Saturday, 18 July 2015
19 September 2020
یک گزینه را انتخاب کنید:

«ازدواج موقت، دایم یا هر دو»

2010 July 24

مطلب‌هایی که در این بخش تارنمای رادیو کوچه منتشر می‌شود یا انتخاب دبیر روز سایت و یا پیشنهاد دوستان رادیو است که می‌تواند از هر گروه یا دسته و یا مرامی باشد. نظر های مطرح شده در این بخش الزامن نظر رادیو کوچه نیست. اگر نقد و نظری بر نوشته های این بخش دارید می توانید برای ما ارسال کنید.

مریم رحمانی

مدرسه فمینیستی: ازدواج یکی از قراردادهای اجتماعی است که در جوامع مختلف در طی زمان‌های متفاوت اشکال گوناگونی به خود گرفته است، برای نمونه در ایران، در گذشته‌های نه چندان دور این خانواده‌ها بودند که برای فرزندانش همسر انتخاب می‌کردند، اما به تدریج با گسترش دانشگاه‌ها و افزایش سطح تحصیلات و مدرن شدن جامعه، جوانان نقش بیش‌تری در انتخاب همسر خود به دست آوردند تا جایی که امروز بسیاری از جوانان، به ویژه در شهرهای بزرگ، خود همسرشان را برمی‌گزینند. شاید بتوان ادعا کرد که این روند در بسیاری از کشورهای دیگر دنیا نیز کم و بیش همین مسیر را طی کرده است. اما در دوران معاصر با ظهور اینترنت و شکل‌گیری فضاهای مجازی، همسر گزینی به این فضا هم تسری پیدا کرده و نتیجه‌اش حضور انواع و اقسام سایت‌های ازدواج در اینترنت است. در سال‌های اخیر، سایت‌های ازدواج در ایران نیز شروع به کار کرده است، البته کمی متفاوت از همتایانش در دیگر کشورها.

سایت‌های ازدواج در ایران را می‌توان به دو دسته ازدواج دایم وازدواج موقت تقسیم کرد، هرچند در اکثر سایت‌های مربوط به ازدواج دایم، گزینه‌ای به نام ازدواج موقت هم تعبیه شده است. در ادامه سعی خواهم کرد به بررسی یکی از سایت ازدواج در ایران با نام «سایت ایران زندگی» که خود را سایتی برای ازدواج دایم معرفی کرده بپردازم و آن را با مشابه‌های خارجی‌اش مقایسه کنم.

پیش فرض سایت‌های همسریابی: «من مرد هستم»

برای ورود به سایت ایران زندگی کاربر باید در ابتدای ثبت‌نام، هدف‌اش را از ثبت‌نام وارد کند و گزینه‌هایی که برای تعیین هدف در نظر گرفته شده شامل سه گزینه یعنی: «ازدواج موقت»، «ازدواج دایم»، «ازدواج موقت و دایم» است. مرحله بعدی برای تکمیل ثبت‌نام در این سایت، وارد کردن آدرس منزل یا حدود آن، شماره تلفن هم‌راه و ثابت، به اضافه ایمیل کاربر است، که این اطلاعات نیز برای تکمیل ثبت‌نام ضروری است. در حین ثبت‌نام به شما پیشنهاد می‌شود : «از اسامی مستعار که جنسیت شما را نشان دهد، استفاده کنید.» و در ادامه تذکر می‌دهد: «در صورتی که آدرس و مشخصات شما درست نباشد پروفایل شما توسط مدیر سایت تایید نخواهد شد». در حقیقت در این سایت‌ها کاربرهایی که می‌خواهند از امکانات این سایت استفاده کنند و ثبت‌نام کنند به شدت کنترل می‌شوند و در صورتی که ثبت‌نام فرد تایید نشود، کاربر تنها می‌تواند پروفایل اعضا را ببینید و نمی‌تواند با هیچ یک وارد گفتگو یا به اصطلاح چت شود.

هشدار «بخش پلیس»: مراقب باشید ما همه جا هستیم!

در این سایت، 2 بخش دیگر نیز با نام‌های «بخش مشاوه» و «بخش پلیس» در نظر گرفته شده است. قسمت پلیس شامل هشدارهایی برای جلوگیری از سواستفاده افراد است. لحن و طرز ارایه این هشدارها از همان ابتدا تداعی‌گر همان برخوردهای قهرآمیز همیشگی با مردم است. نکته جالب دیگر اینکه در این سایت و در تمام سایت‌های ازدواج دایم و موقت، پیش فرض همیشگی گزینه جنسیت، «من مرد هستم» در نظر گرفته شده است که این حاکی از غلبه روح مردسالاری در این فضاهاست، یعنی در این فضای مدرن اگرچه به زنان هم فرصت حضور داده شده، اما پیش فرض این است که مردان انتخاب می کنند و زنان انتخاب می شوند. در حالی که در سایت‌های مشابه در کشورهای غیر اسلامی (تا جایی که جستجو کرده‌ام) انتخاب جنسیت بر عهده کاربر است و هیچ پیش فرضی از قبل برای گزینه جنسیت در نظر گرفته نشده است.

وقتی بالاخره در این سایت از سد ثبت‌نام گذر می‌کنید و هشدارها را در بخش پلیس می‌خوانید، برای دیدن پروفایل‌های افراد مورد نظرتان، باید محدوده سنی مرد یا زن مورد نظرتان را انتخاب کنید. بررسی های من در این سایت نشان می‌دهد که معمولن مردان، به زنان 10 سال کوچک‌تر از خود علاقه دارند، هر چند در چند نمونه مشاهده کردم که مثلن مرد 35 ساله‌ای سن زن مورد نظرش را تا 50 سال اعلام کرده و هدف‌اش را نیز ازدواج دایم ذکر کرده است. معلوم نیست در این گونه موارد، کاربر از سرشوخ طبعی سن زن مورد نظرش را تا 15 سال بالاتر از سن خود برگزیده یا دلایل دیگر دارد. اما اگر چنین تمایلی هر چند محدود برای ازدواج با زنان بزرگ‌تر از سوی برخی مردان، بدون سودجویی‌های اقتصادی یا سواستفاده های دیگر شکل گرفته باشد، جای تعمق و شاید خوش‌حالی داشته باشد. اما به‌طور معمول در این سایت مردان بالای 40 سال خواستار ازدواج با دخترانی در محدوده سنی 10 تا 15 سال کم‌تر از سن خودشان هستند. و البته تعداد مردان مطلقه و بیوه که در سن 40 تا 50 به این سایت رجوع کرده بودند، بسیار است.

دخترها گزینه معقول‌تری در مورد سن مرد دل‌خواه‌شان دارند

دخترهای مراجعه کننده به این سایت، معمولن محدوده سنی مرد مورد قبول‌شان را معقول‌تر از مردان انتخاب کرده بودند، یعنی مردانی با سن 1تا 5 سال بزرگ‌تر از خود. البته در یک مورد دختری 23 ساله در خوانسار محدوده سنی همسر دلخواهش را 45 تا 48 ذکر کرده و در یک مورد دیگر هم دختری، رنج سنی همسر مورد علاقه‌اش را یک سال کم‌تر ذکر کرده بود. البته دختران در سنین مختلف، الگوی سنی متفاوتی برای همسر مورد قبول‌شان برگزیده‌اند و البته در این میان، شهر محل سکونت‌شان نیز در گزینش این الگوی سنی متفاوت تاثیر داشته است. به طوری‌که برای نمونه در شهرهای مذهبی‌تر، دختران در سن 27 به بالا، خواستار ازدواج با مردانی حتا تا 10سال بزرگ‌تر از خود هم هستند اما این الگو نیز ثابت نیست و دخترانی در این سن که دارای تحصیلات عالی هستند مایلند با مردانی تا 5 سال بزرگتر از خود ازدواج کنند. در محدوده سنی 33-45 زنان بیوه و مطلقه بیش‌تر به چشم می‌خورند.

سطح بالای تحصیلی مردان خواهان ازدواج موقت و تبلیغات چند همسری

مسئله قابل توجه دیگری که به چشم می‌خورد در مورد مردانی است که گزینه «ازدواج دایم و موقت» را برگزیده‌اند. برخی از مردان این گروه، متاهل و خواستار ازدواج موقت و حتا دایم هستند. مردانی که خواستار ازدواج موقت‌اند سطوح تحصیلی متفاوتی را از دیپلمه تا دکترا شامل می‌شوند، اما مردان دانش‌جوی مقطع لیسانس و فوق‌لیسانس بیش‌تر از سایرین خواستار ازدواج موقت هستند. آن‌چه تاثر برانگیز است سطح بالای تحصیلی مردان خواهان ازدواج موقت است. اگر در زمان قدیم برای مردان تحصیل کرده ازدواج موقت به نوعی نزول شخصیت محسوب می‌شد و حتا مردان بی‌سواد ازدواج موقت یا دوم خود را از جامعه پنهان می‌کردند، مردان تحصیل‌کرده امروزی ما در فضای مجازی بدون شرم‌ساری، گزینه ازدواج دایم و موقت را برمی‌گزینند. شاید این مسئله ناشی از آن باشد که هویت واقعی آنان در این فضا پنهان است و یا بتوان به حق ادعا کرد این موضوع ریشه در تبلیغاتی دارد که در مورد ازدواج موقت و چندهمسری به ویژه در سال‌های اخیر در صدا و سیما و نیز در دانشگاه‌ها گسترش یافته است و البته حقی است که متاسفانه قانون‌گذاران به مردان تفویض کرده‌اند و آن را قانونن رواج داده‌اند. نکته دیگر آن است که بررسی این سایت همسریابی نشان می‌دهد که مردان خواستار ازدواج موقت، در همه شهرهای کشورمان پراکنده‌اند، اگرچه در شهرهای کوچک‌تر که فرهنگ مردسالاری در آن‌ها قوی‌تر است تعداد بیش‌تری خواهان این نوع ازدواج‌اند.

دختران هم خواستار ازدواج موقت بودند

متاسفانه در بین کاربران دختر با سطح بالای تحصیلات، تک و توک دخترانی به چشم می‌خورند که خواستار ازدواج موقت‌اند. برای نمونه چند کاربر زن مطلقه و در یک مورد هم دختری مجرد با مدرک فوق لیسانس، خواستار ازدواج موقت آن‌هم با مردی 50تا60 ساله بود، یک مورد هم دختر  24 ساله بوشهری و 4 مورد زن مطلقه بالای 40 سال خواستار ازدواج موقت بودند. متاسفانه به علت عدم ثبت‌نام امکان گفتگو با این افراد وجود نداشت.

مشاهدات من در این سایت نشان می‌دهد که در محدوده سنی 40-60، مردان خواهان ازدواج با دختران 10تا 20سال کوچک‌تر از خود هستند، درحالی که دختران خواستار ازدواج با مردان 10تا20 سال بزرگ‌تر از خود می‌باشند که این مسئله می‌تواند نتیجه فشارهای جامعه بر آنان و تصور این‌که این آخرین شانس آن‌ها برای تشکیل زندگی است باشد. البته این دیدگاه‌ها با فرهنگ جامعه مردسالار هم در تطابق است مردان هرچه سن‌شان بالاتر می‌رود خواهان زندگی با زنان جوان‌تر هستند تا به قول معروف جوانی را به واسطه زنان جوان از آن خود کنند و زنان هم به دنبال سرپناهی برای زندگی‌اند که مردان مسن‌تر از امکانات بیش‌تر اقتصادی برای ایجاد سرپناهی امن‌تر برخوردارند. اما در این میان تاثربرانگیزتر آن است که دختران در این محدوده سنی همگی تحصیل‌کرده هستند و حداقل دارای مدرک لیسانس می‌باشند هرچند در بین آن‌ها مدارک تحصیلی بالاتر هم دیده می‌شود.

در این محدوده سنی، زنان متقاصی ازدواج در همه شهرها کم بودند و در بعضی شهرها اصلن زن متفاضی وجود نداشت. اما هرچند به تعدادی اندک (مثلا 3تا4مورد) ولی مردانی متقاضی ازدواج در این محدوده سنی وجود داشت. در این محدوده سنی بعضی از کاربرها خواستار ازدواج دایم بودند، اما افراد متاهل و مجردی هم وجود داشتند که خواستار ازدواج موقت بودند. مثلن در گرگان از 6 مرد موجود در این محدوده سنی، 3 زن خواستار ازدواج موقت بودند و در این میان 2 نفرشان هم متاهل بودند. در محدوده سنی بالای 60 سال هیچ موردی برای تقاضای ازدواج موقت وجود نداشت در واقع به‌طور کلی افراد خواهان ازدواج موقت در محدوده سنی 18 تا 47سال بودند و تک و توک می شد مردانی تا 55 سال یافت که خواستار ازدواج موقت بودند (که آن‌ها هم مواردی بودند که همسرانشان فوت کرده بود).

نمونه‌هایی از اسامی مستعاری که زنان و مردان برگزیده بودند

نکته جالب دیگر در بررسی این سایت همسریابی، اسامی مستعار کاربران مرد و زن این سایت بود.

نام‌های مستعاری که زنان برای خود برگزیده بودند شامل این تیپ اسامی بود: کوچولو، کدبانو، ستاره شب، شاخه طوبا، و… بود. بیش‌تر این اسامی فارسی و عربی بودند، البته در آذربایجان اسامی ترکی و در کردستان و شهرهای کردنشین اسامی کردی استفاده شده بود.

اما نام‌هایی را که مردان به عنوان اسم مستعار خود برگزیده بودند شامل این تیپ اسامی بود: حامی، احساس، انتظار، خان بختیاری، پسر موطلایی، داریوش کبیر، جوجو، داریوش جاویدان، تندر، رودخانه، آپاچی، مرد، دل‌سوخته، شاه عقرب، دکتر، امیر اشناحاجی، ساسی، تنهاترین تنها، شاه‌کار، مردکوهستان، رییس، آغوش گرم و…

148 ازدواج ثبت شده از طریق این سایت

بخش عضویت سایت ایران زندگی، نشان می‌دهد که تا زمان مشاهده من، 148 ازدواج (از تیرماه 1388 تا تیرماه 1389) در بین کاربران این سایت ثبت شده است. هرچند در بخش «درباره ما» این سایت نوشته شده است که این سایت «در حال حاضر، در ایام عادی سال، هر دو روز 1 ازدواج را به ثبت می‌رسانند.» نکته جالب آن است که این ازدواج‌ها بیشت‌ر در بین افراد ساکن در یک شهر اتفاق افتاده تا افراد از شهرهای مختلف، و گاه بین افراد از شهرهای مجاور یک‌دیگر. البته موارد ازدواج در شهر کوچکی مثل قروه در کردستان و بروجن در چهارمحال بختیاری هم انجام گرفته است؛ هرچند بیش‌تر ازدواج‌ها مربوط به شهر تهران است.

در شهرهای کوچکی مثل خاش، خلخال و پارس آباد، نه زن و نه مردی برای ازدواج ثبت‌نام نکرده‌اند البته دلیل این امر می‌تواند نبود ساختارهای تکنولوژیک و عدم وجود اینترنت در چنین شهرهای کوچکی باشد. اما در مجموع در شهرهای کوچک یا مناطق جنوبی کشورمان، تعداد زن‌های ثبت‌نام کننده، کم‌تر از مردان است که این مسئله می‌تواند به دلایل فرهنگی باشد. مثلن در مغان از استان اردبیل 3 مرد برای ازدواج ثبت‌نام کرده‌اند اما هیچ زنی از این شهر ثبت‌نام نکرده، آن‌هم در محدود سنی 18 تا 28 سال که بیش‌ترین متقاصی ازدواج وجود دارد. در خارک و عسلویه هم هیچ زنی ثبت‌نام‌ نکرده بود ولی کاربران مرد از این دو شهر وجود داشتند. به نظر می‌رسد حاکمیت فرهنگ سنتی این شهرها هنوز برای دختران مانعی بزرگ در راه همسریابی مستقل است، البته علاوه بر آن سطح اقتصادی پایین در چنین مناطقی مانع بزرگی در دست‌رسی به تکنولوژی است.

بررسی آماری خواستاران ازدواج موقت در مراکز استان‌ها

در بررسی این سایت تلاش کردم تا حداقل در مراکز استان‌ها میزان افراد خواهان ازدواج موقت را بررسی کنم. بدین منظور در محدوده‌های سنی مختلف که من آن را به 28-18 ،39-29، 60-40 تقسیم کرده‌ام و بر مبنای این تقسیم بندی سنی صفحات اول (در هر صفحه معمولن پروفایل42 نفر وجود دارد) هر شهر را به منظور استخراج میزان رواج ازدواج موقت در آن شهر بررسی کرده‌ام (تنها در تبریز که 36 صفحه پروفایل از این شهر وجود داشت و در صفحه اول هیچ مردی خواستار ازدواج موقت نبود، ناچار به صفحه دوم مراجعه کرده‌ام).

مردان خواستار ازدواج موقت در محدوده سنی 18 تا 28 سال :

کرمان: از 42 مورد مرد، 6 مورد خواهان ازدواج موقت

کیش: از 18تا مرد 6تا خواهان ازدواج موقت

بندرعباس: از 42مرد 6مورد خواستار ازدواج موقت

آشخانه: از3مرد 2تا خواهان ازدواج موقت

نیشابور: از 42 مرد 15 تا خواستار ازدواج موقت

بیرجند: از 42مرد 12تا خواهان ازدواج موقت

قائنات: 14مرد 6نفر خواستار ازدواج موقت

اهواز: از 42مرد 4 مورد خواستار ازدواج موقت

هویزه: از2 مورد مرد هر دو خواهان ازدواج موقت

مسجد سیلمان: از 11 نفر 6نفر خواستار ازدواج موقت

زابل: از 6مرد 3 تا خواهان ازدواج موقت

سراوان: از 11تا مرد 4تا خواستار ازدواج موقت

یزد: از 24مرد 12تا خواستار ازدواج موقت

ایلام: از42مرد 11تا خواستار ازدواج موقت

مشهد: از 42مورد 6تا خواستار ازدواج موقت

خرمشهر: از 9مرد 6تا خواستار ازدواج موقت

زنجان: از 42مرد 6تا خواستار ازدواج موقت

سمنان: از42 مرد 11مورد خواستار ازدواج موقت

قم: از 42مرد،9 تا خواستار ازدواج موقت

خرم آباد: از42مرد 11مورد خواستار ازدواج موقت

اراک: از 42مرد 5تا خواستار ازدواج موقت

یاسوج: از 42مرد تا خواستار ازدواج موقت

قزوین: از 42مرد 9تا خواستار ازدواج موقت

همدان: از42مرد، تا خواستار ازدواج موقت

ساری: از 42مرد 13تا خواستار ازدواج موقت

کرمانشاه: از42مرد،10تا خواستار ازدواج موقت

شیراز: از 42مرد،3مورد خواستار ازدواج موقت بوده

زاهدان: از 42مورد،6تا خواستار ازدواج موقت

چابهار: از 11تا مرد، 8تا خواستار ازدواج موقت و همگی دانشجو

سردشت: از 32مرد،11تا خواهان ازدواج موقت

تکاب: از8مرد،6 تا خواستار ازدواج موقت

ارومیه: از 42مرد،2تا خواستار ازدواج موقت اند

تهران: از 42مرد،3تا خواستار ازدواج موقت اند

لواسان و پاکدشت : از42مرد 16نفر خواستار ازدواج موقت اند

مهاباد: از 42مرد،7تا خواستار ازدواج موقت اند

اصفهان: از 42مرد، 4تا خواستار ازدواج موقت اند

گلپایگان: از42مرد،15تا خواستار ازدواج موقت اند

سپاهان: از 11مرد،5تا خواستار ازدواج موقت اند

لاهیجان: از 42مرد،14تا خواستار ازدواج موقت اند

فومن: از12مرد،7تا خواستار ازدواج موقت اند

رشت: از 42مرد ،3تا خواستار ازدواج موقت اند

گرگان: از 42مرد،7تا خواستار ازدواج موقت اند

گنبد: از 24مرد،7تا خواستار ازدواج موقت اند

شهرکرد: از 42مرد،6تا خواستار ازدواج موقت اند

بروجن: از 12مرد،6تا خواستارازدواج موقت هستند

مردان خواستار ازدواج موقت در محدوده سنی 29 تا 39 سال :

شهرکرد از42 نفر9 نفر خواستار ازدواج موقت اند

گرگان از 42تا 12نفر خواستار ازدواج موقت اند

رشت از 42نفر 5نفر خواستار ازدواج موقت اند

تبریز از42نفر 5نفر خواستار ازدواج موقت اند

ارومیه از 42نفر 4نفر خواستار ازدواج موقت اند

اردبیل از 42نفر 9نفر خواستار ازدواج موقت اند

اصفهان از 42نفر 2نفر خواستار ازدواج موقت اند

ایلام از 42نفر 8تا خواستار ازدواج موقت اند

بوشهر از 42نفر7 تاخواستار ازدواج موقت اند

تهران: ا ز 42نفر 4تا خواستار ازدواج موقت اند

بیرجند از42نفر 16تا خواستار ازدواج موقت اند

مشهد از 42نفر 5تا خواستار ازدواج موقت اند

اهواز از 42نفر 6تا خواستار ازدواج موقت اند

بجنورد از42نفر 19تا خواستار ازدواج موقت اند

زنجان از 42نفر 12تا خواستار ازدواج موقت اند

زاهدان از 42نفر7 نفر خواستار ازدواج موقت اند

شیراز42نفر 4 نفر خواستار ازدواج موقت اند

قروین از42نفر ،نفر خواستار ازدواج موقت اند (جالب اینکه متاهل‌ها، هم گزینه ازدواج دایم و هم موقت را در این شهر انتخاب کرده‌اند در حالیکه معمولن متاهل‌ها گزینه موقت را برمی‌گزینند)

قم از42 نفر 18تا خواستار ازدواج موقت اند

سنندج از42نفر 4مرد خواستار ازدواج موقت اند

کرمان از42نفر 9نفرخواستار ازدواج موقت اند

کرمانشاه از42نفر،7 نفر خواستار ازدواج موقت اند

خرم آباد از 42نفر 6تا خواستار ازدواج موقت اند

ساری 42نفر،13 نفر خواستار ازدواج موقت اند

اراک9تااز42تا خواستار ازدواج موقت اند

بندرعباس از42تا11مرد خواستار ازدواج موقت اند

همدان4تا از42نفر خواستار ازدواج موقت اند

یزد14تا 42نفر خواستار ازدواج موقت اند

مردان خواستار ازدواج موقت در محدوده سنی 40 تا 60 سال :

شهرکرد از3نفر هر3 خواستار ازدواج موقت هستند

گرگان6تا 3تا خواستار ازدواج موقت است

رشت از11نفر 8 نفرخواهان ازدواج موقت

تبریزاز42 نفر8 نفر خواهان ازدواج موقت

ارومیه از42مورد7نفر خواهان ازدواج موقت

اردبیل از12 نفر9نفر خواهان ازدواج موقت

اصفهان از 42نفر9نفر خواهان ازدواج موقت

بوشهر از7تا 3ت خواستار ازدواج موقت هستند

تهران از42نفر13تا خواستار ازدواج موقت

بیرچند از3نفرهر3خواستار ازدواج موقت

مشهداز42تا11تا خواهان ازدواج موقت هستند

بجنورد از3نفرهر3 خواهان ازدواج موقت

آبادان از7 نفر4تا خواستار ازدواج موقت هستند

زنجان از9نفر 5نفر خواستار ازدواج موقت هستند

زاهدان از 4مورد همه خواستار ازدواج موقت

سمنان از3 نفر2نفر خواستار ازدواج موقت هستند

شیراز42نفر 7نفر خواستار ازدواج موقت

قزوین از10 نفر 6نفر خواستار ازدواج موقت

قم از42مورد14تا خواهان ازدواج موقت

سنندج از8 نفر4نفر خواهان ازدواج موقت هستند

کرمان از30نفر14تا خواهان ازدواج موقت

کرمانشاهاز17مورد9 نفر خواهان ازدواج موقت

یاسوج2نفرهردو خواهان ازدواج موقت

خرم آباداز7مورد6نفر خواستار ازدواج موقت هستند

ساری از11 مورد4 مورد خواستار ازدواج موقت

اراک از42 نفر 20 نفر خواستار ازدواج موقت

بندرعباس از34نفر14نفر خواستار ازدواج موقت هستند

همدان از12نفر 8نفر خواهان ازدواج موقت

یزد از15نفر 10نفر خواهان ازدواج موقت

نتایج این بررسی موردی در مورد درخواست ازدواج موقت در یک سایت ازدواج

این بررسی نشان می‌دهد که پدیده ازدواج موقت (که در همین سایت مدرسه فمینیستی، به دفعات مورد بررسی قرار گرفته*) و تقاضا برای این نوع ازدواج، به شهر یا سن خاصی محدود نیست و متاسفانه در همه شهرها و در سنین مختلف وجود دارد. البته به دلیل محدودیت نوع بررسی که صرفن به بررسی آماری در فضای مجازی و آن هم در محدوده یک سایت محدود می شود، بی شک این بررسی قابل تعمیم نیست چرا که مشخص نیست آیا کاربرانی که در این سایت ثبت‌نام کرده‌اند واقعن قصد ازدواج موقت دارند یا صرفن قصد دوستی و چت کردن با جنس مخالف. چرا که بسیاری از سایت‌های دوست‌یابی غیر ایرانی مسدود شده است و چون این سایت گزینه‌ای برای تقاضای دوستی ندارد، نمی‌توان حدس زد که کسانی که خواهان ازدواج موقت هستند منظورشان دقیقن دوستی است یا همین شکل از ازدواج. اما نکته‌ای که به نظرم دارای اهمیت است و می‌تواند زنگ خطری تلقی شود، نفس انتخاب گزینه ازدواج موقت از سوی دانش‌جویان یعنی کسانی است که قرار است آینده‌سازان جامعه ایران باشند. وقتی اقشار تحصیل کرده جامعه ما، برای نوع ارتباط خود از گزینه «ازدواج موقت» بهره می‌برند (حتا اگر با قصد دیگری باشد) در واقع به نوعی بر چنین انتخابی صحه می‌گذارند و به تثبیت و گسترش آن در جامعه یاری می‌رسانند. حال باید پرسید اگر در بخش «آینده‌ساز و مدرن‌تر» جامعه چنین تفکری نسبت به رابطه زن و مرد وجود دارد که بر «ازدواج موقت» صحه می‌گذارد، چگونه قرار است این آینده سازان به غنی شدن و تساوی‌جویی فرهنگ ایرانی کمک کنند؟ به راستی چگونه مناسبات میان زنان و مردان با چنین تفکری در میان بخش‌هایی از جامعه، به سمت برابری و رفع تبعیض پیش خواهد رفت؟

مقایسه سایت‌های ایرانی مرتبط با ازدواج با سایت‌های خارجی ازدواج

در این بخش به مقایسه سایت ایران زندگی با چند سایت غیر ایرانی که بیش‌تر اسلامی هستند پرداخته می‌شود. البته برای پی‌بردن به تفاوت سایت‌های ازدواج در جوامع مختلف، به یک سایت غیر اسلامی ازدواج نیز که متعلق به کشور هند است خواهم پرداخت.

در سایت‌های خارجی مربوط به ازدواج، بخشی به عنوان «بخش پلیس» وجود ندارد. در حقیقت در سایت‌های غیرایرانی، برای جلوگیری از مزاحمت یک عضو سایت نسبت به عضو دیگر، این خود کاربران هستند که تعیین کننده‌اند و نه «یک نیروی بیرونی به نام پلیس». در حقیقت در سایت‌های غیرایرانی ازدواج، اگر فردی برای عضوی از این سایت مزاحمت ایجاد کند تنها یک گزارش از سوی فرد آزار دیده کافی است تا پروفایل آن شخص بسته شود و از سایت بیرون انداخته شود.

در سایت‌های اسلامی غیرایرانی مربوط به ازدواج، مانند همتایان ایرانی، پیش فرض گزینه جنسیت «من مرد هستم» وجود دارد، اما در سایت‌های غیر اسلامی مربوط به ازدواج هیچ پیش‌فرضی انتخاب نشده است. در سایت‌های اسلامی غیرایرانی، گزینه ازدواج موقت اصلن وجود ندارد، چرا که این سایت‌ها متعلق به اهل سنت هستند و در میان سنی‌ها، ازدواج موقت وجود ندارد.

در سایت‌های خارجی، فرد آزاد است از بین ملیت‌های گوناگون دست به انتخاب بزند، یا افراد یک کشور می‌توانند هم میهن خود را در کشورهای دیگر انتخاب کنند.

درحالی که در «سایت ایران زندگی» فقط می توان با ایرانی‌های خارج از ایران ارتباط گرفت و نه با ملیت‌های دیگر و نه حتا مسلمانان سایر کشورها. به نظر می‌رسد سایت‌های اسلامی غیر ایرانی رویکرد بازتری در زمینه ارتباط با ملیت‌های مختلف دارند.

در سایت ایرانی شما باید مشخصات کامل خود را همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد وارد کنید، اما در سایت‌های اسلامی سایر کشورها این‌گونه نیست. در این سایت‌ها عکس زوج‌هایی را که با هم ازدواج کردند را هم می‌توان در روی سایت مشاهده کرد. بعضی از زنان در این سایت‌ها حجاب دارند و برخی ندارند. اما در سایت ازدواج ایران زندگی تنها به ذکر تعداد ازدواج‌ها و نام شهرها اشاره شده است.

در سایت‌های اسلامی غیرایرانی، زنان و مردان عکس‌های خود را در پروفایلشان قرار داده‌اند، اما در ایران کم‌تر کسی پیدا می‌شود که عکس خود را ضمیمه پروفایل خود کرده باشد.

نکته مهم آن است که در سایت‌های اسلامی غیرایرانی مربوط به ازدواج، اساسن پیش فرض آن است که افراد مجرد عضو این سایت می‌شوند و از همین رو اساسن وضعیت تاهل و تعداد فرزند از شخص ثبت‌نام کننده سوال نمی‌شود، چرا که به طور طبیعی کسی که ازدواج کرده دیگر لازم به حضور در سایت ازدواج را ندارد، در حالی که در سایت‌های ایرانی و مثلن در سایت ایران زندگی که حتا خودش را به عنوان سایتی برای ازدواج دایم معرفی کرده گزینه‌های مربوط به ازدواج و تعداد فرزند و… وجود دارد. گویا پیش فرض این سایت‌ها در ایران برخلاف همتایانشان در خارج این است که همه افراد ثبت‌نام کننده متاهل هستند یا مطلقه.

در سایت ایران زندگی، مشخصات روحی و روانی فرد و همسر مطلوب‌اش سوال شده است در حالی‌که در سایت‌های اسلامی غیر ایرانی، چنین سوالاتی وجود ندارد. هم‌چنین در این سایت مشخصات کار و مسکن فرد و میزان تحصیلات هم پرسیده، بنابراین به نظر می‌رسد در سایت‌های اسلامی غیر ایرانی مربوط به ازدواج، سهولت بیش‌تری برای ثبت‌نام افراد وجود دارد و این خود افراد هستند که در هنگام چت کردن با یک‌دیگر درباره خود و مشخصات‌شان به طرف مورد نظرشان اطلاعات می‌دهند. چرا که این موارد در اکثر جوامع، مسایلی خصوصی تلقی می‌شوند که دلیل ندارد مدیر یک سایت تمام این موارد را درباره کسانی که در آن سایت عضو می‌شوند بداند.

با توجه به بررسی‌های بالا در مجموع می توان گفت رویکرد سایت‌های ازدواج ایرانی- هم‌چون سایت ایران زندگی- روی‌کردی سخت‌گیرانه است و در واقع می‌توان گفت در این سایت‌ها به نوعی نگاه سنتی نسبت به «فردیت» و «ازدواج» در فضای مدرن (فضای مجازی) بازتولید می‌شود. ضمن آن‌که در سایت‌های ازدواج ایرانی، ترویج و گسترش ازدواج موقت و ازدواج مجدد به شکلی عریان پی‌گیری می شود، امری که حتا در سایت‌های اسلامی غیرایرانی وجود ندارد و یا اگر وجود دارد من مشاهده نکرده‌ام.

31 تیر 1389

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , 

۱ Comment


  1. hamid zare
    1

    ba salam be shoma man be donbale yk khanome bive az sene 35 ta 5o migardam davtalaban mitonand ba emaile man va ya ba shmare-0912….. tmas begirand ba tashkor

    رادیو کوچه:
    شماره تلفن توسط کوچه حذف شده است