Saturday, 18 July 2015
23 September 2020
به بهانه زادروز «سرویلیام همیلتون»

«روزنگاشت/ زبان‌دان یا استاد نجوم»

2010 August 04

محبوبه / رادیوکوچه

mahboobeh@koochehmail.com

چهارم آگوست برابر با زادروز «سر ویلیام همیلتون» ریاضی‌دان و فیزیک‌دان ایرلندی و متولد سال 1805 میلادی است. در ۲۲ سالگی استاد نجوم شناخته شد او خود را بعدها با چهارگان‌ها مشغول کرد، که امروزه به عنوان مثال در گرافیک کامپیوتری و نظریه نسبیت کاربرد دارد و سرانجام همیلتون در سال 1865 در گذشت.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«سر ویلیام روآن همیلتون» در چهارم آگوست سال 1805 میلادی در «دوبلین» زاده شد. در سه سالگی زبان «انگلیسی» را استادانه می‌خواند و در حساب خوب پیش‌رفته بود، در چهار سالگی «جغرافیا» را خوب می‌دانست، در پنج سالگی زبان‌های «لاتین» و «یونانی» و عبری را خوب می‌خواند و ترجمه می‌کرد.

در هشت سالگی زبان‌های «فرانسه» و «ایتالیایی» را نیز بر مجموعه‌ی زبان‌های خود افزوده بود و به صورتی عادی با زبان لاتین شعر می‌ساخت و قبل از این که به ده سالگی برسد پایه‌ی تبحر خارق العاده‌ای را در زبان‌های شرقی بنا نهاد و قبل از همه از «عربی» و «سانسکریت» شروع کرد.

صرف نظر از این موارد او پسر بچه‌ای بود مانند همه‌ی پسر بچه‌های سالم دیگر، ورزش مورد علاقه‌ی او شنا بود. خلق وخوی او حاکی از نبوغ و رفتار او یک‌سان و بی‌اعتنا نسبت به اغلب امور بود. ویلیام هیچ‌وقت نمی‌توانست تحمل کند که حیوانی یا انسانی را رنج دهد.

ما بین دوازده سالگی و چهارده سالگی بعد از آموختن حدود دوازده زبان او به تدریج خویشتن را از قید این علاقه‌مندی دیوانه‌وار به آموختن زبان‌های بی‌فایده نجات داد. کسی که سرنوشت در اختیار او قرار داد تا او را از راه خطا دور کند حساب‌گر اعجوبه‌ی آمریکایی «زراه کالبرن» بود.

ترتیبی داده بودند تا این دو جوان با هم آشنایی شوند به امید این که ویلیام بتواند در اسرار روش محاسبه کردن ذهنی زراه نفوذ یابد و حال آن که خود این آمریکایی به درستی اسرار خویش را نمی‌دانست.

کالبرن در بیان روش‌هایش برای دوست خود همیلتون نهایت صراحت را به کار می‌برد و او به نوبه‌ی خود آن راتکمیل می‌کرد. این امر موجب شد تا به تدریج ویلیام همیلتون به ریاضیات کشیده شود.

در هجده سالگی او موفق به کشف «قاعده همیلتون» در مکانیک شد.

سال ۱۸۲۷ یعنی در ۲۲ سالگی، او خسوف و کسوف را به خوبی پیش بینی می‌کرد و او را در این سن «استاد نجوم» نامیدند.

کارهای او به‌خصوص مربوط به مبحث نور،دستگاه‌های اشعه و مبحث «دینامیک» است  وی ملاحظات «گائوس» را در فضای سه بعدی تعمیم داد و در سال ۱۸۴۳ اولین اکتشافات خود را درباره «کوآترنیون‌ها» یعنی جبر فضایی که تعمیم جبر گائوس و کوشی می‌باشد به آکادمی سلطنتی ایرلند تقدیم کرد.

ویلیام همیلتون هم‌چنین تا آخر عمرش همیشه خود را برای تفریح و سرگرمی با متن‌های فارسی و عربی مشغول می‌کرد و سرانجام در دوم سپتامبر سال 1365 در سن 60 سالگی درگذشت.

منبع‌ها:

ویکی‌پدیا

سایت طلوع آسیا

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,