‌داران آقای احمدی‌نژاد از هر نظر تشدید می‌شود.

جمهوری اسلامی و دولت احمدی‌نژاد به عنوان یکی از متعصب‌ترین و عقب‌افتاده‌ترین دولت‌ها است که اصول و اساس کاربرد استراتژی خود را بر مبنای تفرقه می‌گذارد و در این صورت راه برون رفتی وجود ندارد. می‌بینیم که در تهران مردم به دو گروه خودی و غیر‌خودی و در بلوچستان هم همین کار را  بین شیعه و سنی انجام دادند.  هم گروه جنداله به ایمان و عقیده‌ی خود اعتقاد دارند و حاضرند عملیات انتحاری را انجام دهند و هم رژیم جمهوری اسلامی حاضر نیست  حقوق مردم بلوچ را رعایت کند.

برای مراسم طلبه‌های اهل سنت محدودیت‌های فراوانی گذاشته بودند. این جشن قرار بود دو روز باشد اما با فشار حکومت ناچار شدند آن را یک روزه ختم کنند. جمهوری اسلامی باید بداند که خشونت تنها خشونت را به دنبال خواهد داشت و جنداله باید بداند با بمب‌گذاری در مساجد هیچ‌گونه پیشرفتی در بلوچستان به وجود نخواهد آمد. ما با دو گروه مصمم  با ایدئولوژی شهادت و  آرمان‌گرایی کشتن و کشته شدن روبه‌رو هستیم که با آن مقابله می‌کنیم. راه‌حل‌ها مشخص است و آن هم دوری از افراطی‌گری و خشونت است. این خشونتی است که هر دو طرف، هم جمهوری اسلامی و هم گروه جنداله آن را تشدید می‌کنند و باعث تعمیق و گسترش آن در جامعه می‌شوند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , 

۱ Comment